Πέπη Ραγκούση

Το 2005 η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ ανακήρυξε την 27η Ιανουαρίου Διεθνή Ημέρα Μνήμης των Θυμάτων του Ολοκαυτώματος, επιλέγοντας, συμβολικά, την ημερομηνία που, το 1945, τα σοβιετικά στρατεύματα απελευθέρωσαν τους κρατουμένους από το μεγαλύτερο στρατόπεδο συγκέντρωσης, το Αουσβιτς Μπίρκεναου στην Πολωνία. (Και δεν είναι η ημέρα που «γιορτάζουμε» το Ολοκαύτωμα, όπως είπε προχθές, στην τάξη […]

Κι ύστερα λένε πως φταίει ο χιονιάς Λένε ότι το χιόνι είναι τόσο συνδεδεμένο με την παιδικότητα που ακόμη και όταν δεν ξυπνάει παιδικές αναμνήσεις επειδή, απλά, δεν υπάρχουν – όπως συμβαίνει σε εμάς, τα «παιδιά του Νότου» – τις δημιουργεί. Γιατί πόσες φορές να έχει φτιάξει χιονάνθρωπο στη γειτονιά του κάποιος που μεγάλωσε στο κέντρο της […]

Αυτοί κι ο γρύλος τους Το ανέκδοτο είναι παλιό, να το θυμίσω όμως για τους νεότερους. Ενας τύπος, ενώ οδηγεί στο μέσον του πουθενά, μια νύχτα με κρύο και βροχή, μένει από λάστιχο. Προσπαθεί, όχι με την καλύτερη διάθεση, να το αλλάξει αλλά διαπιστώνει ότι δεν έχει ανυψωτικό γρύλο. Κοιτάζει γύρω του απελπισμένος και βλέπει […]

Πριν από τρεις ημέρες, οι TIMES του Λονδίνου, για πρώτη φορά από το 1982 που η Μελίνα Μερκούρη κίνησε το θέμα των Γλυπτών του Παρθενώνα, τάχθηκαν υπέρ της επιστροφής τους στην Αθήνα – «εκεί που ανήκουν» όπως αναφέρεται στο σχετικό άρθρο. Η είδηση αυτή θα μπορούσε να είναι ένα είδος «προθάλαμου» στην έκθεση «Να με θυμάσαι […]

Θα ‘ναι τώρα δύο – τρία χρόνια, προ κορωνοϊού και ενώ η χώρα ορθοποδούσε από την οικονομική κρίση, που βρεθήκαμε σε ένα τραπέζι με έναν φίλο – σχετικά νέο στην ηλικία και αυτό που λέμε «άνθρωπο της ελεύθερης αγοράς» – και έναν σημαντικό ηθοποιό, σκηνοθέτη και παραγωγό των περισσότερων παραστάσεών του. Ο ηθοποιός μιλούσε για τις οικονομικές […]

Στη δεκαετία του 1950, στις ΗΠΑ, υπήρχε «ένας κόσμος χωριστά». Οι μαύροι, ειδικά στις Πολιτείες του Νότου, ήταν υποχρεωμένοι να ζουν σε ένα σαφώς διαχωρισμένο περιθώριο που ξεκινούσε από τα σημαντικά και έφτανε στα παραμικρά. Μπορούσαν να πάνε μόνο σε ειδικά γι’ αυτούς σχολεία που παρείχαν κατώτερη εκπαίδευση, σε κινηματογράφους αποκλειστικά «για μαύρους», περιορίζονταν σε […]

Ανοιχτά παράθυρα Οσες και όσοι μου κάνουν την τιμή να διαβάζουν τα κείμενά μου, γνωρίζουν την αγάπη για την πατρίδα της μητέρας μου, τη Σύρο. Τον τόπο με τον οποίον είναι απόλυτα συνδεδεμένα τα παιδικά μου χρόνια, αυτή η περίοδος της ζωής μας που, για τους περισσότερους, είναι η «πατρίδα» τους. Μόνο καλές αναμνήσεις έχω […]

Η επαναφορά στο τραπέζι των συζητήσεων της επιστροφής των Γλυπτών του Παρθενώνα έγινε, για άλλη μία φορά, αφορμή να θυμηθούμε τη Μελίνα Μερκούρη. Ηταν εκείνη που αφύπνισε το αρχαιολογικό μας φιλότιμο όταν το 1982 έθεσε το θέμα στη Γενική Διάσκεψη της Unesco στο Μεξικό. Εκείνη που, το 1983, σχεδόν κουτούλησε (τόσο απειλητικά είχε πλησιάσει το […]

Τα πιρούνια κάτω Σήμερα απεργεί η εστίαση. Που σημαίνει κλειστά όλα τα καφέ, μπαρ και εστιατόρια. (Το «όλα» βέβαια είναι υπό συζήτηση γιατί ήδη από προχθές έχω δεχθεί δύο τρία μηνύματα από αντίστοιχους χώρους ότι θα λειτουργήσουν κανονικά). Αρχικά, μαζί τους. Για λόγους, εκτός των γενικών, και προσωπικούς. Ως οικογένεια του ενός ατόμου, η κουζίνα […]

Δύο ημερομηνίες, ένας κύκλος Οι επέτειοι, ας το παραδεχθώ, είναι μια λύση – καταφυγή όταν πρέπει κάθε μέρα να γράφεις μερικές εκατοντάδες λέξεις και η τρέχουσα ειδησεογραφία είτε είναι επαναλαμβανόμενη και εξαντλημένη είτε αδιάφορη (τον τελευταίο καιρό, βέβαια, σπάνια συμβαίνει κάτι τέτοιο). Εχεις λοιπόν στο «πιάτο» του «σανσημεράκια» μια πολύ καλή αφορμή για να αναφερθείς σε […]

Απλά μαθήματα Ελληνικών Ο Τζορτζ Οργουελ στο απόλυτο δυστοπικό μυθιστόρημα, το εμβληματικό «1984», κάνει λόγο για το New Speech, αναφέρεται δηλαδή στο πώς, αλλοιώνοντας, αρχικά, τις λέξεις, αλλοιώνεις, τελικά, και το νόημά τους. (Για παράδειγμα, η κατάληψη ενός χώρου εργασίας ή ενός σχολείου από μια μειοψηφική ομάδα δεν είναι απεργία, είναι κατάληψη. Αλλά οι έχοντες […]

Για ένα πουκάμισο αδειανό, για ένα like Ενας κύκλος δεκαεφτά μηνών και εφτά ημερών. Από τις 20 Μαΐου 2020 έως τις 27 Δεκεμβρίου 2021. Που έκλεισε προχθές, μόνο τυπικά όμως. Η ουσία του στέκει και θα στέκει ορθάνοιχτη, σαν χαίνουσα πληγή. Η «διαδρομή» από την ημέρα που η Εφη Κακαράντζουλα έστησε, εκεί στην Καλλιθέα, ένα […]

Αυτές οι στενάχωρες Δευτέρες Ολες οι Δευτέρες του χρόνου – εκτός από την πρώτη Δευτέρα των διακοπών – έχουν μια μελαγχολία. Ειδικά αυτήν την εποχή που δεν έχεις συνηθίσει τη συννεφιά, που τα γυμνά σου πόδια κρυώνουν χωρίς να έχει ακόμη κρύο. Ολες τις Δευτέρες του χρόνου θέλεις να μείνεις λίγο παραπάνω στο κρεβάτι ακόμη και αν […]

Τα μηχανάκια Δεν θυμάμαι πότε μπήκε στην καθημερινότητά μας αυτή η συνήθεια που έχει γίνει πια, για τους περισσότερους, εκ των ων ουκ άνευ. Πριν από δεκαπέντε, είκοσι, είκοσι πέντε χρόνια; Περίπου τότε που βρήκε τη θέση του, σε μια γωνιά του καθιστικού ή της κουζίνας μας ένα πανεράκι όπου κρατούσαμε τους καταλόγους των εστιατορίων […]

Η απέραντη μοναξιά μιας καθαρίστριας Το όνομά της δεν το θυμόμαστε, αμφιβάλλω αν το μάθαμε και ποτέ. Στην ειδησεογραφία πέρασε και έμεινε ως η «καθαρίστρια που πλαστογράφησε το απολυτήριο Δημοτικού». Η 55χρονη σήμερα γυναίκα, το 1996 έψαχνε απεγνωσμένα να βρει μια δουλειά. Ο άντρας της είχε 67% αναπηρία και εκείνη έπρεπε να μεγαλώσει τα δυο […]

Aθάνατοι Ακούστηκε πολλές φορές αυτό το «αθάνατος» τις ημέρες που ήταν εκτεθειμένη σε λαϊκό προσκύνημα η σορός του Μίκη Θεοδωράκη. Μαζί με τα τραγούδια του από τα χείλη των χιλιάδων ανθρώπων που θέλησαν να του πουν το τελευταίο αντίο. Ανθρωποι όλων των ηλικιών, από εξάχρονα (που θα λένε στην ηλικία της ωριμότητάς τους «Και όμως, […]

Η Ελληνίδα που «ανακάλυψε» τον Μπελμοντό Βλέποντας από χθες, με την αφορμή του θανάτου του, φωτογραφίες του Ζαν Πολ Μπελμοντό, συνειδητοποιώ πόσο ρευστά και προσαρμοσμένα σε κάθε εποχή είναι τα πρότυπα ομορφιάς. «Γοητευτικό άσχημο» τον έλεγαν όταν μεσουρανούσε στις δεκαετίες του 1960 και του 1970, πιθανότατα διότι το αντίπαλο δέος στο γαλλικό σινεμά ήταν, τότε, […]

Απλά μαθήματα πολιτικού πολιτισμού Υπάρχουν, τουλάχιστον στη δυτική κουλτούρα, κάποιες βασικές αρχές πολιτισμού. Πολιτικού, αστικού, επικοινωνιακού ή με οποιοδήποτε άλλο πρόσημο. Τόσο βασικές που η παράβασή τους μένει ως μύθος στη δραματουργία, τη λογοτεχνία, τα πρακτικά της Ιστορίας, γίνεται τραγωδία, ποίηση, αφήγημα. Δεν είναι πολλές. Τρεις – τέσσερις όλες κι όλες συν κάποιες εκδοχές τους. […]

Μία δύσκολη θεατρική εξίσωση Οχι, απλώς, δύσκολη, σχεδόν αδύνατη φαίνεται η εξίσωση σε ό,τι αφορά τη λειτουργία των θεατρικών σκηνών τη νέα σεζόν. Την τρίτη κατά σειρά «κορωνοχτυπημένη» – η πρώτη έληξε άδοξα αρχές Μαρτίου του 2020 και η περυσινή διήρκεσε όλες κι όλες δεκαπέντε μέρες με επιτρεπόμενη πληρότητα στις αίθουσες 30%. Χθες, ο υπουργός Υγείας […]

Μια βραδιά στο Προεδρικό Με ή χωρίς μάσκες (και κυριολεκτικά και μεταφορικά) η δεξίωση στο Προεδρικό Μέγαρο, το περασμένο Σάββατο, ήταν από τις πλέον πολυσυζητημένες των τελευταίων ετών – και όχι μόνο για τα φουστάνια των κυριών. Τέσσερις μέρες μετά, ο αχός δεν έχει ακόμη καταλαγιάσει. Η αιχμή του δόρατος είναι η ανάκληση της παρασημοφόρησης του […]

Ο Γιάννης, ο Δημήτρης και οι άλλοι Από προχθές διακινείται από ιστότοπο ενταγμένο σε συγκεκριμένο κομματικό χώρο το απολυτήριο του Γιάννη Αντετοκούνμπο. Για να τρίψουν και καλά στα μούτρα των φιλελέδων μπουρζουάδων ότι δεν ήταν «άριστος», σε κάποια μαθήματα είχε βαθμό δέκα στα είκοσι. Σώνει όμως πια με τις κομματικές γραμμές και τη γραμμική σκέψη. […]

Από τον «κάμπο» στην Κοπεγχάγη Στιγμιότυπο πρώτο. Ερχεται από μακριά. Από τα μέσα, περίπου, του 20ού αιώνα. Τότε που ο μέγας λαρισαίος φωτογράφος Τάκης Τλούπας κατέγραφε με τον φακό του τη ζωή των αγροτών, των κτηνοτρόφων, των ξωμάχων του θεσσαλικού κάμπου. Εχω στον νου – και στην καρδιά μου – μια φωτογραφία με μια ομάδα εργατών γης, […]

Ενα μεσημέρι στης Ακρόπολης τα μέρη Στην ηλικία μου – αυτή που είναι τέλος πάντων – δεν θυμάμαι ποτέ να έχει γίνει τόσος ντόρος με την Ακρόπολη όσος τους τελευταίους μήνες. Ισως ούτε τότε που η Μελίνα σήκωσε ψηλά το λάβαρο της επιστροφής των Γλυπτών του Παρθενώνα ή όταν εγκαινιάστηκε το Μουσείο Ακρόπολης. Βέβαια, εκείνες τις εποχές, […]

Ητανε δυο, ήτανε τρεις, ήτανε χίλιες δεκατρείς Ανέκαθεν είχαμε, ως λαός, ένα ιδιαίτερο ταλέντο στο να προσαρμόζουμε τον χρόνο στις επιθυμίες μας. Υπάρχει δηλαδή πιθανότητα να πέφτει η 25η Μαρτίου Τρίτη και τη Δευτέρα να μην είναι η χώρα out of order ώστε να συγκροτήσουμε βαρβάτο τετραήμερο; Ή να πέφτει η 28η Οκτωβρίου Τετάρτη και […]

Μπιρόνια και τοπιναμπούρ Το ακούω, το ξανακούω, το διαβάζω, το ξαναδιαβάζω. Να ανοίξει, λέει, η εστίαση, να σταματήσουν τα πάρτι και τα επαναστατικά «ώπα, είπα, λέω» στις πλατείες. Και να που αναμένεται, επισήμως πλέον, η επαναλειτουργία καφέ, μπαρ και εστιατορίων την επομένη του Πάσχα. Και; Τι φαντάζονται κάποιοι, οι περισσότεροι, ότι θα γίνει; Οτι θα […]

Το τηλεοπτικό πλάνο ήταν από το λύκειο στον Εύοσμο της Θεσσαλονίκης όπου τις τελευταίες μέρες έχει εκτυλιχθεί το θέατρο του παραλόγου. Ο μαθητής με την πλάτη γυρισμένη στην κάμερα. Η ρεπόρτερ τον ρωτάει γιατί δεν θέλει να κάνει το self test ώστε να παρακολουθεί κανονικά τα μαθήματά του. Η απάντηση έρχεται αυθόρμητα αλλά ο νεαρός […]

Οι «κουρασμένοι» δεν κουράζονται ποτέ Κουράστηκα, κουράστηκες, κουράστηκε, κουραστήκαμε, κουραστήκατε, κουράστηκαν. Σε όλα τα πρόσωπα, σε ενικό και σε πληθυντικό. Και σε όλους τους τόνους. Είναι η λέξη που ακούσαμε κατά κόρον τις τελευταίες μέρες. Κουράστηκε, σου λέει, ο κόσμος, οι νέοι, τα παιδιά, οι μαθητές, οι φοιτητές, οι καθηγητές, οι καταστηματάρχες, οι πωλητές – μόνο […]

Τσάμικα Η επέτειος της 25ης Μαρτίου, τουλάχιστον για τη δική μου γενιά, ήταν πάντα κάπως πιο απόμακρη από αυτήν της 28ης Οκτωβρίου. Ηταν, βλέπετε, η χρονική απόσταση, δεν υπήρχαν ζωντανές μνήμες, οι γονείς και οι παππούδες μας δεν είχαν να μας πουν βιώματα όπως από τον πόλεμο του ’40 και την κατοχή. Οι αναφορές μας […]

Ο homo universalis πήρε τ’ όπλο του. Ξέρετε, ο τύπος ανθρώπου που τον αφήσαμε στην Αναγέννηση και τον βρήκαμε, εδώ και λίγα χρόνια, στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης. Αυτός που κατά περίσταση και ανά δύο ημέρες γίνεται γιατρός, νομικός, πολιτικός αναλυτής, συνταγματολόγος, οικονομολόγος, επικοινωνιολόγος, πολεοδόμος, στατιστικολόγος, διεθνολόγος, σημειολόγος. Τώρα και υπέρτατος κριτής σε ένα υπερεθνικό My […]

Χρονικό προαναγγελθέντος συνθήματος Ας τα πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Στις 8 Ιουλίου 2019 ανακοινώθηκε η σύνθεση της πρώτης κυβέρνησης του Κυριάκου Μητσοτάκη και την άλλη μέρα ορκίστηκαν οι νέοι υπουργοί. Ανάμεσά τους η Λίνα Μενδώνη που ανέλαβε το υπουργείο Πολιτισμού. Ε, μετά, όπως καταλαβαίνετε, καλοκαίρι ήταν,  τρέξαμε να το προλάβουμε. Μέσα Σεπτεμβρίου μαζευτήκαμε, […]