Το χρώμα της Κλεοπάτρας

Μας έσκασε στα απόνερα του Πάσχα, μαζί με τη βαρυστομαχιά από τα αρνιά και τις καταγγελίες για τον Γεωργούλη. Τι ήταν, τελικά η Κλεοπάτρα; Λευκή με μαύρο ίσιο καρέ όπως τη μάθαμε από τον κινηματογράφο στην ομώνυμη ταινία με την Ελίζαμπεθ Τέιλορ, το σκίτσο στα σαπούνια και τη χαλάουα Kleopatra; ‘Η μαύρη με βοστρύχους όπως εμφανίζεται στο ντοκιμαντέρ του Netflix που αποτέλεσε και την πέτρα του σκανδάλου; Το θέμα πήρε διεθνείς διαστάσεις, έξαλλοι, σου λέει, οι αιγύπτιοι ιστορικοί για παραχάραξη της ιστορίας τους, έξαλλος και ένας δικηγόρος που υπέβαλε μήνυση στην παραγωγό εταιρεία, μάθαμε και το blackwashing που έχει να κάνει με το αφροκεντρισμό και, στη συνομιλία της σύγχρονης πολιτικής ορθότητας, είναι απάντηση στο whitewashing. Εξαλλη και η πλατφόρμα που κατέβασε το υβριστικά σχόλια, «Ηθελα να πω στην κόρη μου ένα παραμύθι με μια μαύρη βασίλισσα» είπε, περίπου, η παραγωγός του ντοκιμαντέρ.

Μπούρδες και πολλή κουβέντα για τη σκιά του γαϊδάρου και όχι για τον ίδιο τον γάιδαρο – αν υπάρχει, βέβαια, γάιδαρος στην πραγματικότητα. Θεωρώ ότι, στην ουσία της, όλη αυτή η κουβέντα περί του τι πρέπει να παίζει ποιος, αν η Κλεοπάτρα ήταν λευκή, υπόλευκη, σκουρόχρωμη ή off black, αν η γοργόνα Αριελ ήταν σαν τη Ναόμι Κάμπελ με κόκκινα μαλλιά, αν οι τρανσέξουαλ ρόλοι πρέπει να παίζονται από τρανσέξουαλ άτομα και αν πρέπει για θεατρικά έργα με μόνο ανδρικούς ρόλους να γίνεται ακρόαση και σε γυναίκες ηθοποιούς είναι τόσο σοβαρή όσο και για το αν ο Μπιμπίλας είναι, όπως διατείνεται ο ίδιος, φτυστός ο Μέγας Αλέξανδρος. Πρόκειται περί κατασκευασμένων αντιπαραθέσεων, απότοκων του σύγχρονου υστερικού νεοσυντηρητισμού που έχει επιβάλει η διαστρεβλωμένη εκδοχή της πολιτικής ορθότητας και η εκτροπή του, κατά τα άλλα ορθού, αιτήματος της συμπερίληψης.

Να δώσω ένα παράδειγμα. Στην πολύ μακρινή δεκαετία του 1980, τρέχαμε κάπου στο Μεταξουργείο, αν θυμάμαι καλά, για να δούμε μια παράσταση του Σάββα Αξιώτη (αδελφού του Χρήστου Δάντη). Δεν συγκρατώ, μετά από τόσα χρόνια, τον τίτλο πάντως εμφανιζόταν, επί σκηνής ένας μαύρος Ιησούς που ήταν μάλιστα και η φωτογραφία της αφισέτας. Δεν θυμάμαι να έγινε και πολύ μεγάλος σάλος. Εντάξει, διαμαρτυρήθηκαν κάποιοι, πέρασαν οι διαμαρτυρίες, περίπου, στο ντούκου και η ζωή συνεχίστηκε. Αν συνέβαινε κάτι τέτοιο σήμερα, θα ήταν πρώτη είδηση, θα ξεσηκώνονταν οι μεν εναντίον των δε, θα γίνονταν διαδηλώσεις έξω από το θέατρο, αντιδιαδηλώσεις στο απέναντι πεζοδρόμιο και, γενικώς, ένας χαμούλης. Ζούμε μια εποχή που ο καθένας προσπαθεί να επιβάλει την ατζέντα του στον άλλον.

Και, με την ευκαιρία, για να δούμε λίγο και αυτό το «ποιος παίζει τι». Αν λοιπόν οι ρόλοι τρανσέξουαλ πρέπει να ερμηνεύονται μόνο από τρανσέξουαλ άτομα, τότε θα έπρεπε και οι γκέι ηθοποιοί να μην παίζουν ρόλους στρέιτ. Εκεί σε θέλω κάβουρα που περπατάς στα κάρβουνα.

Παγκόσμια ειρήνη
Το ‘πε, το ‘πε ο Γρηγόρης Γεροτζιάφας (κάθε φορά που γράφω ή λέω το όνομα του εξαιρετικού, κατά τα άλλα, επιστήμονα, μού έρχεται να προσθέσω κι ένα «Συγγνώμη κιόλας»). Μόνο όταν σταματήσει η εκμετάλλευση του ανθρώπου από άνθρωπο, θα σταματήσει και η άσκηση βίας από τους άντρες στις γυναίκες.

Μου θυμίζει κάπως σχόλιο υποψήφιας καλλιστείων. Και ένα περιστατικό με την Κική Δημουλά. Ηταν το 2015, λίγο μετά τις μεγάλες προσφυγικές ροές στην Ελλάδα. Σε μια εκδήλωση, στον Ιανό, με την αείμνηστη ποιήτριά μας στο πάνελ, ετέθη και το θέμα υποδοχής των προσφύγων. Η Δημουλά απευθύνθηκε στο κοινό, ζητώντας να πουν ιδέες. Από το βάθος της αίθουσας, ένας κύριος – του οποίου η εμφάνιση, από κορυφής μέχρις ονύχων, πρόδιδε το κόμμα στο οποίο ανήκε – φώναξε: «Παγκόσμια ειρήνη. Μόνο αυτή είναι η λύση». «Ναι αλλά μέχρι τότε;» ρώτησε η Δημουλά. «Τίποτα. Παγκόσμια ειρήνη» επέμενε εκείνος. «Ναι βρε άνθρωπέ μου αλλά αυτό δεν μπορεί να γίνει άμεσα. Θα αφήσουμε τους ανθρώπους στην τύχη τους εν τω μεταξύ;». Για να μην τα πολυλογώ, ο διάλογος αποδείχθηκε ατελέσφορος. Και ο κύριος αποχώρησε φωνάζοντας «Παγκόσμια ειρήνη» με υψωμένη γροθιά.