Ελλειμμα δημοκρατίας

Δεν είναι ένα, δεν είναι δύο, δεν είναι τρία. Δεν είναι μόνο τα χθεσινά, δεν είναι μόνο τα προχθεσινά ούτε και μόνο τα περσινά και τα προπέρσινα. Είναι πολλά και συμβαίνουν εδώ και χρόνια. Γεγονότα που συσσωρεύονται για να ορίσουν ένα ξεκάθαρο έλλειμμα δημοκρατίας. Μια βαθιά πληγή στον πυρήνα της. Που είναι η ελευθερία του λόγου και της διακίνησης των ιδεών. Ακόμη κι αν δεν το έχει πει ο Βολταίρος αλλά η βιογράφος του, εκείνο το «Διαφωνώ με αυτό που λες αλλά θα υπερασπιστώ μέχρι θανάτου το δικαίωμά σου να το λες», ο ακρογωνιαίος λίθος του Διαφωτισμού δηλαδή, έχει γίνει κουρελόχαρτο στα χέρια ενός εσμού «δικαιωματιστών» και «συλλογικοτήτων».

Αξίζει να διαβάσει κάποιος τα κείμενα του Θουκυδίδη για τον εμφύλιο της Κέρκυρας – τον πρώτο εμφύλιο στην Ιστορία άρα είναι κι αυτός δική μας πατέντα. Θα βρει πολλές ομοιότητες με το σημερινό κλίμα στην πολιτική και την κοινωνία. Ανάλογος διχασμός, ανάλογη κακότητα. Λέει λοιπόν ότι άλλαζαν τις λέξεις για να αλλοιώσουν και το νόημά τους. Αυτό ακριβώς δεν γίνεται και σήμερα; Ο βανδαλισμός βαφτίζεται «έκφραση». Ο τραμπουκισμός, «διαμαρτυρία». Και οι ωμές επιθέσεις, «παρεμβάσεις». Ετσι δημιουργείται το λεγόμενο κλίμα. Που ανοίγει τον δρόμο για την επιβολή του δικού τους «νόμου», του δικού τους δόγματος. Συγγνώμη αλλά δεν μπορώ να διακρίνω τη διαφορά από το «Αποφασίζομεν και διατάσσομεν» της χούντας.

Πριν από λίγες εβδομάδες, απομακρύνθηκε ο Γιάννης Λιγνάδης από τη θέση του καθηγητή στη δραματική σχολή του Θεάτρου Τέχνης την οποία υπηρετούσε για περισσότερα από είκοσι χρόνια. Το απαιτούσαν λέει εδώ και καιρό οι σπουδαστές διότι… υπερασπίστηκε, στο δικαστήριο, τον αδελφό του Δημήτρη. Σοβαρά τώρα; Οικογενειακή ευθύνη; Η επιτομή του ολοκληρωτισμού; Δηλαδή τι; Επρεπε να τον αποκηρύξει; Να έκανε δημόσια δήλωση στην Πλατεία Συντάγματος; Κάτι τέτοιο ήθελαν οι μελλοντικοί ηθοποιοί, αυτοί που αύριο, μεθαύριο θα μας «διδάξουν» – λέμε τώρα – τον λόγο των αρχαίων ποιητών; Αυτό έχουν καταλάβει από τον Σοφοκλή και την «Αντιγόνη» του, από τον Ευριπίδη και την «Ηλέκτρα» του; Και καλά, τα παιδιά πες πως είναι ακόμη νέα, δεν ξέρουν; Οι καθηγητές τους, το συμβούλιο της σχολής; Πώς ενέδωσαν σε αυτόν τον εκβιασμό; Πώς δέχθηκαν το «αποφασίζομεν και διατάσσομεν»;

«Αποφάσισαν και διέτεξαν» και τα μέλη της φοιτητικής κίνησης «ΣΑΦ – ΕΑΑΚ / Συνεργασία Ανεξάρτητων Φιλοσοφικής» – τρέχα γύρευε δηλαδή – ότι η πρόεδρος του τμήματος Φιλολογίας του ΕΚΠΑ Βάνα Νικολαΐδου πρέπει να παραιτηθεί. Αν και νομίζω ότι η στοχοποίηση είχε αρχίσει από τότε που πρωτοστάτησε στο να αφαιρεθεί ο τίτλος του διδάκτορα του ΕΚΠΑ από τον Πούτιν (προσωπική μου άποψη), τούτη τη φορά η αφορμή ήταν ότι η καθηγήτρια έγραψε στο Facebook ότι οι κινητοποιήσεις για την τραγωδία στα Τέμπη δεν μπορούν να έχουν τοξικότητα και βία. Και τα καλόπαιδα απάντησαν με όση τοξικότητα και βία είχαν πρόχειρη. Σαν τάγματα εφόδου όπως κατήγγειλε η ίδια. «Να προσέχεις τι γράφεις» ήταν το «μήνυμα». Που σημαίνει ότι μπορείς να γράφεις μόνο αυτά με τα οποία συμφωνούμε. Μόνο αυτά που «χαϊδεύουν» τη δική μας τοξικότητα, τη δική μας βία, τη δική μας όχι φασίσουζα αλλά ξεκάθαρα φασιστική νοοτροπία. Διότι αυτό ακριβώς είναι ο φασισμός. Νοοτροπία. Που μπορεί να βρει τον χώρο της σε οιανδήποτε ιδεολογία.

Φόβος
Η Βάνα Νικολαΐδου δεν είναι η μόνη πανεπιστημιακός που έχει γίνει στόχος τραμπούκων. Το ίδιο «έργο» επαναλαμβάνεται οργανωμένα ή «κατά τύχη» σε πανεπιστήμια, σε χώρους εκδηλώσεων, σε σπίτια πολιτικών, δημοσιογράφων και επιστημόνων. Με έναν και μόνο σκοπό, κοινό σε όλες τις ολοκληρωτικές νοοτροπίες. Να ενσπείρουν τον φόβο. Να επιβάλλουν το «Μη μιλάς» και το ανατριχιαστικό «Να προσέχεις τι λες». Και όσο επαναλαμβάνονται αυτά τα φαινόμενα τόσο τα συνηθίζουμε, τόσο εξοικειωνόμαστε με το «τέρας». Το αβγό του φιδιού, ό,τι χρώμα και να έχει το τσόφλι του – διότι, τελικά, τσόφλι είναι -, βρίσκεται πλέον στο ψυγείο μας, πίσω από το βούτυρο. Κι εμείς νομίζουμε ότι είναι πασχαλινό.