Πέπη Ραγκούση

Ποιο είναι το πρώτο πολιτικό σύνθημα που άκουσα; Για να πω την αλήθεια, δεν το άκουσα, το διάβασα. Ή μάλλον προσπαθούσα να το διαβάσω στα πρώτα μου συλλαβίσματα. «Γαργάλα τα». Δύσκολη λέξη για νήπιο γι’ αυτό και μου είχε εντυπωθεί όταν το συλλάβιζα στις γελοιογραφίες της εποχής. Βέβαια, δεν ήταν ακριβώς σύνθημα αλλά ως τέτοιο […]

Δεν είναι ένα, δεν είναι δύο, δεν είναι τρία. Δεν είναι μόνο τα χθεσινά, δεν είναι μόνο τα προχθεσινά ούτε και μόνο τα περσινά και τα προπέρσινα. Είναι πολλά και συμβαίνουν εδώ και χρόνια. Γεγονότα που συσσωρεύονται για να ορίσουν ένα ξεκάθαρο έλλειμμα δημοκρατίας. Μια βαθιά πληγή στον πυρήνα της. Που είναι η ελευθερία του […]

Οταν τον Ιούλιο του 2019 η Νέα Δημοκρατία έγινε κυβέρνηση, δεν είχε συμπληρωθεί χρόνος από την τραγωδία στο Μάτι. Και ο ΣΥΡΙΖΑ είχε πάει στις εκλογές με το βάρος πάνω από εκατό νεκρών στην πλάτη του (συν αυτοί της Μάνδρας) και με το όνειδος της παρωδίας μιας υποτιθεμένης σύσκεψης που στήθηκε προς παραπλάνηση των πολιτών. […]

Για κάποιον ανεξήγητο λόγο, τη Ράκελ Γουέλς, που απεδήμησε προχθές στα 83 χρόνια της, την έχω συνδεδεμένη με μία χρονολογία : 1968. Δεν ξέρω γιατί, για ποιο λόγο ένα οκτάχρονο – όπως ήμουν εγώ τότε – έκανε αυτή τη σύνδεση. Πάντως κάθε φορά που έβλεπα φωτογραφία της αμερικανίδας ηθοποιού σαν να ξεπρόβαλλε από πίσω της η βασιλόπιτα […]

Ηταν από τις πρώτες ειδήσεις του 2023. Από αυτές όμως με τις οποίες δεν μπορείς να συμφιλιωθείς, γυρνάς αλλού το κεφάλι όταν έρχονται να σε βγάλουν από τη μακαριότητά σου και, συγχρόνως, θέλεις να τις ακούσεις μέχρι τέλους, να δεις έως πού μπορεί να φτάσει ο άνθρωπος όταν βγαίνει «εκτός τροχιάς». Η νεαρή μητέρα, την […]

Ποιος θυμάται την ταινία του τίτλου; Είναι σοβιετική παραγωγή του 1972, σε σκηνοθεσία Εμίλ Λοτεάνου, και στην Ελλάδα πρέπει να προβλήθηκε λίγα χρόνια αργότερα – τότε που μπορούσα πια κι εγώ να μπαίνω άνετα στα ακατάλληλα. Για να πω την αλήθεια, λίγα θυμάμαι από την ταινία που την είχα δει τουλάχιστον δυο τρεις φορές. Διατηρώ όμως […]

Αυτό με τον αστυνομικό και το μπουζούκι όλοι το ξέρουμε. Ο αστυνομικός είναι όργανο (της τάξης), το μπουζούκι είναι όργανο (μουσικής), άρα ο αστυνομικός είναι μπουζούκι. Μια σκέψη γραμμική, που δεν λαμβάνει υπόψη συνεκδοχές και συμπληρωματικές ερμηνείες, που βασίζεται σε ένα άλμα λογικής και που συσχετίζει δύο «στιγμιότυπα λόγου» (αν μου επιτρέπεται ο νεολογισμός) προβάλλοντάς […]

Σαν σήμερα, 3 Δεκεμβρίου, πριν από εβδομήντα οχτώ χρόνια. Σχεδόν ογδόντα. Κυριακή ήταν, σε μία Αθήνα που θα έπρεπε να δονείται από τον θούριο της απελευθέρωσής της. Να γιατροπορεύει τις ορθάνοιχτες πληγές της Κατοχής. Να προσπαθεί να ξαναβρεί τον βηματισμό μίας υποτυπώδους κανονικότητας. Να συντονίζεται με την πανευρωπαϊκή ελπίδα που ανέτειλε ύστερα από την ήττα […]

Βλέπω τη διακίνηση των ειδήσεων – τον τρόπο, τις αναλογίες, τις ισορροπίες και τα μεγέθη. Ακούω αυτά που συζητάνε οι φίλοι μου (αλλά κι εγώ μαζί τους για να μη βγάζω την ουρά μου απέξω) οι οποίοι ανήκουν σε μια μεγάλη γκάμα όσον αφορά τα ενδιαφέροντα και τις τοποθετήσεις τους. Διαβάζω αυτά που γράφουν και αναπαράγουν […]

Δεν ξέρω πώς το λένε στην ψυχιατρική ή στην ψυχολογία, δεν ξέρω καν αν το λένε κάπως. Ξέρω πώς το λένε στην τρέχουσα γλώσσα αλλά καλύτερα να μην το γράψω. Αναφέρομαι σε αυτόν τον φαύλο κύκλο ο οποίος αρχίζει από ένα λάθος ή, τέλος πάντων, από μία λάθος διαχείριση που ενώ βλέπεις ότι είναι ατελέσφορη, […]

Σαράντα εννέα χρόνια εφέτος από εκείνες τις άγριες μέρες του Νοεμβρίου, πες μισός αιώνας. Οσα, περίπου, είχαν περάσει από τη Μικρασιατική Καταστροφή έως το 1973. Και αναρωτιέμαι τι σημαίνει σήμερα αυτή η επέτειος για ένα παιδί της τρίτης Γυμνασίου, όσο, δηλαδή, ήμουν εγώ τότε. Τι σήμαινε για εμένα, εκείνη την εποχή, η Σμύρνη; Ηταν απλά […]

Η ανοιχτή επιστολή – που, πλέον, έχει γίνει viral – του καθηγητή Βιολογίας σε ΕΠΑΛ καταδεικνύει τις ανοιχτές πληγές που κακοφορμίζουν στα σχολεία, τα «εκκολαπτήρια», δηλαδή, της κοινωνίας. «…Δεν χρειάζεται ιδιαίτερη παρατηρητικότητα ή εμπειρία για να καταλάβει κάποιος πως η κυριαρχία των μαθητών είναι απόλυτη και αρνητική. Είναι φανερό από τη περικυκλωμένη με επιδεικτικά καπνίζοντες μαθητές, αίθουσα […]

Δώδεκα ετών. Μαθήτρια του Δημοτικού δηλαδή. Ανηβη ακόμη για να θυμηθούμε και τις ωραίες λέξεις μας γιατί μόνο αυτές φαίνεται ότι μας έμειναν. Δώδεκα ετών. Παιδί. Ακόμη και για την εποχή μας που τα παιδιά, υποτίθεται, ότι μεγαλώνουν, ότι ωριμάζουν νωρίτερα. Λάθος, μέγα λάθος. Δεν μεγαλώνουν, σήμερα, πιο νωρίς τα παιδιά. Μεγαλώνει, απλώνει, «ανοίγει» η […]

Αύριο έχουμε γενέθλια. Η Αθήνα γίνεται 188 ετών. Τόσα έχουν περάσει από τις 18 Σεπτεμβρίου του 1834 όταν ανακηρύχθηκε «βασιλική καθέδρα» και πρωτεύουσα του νεοσύστατου ελληνικού κράτους. Δεν ήταν η πιο μεγάλη ούτε η πιο οργανωμένη πόλη εκείνης της εποχής. Δεν είχε καν την προοπτική που εξασφάλιζε στον Πειραιά το μεγάλο, φυσικό λιμάνι του. Ενα […]

14η Σεπτεμβρίου Από τα παιδικά μου χρόνια, η σημερινή ήταν για μένα μια εμβληματική ημερομηνία. Κατά κάποιον τρόπο, η προσωπική μου πρωτοχρονιά. Η μέρα που σηματοδοτούσε το the party is over, το τέλος των διακοπών αφού, τότε, τα σχολεία άνοιγαν γύρω στις 20 Σεπτεμβρίου. Επιστροφή στην Αθήνα και έναρξη σχολικής χρονιάς με τις γομολάστιχες με […]

Παιδιά και… οδηγίες χρήσης Κυκλοφορεί εδώ και λίγες μέρες στο Διαδίκτυο με αφορμή την έναρξη της σχολικής χρονιάς. Ενα κείμενο που αποθεώθηκε, αναδημοσιεύθηκε εκατοντάδες φορές, έγινε viral. Μοιάζει σαν μια ανοιχτή επιστολή προς τους γονείς, με την οποία ο συντάκτης της (το όνομά του κάπου χάθηκε στις αναδημοσιεύσεις) τους ζητά να αφιερώσουν λίγα λεπτά για […]

Ο Σεφέρης κι ο Μαρσέλο Το βράδυ της περασμένης Δευτέρας, κάμποσες χιλιάδες φίλαθλοι του Ολυμπιακού υποδέχθηκαν πανηγυρικά στο Στάδιο Καραϊσκάκη τον Μαρσέλο, έναν σύγχρονο μύθο του ποδοσφαίρου. Και αρκετά περισσότεροι παρακολούθησαν την υποδοχή από την τηλεόραση. Μία φιέστα που δεν είχε καν τη σφραγίδα του οπαδισμού, αφού δεν έγινε με αφορμή κάποια νίκη ή την […]

Στο πρώτο μισό της δεκαετίας του 1970, ντάλα δικτατορία δηλαδή, πριν καν μπω στην εφηβεία, η διακαής επιθυμία μου ήταν να πάω κι εγώ σε μία μπουάτ. Οχι για λόγους καλλιτεχνικούς αλλά υπαρξιακούς. Μου φάνταζε κάτι σαν «ναός ενηλικίωσης», ένας προθάλαμος όπου θα απεκδυόμουν την παιδική ηλικία πριν εισέλθω συνειδητά και πανηγυρικά στη νεολαία της […]

Το μεγάλο κοινό στην Ελλάδα δεν παρακολουθεί στενά τις επιδόσεις των αθλητών μας στον στίβο. Μέχρι που να σπάσουν ένα ρεκόρ, να κερδίσουν ένα χρυσό σε σημαντικούς αγώνες, να γίνει ζωντανή σύνδεση με το χωριό τους όπου, στην πλατεία έχει τοποθετηθεί, συνήθως, μια γιγαντοθόνη και πλαστικές καρέκλες για να παρακολουθήσουν, φίλοι και συγγενείς, το καμάρι […]

Τα διαβάζω, τα ξαναδιαβάζω, προσπαθώ, ξαναπροσπαθώ, πάμε άλλη μία, τίποτα. Δεν καταλαβαίνω τίποτα από τα όσα θαυμαστά μας αποκάλυψε το διαστημικό υπερτηλεσκόπιο James Webb. Είμαστε πολύ κοντά, λένε, στην απεικόνιση της γέννησης του σύμπαντος. Πώς; Εκεί αρχίζουν οι αποστάσεις που μετριούνται σε εκατοντάδες εκατομμύρια έτη φωτός, εκρήξεις που έγιναν πριν από δισεκατομμύρια χρόνια, παραμορφωμένοι γαλαξίες. […]

Κρέοντες και Αντιγόνες Ας το πάρουμε από την αρχή. Εντελώς από την αρχή. Από το 441 π.Χ. συγκεκριμένα. Από τότε που πρωτοπαρουσιάστηκε στους αθηναίους πολίτες η «Αντιγόνη» του Σοφοκλή. Γιατί, όπως και όλες οι γνωστές τραγωδίες της αρχαίας ελληνικής γραμματείας, είναι κορυφαίο κλασικό έργο, εκ των θεμέλιων λίθων της παγκόσμιας δραματουργίας; Γιατί αυτά τα έργα […]

Ηταν το καλοκαίρι του 1974, το καλοκαίρι της Μεταπολίτευσης και της εισβολής των Τούρκων στην Κύπρο. Στην παραλία της Σύρου υπήρχε μία μακρόστενη προβλήτα από την οποία η πιτσιρικαρία λυσσομανούσε στις βουτιές. Η μαμά του οκτάχρονου Κωστάκη όμως ανησυχούσε για τις ταρζανιές του γιου της. Και του φώναξε το αμίμητο: «Κωστάκη, μην πηγαίνεις άκρη άκρη […]

Πού ‘ν’ τος, πού ‘ν’ τος ο σεξισμός Η συζήτηση με τη φίλη ηθοποιό έγινε πριν από λίγα χρόνια και, πάντως, πριν εγκατασταθούν στο επικοινωνιακό μας τοπίο διάφοροι «κόφτες» που λειτουργούν στο όνομα του σεξισμού, της πατριαρχίας, των προτύπων. Στο όνομα, τονίζω, όχι επί της ουσίας. Η φίλη, λοιπόν, αν και αδύνατη, εκείνο το καλοκαίρι […]

Μας βαράνε ντέφια… Δεν νομίζω ότι υπάρχει άλλος λαός στην Ευρώπη που αγαπά το τραγούδι όσο εμείς, που το έχει αναδείξει στην πιο δημοφιλή τέχνη και έχει, κατά καιρούς, ανακηρύξει τραγουδιστές και συνθέτους σε «εθνικούς ήρωες». Τραγουδάμε και στα εύκολα και στα δύσκολα και στα ευχάριστα και στα δυσάρεστα και στις χαρές και στις λύπες. […]

Θαυμαστός καινούργιος κόσμος Τα θυμάμαι σαν να τα έχω τώρα μπροστά στα μάτια μου. Περιοδικά, ελληνικά και ξένα, από τα τέλη της δεκαετίας του 1960 και των αρχών του 1970. Ο άνθρωπος είχε ήδη πατήσει τη Σελήνη και η κοινή πεποίθηση ήταν πως αυτή η κατάκτηση θα επηρέαζε, απολύτως και καθοριστικά, το μέλλον μας. Το […]

«Ορθογράφοι, φονιάδες των λαών» Πληκτρολογώντας το όνομα «Αννα» στο Google, ανάμεσα στις τρεις πρώτες θέσεις πλασάρεται το «Αννα Πήλιου». Είναι η τρανς ακτιβίστρια που, στο συνέδριο του ΣΥΡΙΖΑ, τα ‘χωσε στο «φασιστικό», όπως το χαρακτήρισε, ΚΙΝΑΛ με αιχμή του δόρατος την απουσία, από το Κοινοβούλιο, της Φώφης Γεννηματά την ημέρα που ψηφιζόταν το Σύμφωνο Συμβίωσης […]

Ακόμη και οι «ηθοποιοί» πεθαίνουν Την περασμένη Τετάρτη οι Ρώσοι βομβάρδισαν ένα μαιευτήριο στη Μαριούπολη. Δεν χρειάζεται να πούμε ότι πρόκειται για ειδεχθές έγκλημα πολέμου, πέρα από κάθε έννοια σύγχρονου πολιτισμού. Οι εικόνες με τις μέσα στα αίματα ετοιμόγεννες γυναίκες που μεταφέρονταν άρον άρον στα χαλάσματα σόκαραν όλον τον κόσμο. Την επόμενη μέρα, η ρωσική […]