Λοβέρδου Μυρτώ

ια νέα ανάγνωση και μια σύγχρονη προσέγγιση του «Ματωμένου γάμου», με υλικά που ξεκινούν από την παράδοση και φτάνουν ως το σήμερα, επιχείρησε με τη δική του παράσταση να καταθέσει ο Νικορέστης Χανιωτάκης. Με μία διαφορά: Αφησε το έργο έξω από αυτή του την προσπάθεια, σαν να το αγνόησε(;) ή σαν να μην κατάφερε να […]

Είδος αναντικατάστατο και ευφυέστατο, υψηλών απαιτήσεων και εξίσου υψηλού κινδύνου, η (καλή) επιθεώρηση κινείται πάντα επάνω σε ένα τεντωμένο σκοινί. Οσο εύκολη μοιάζει, τόσο και ακόμα παραπάνω δύσκολη είναι στην κατασκευή της, κι αυτό αποδεικνύεται από το πόσο δυσεύρετη είναι πλέον. Με περισσότερο από έναν αιώνα ιστορίας, καθώς γεννήθηκε προς τα τέλη του 19ου, η […]

Ενας ολόκληρος κόσμος είναι ο κόσμος του Μποστ, του Μέντη Μποσταντζόγλου (Χρύσανθος Βοσταντζόγλου, 1918-1995), του καλλιτέχνη και δημιουργού με το εντελώς προσωπικό και μοναδικό στυλ και ύφος. Σκιτσογράφος, γελοιογράφος, στιχουργός, ζωγράφος και θεατρικός συγγραφέας ο Μποστ μάς παρέδωσε μια πλούσια παρακαταθήκη φτιαγμένη από ανορθόγραφες λέξεις, γλωσσικά ηχητικά παιχνίδια και πρόσωπα της σύγχρονης Ελλάδας ανακατεμένα με […]

Ιψεν μας έμαθε τα ζωτικά ψεύδη. Αν και συγκρίσεις δεν χωράνε με τον κορυφαίο νορβηγό συγγαφέα, ο Φλοριάν Ζελέρ (Florian Zeller, 1979) έρχεται να μας μιλήσει για τα ψέματα, ως απαραίτητο συστατικό του έρωτα, της αγάπης, των σχέσεων, της ζωής. Μέσα από το θεατρικό του «Ψέμα» («Le mensonge», 2014) προσεγγίζει με τρόπο βαθύ και ουσιαστικό, […]

Mια άλλη εποχή, μια άλλη Αθήνα, επέλεξε να παρουσιάσει μέσα από τη μουσική παράσταση «Ο πατέρας μου η Αθήνα» η Μάνια Παπαδημητρίου. Η ηθοποιός, που ανέλαβε και τον ρόλο του σκηνοθέτη, κινήθηκε με όχημα τις μνήμες από τις διηγήσεις του πατέρα της, αλλά και ιστορίες που διάβασε σε περιοδικά ή άκουσε να λένε, γυρίζοντας πίσω […]

Τη φετινή χρονιά η Μαρία Πρωτόπαππα κέρδισε για το πλατύ κοινό τη θέση που ξέραμε ότι κατείχε όλοι όσοι την παρακολουθούσαμε, χρόνια τώρα, στο θέατρο. Μια τηλεοπτική ερμηνεία σε μια επιτυχημένη σειρά στάθηκε ικανή να δώσει σ’ αυτή την ξεχωριστή ηθοποιό ένα διαβατήριο ευρείας αποδοχής. Η «Μαρίνα» του «Σασμού» όμως είναι πολύ περισσότερα από τον […]

να παιχνίδι τόπων και σκηνικών, ανθρώπων και ρόλων, προσώπων και προσωπείων, έργων και ταινιών, έρωτα και πάθους: Ενα ατέλειωτο παιχνίδι ζωής και τέχνης ξεδιπλώνεται στη σκηνή Δ της Πειραιώς 260 όπου ο Γιάννης Χουβαρδάς παρουσιάζει την «Αλλη πλευρά της καταιγίδας». Ανάμεσα στον Σαίξπηρ και τον Ορσον Γουέλς, ανάμεσα στο θέατρο και τον κινηματογράφο, την «Καταιγίδα» […]

Η Πειραματική Σκηνή του Εθνικού Θεάτρου αποτελεί, τα τελευταία περίπου είκοσι χρόνια, κάτι σαν σήμα κατατεθέν του. Από τη μεγάλη αναγέννησή της, όταν ο Νίκος Κούρκουλος παρέδωσε την καλλιτεχνική της διεύθυνση στον Στάθη Λιβαθινό, ως σήμερα, η λειτουργία της σημαίνει πολλά για την ταυτότητα της πρώτης σκηνής της χώρας. Αλλοτε διατηρώντας την αυτονομία της μέσα […]

Υποκριτής και όχι Απατεών: αυτός είναι ο «Ταρτούφος» του Μολιέρου («Le Tartuffe ou l’Hypocrite»), η παραγωγή της Comedie Francaise που θα παρουσιαστεί στο Φεστιβάλ Αθηνών στα μέσα Ιουλίου, τιμώντας τα 400 χρόνια από τη γέννηση του κορυφαίου γάλλου δραματουργού. Είναι η πρώτη φορά που ανεβαίνει αυτή η πρωτότυπη εκδοχή μετά την πρεμιέρα του 1664, έμμετρη […]

Το νέο ελληνικό θεατρικό έργο, η συγγραφική του δημιουργία και η επί σκηνής παραγωγή του, έρχεται συχνά-πυκνά στην επιφάνεια: Δεν είναι λίγοι εκείνοι που αναρωτιούνται πού είναι αυτό το περιβόητο νέο αίμα και γιατί δεν βλέπουμε καινούργια και, κυρίως, φρέσκα έργα… Το ερώτημα από μόνο του δεν λέει πολλά – όχι γιατί είναι ανούσιο, αλλά γιατί […]

Γραμμένη από τον βρετανό συγγραφέα Μάικλ Φρέιν (Michael Frayn, 1933), η κωμωδία με τον πρωτότυπο τίτλο «Noises off» έχει αποκτήσει την ελληνική της «ταυτότητα» χάρη στον Σταμάτη Φασουλή, την Ξένια Καλογεροπούλου και την Αννα Παναγιωτοπούλου, την οποία και παραχώρησαν στην παραγωγή του Παλλάς: είναι «Το σώσε», και πράγματι αυτό συμβαίνει κατά τη διάρκεια του έργου. […]

Είναι πράγματι εντυπωσιακή η πορεία που είχε «Το Μπαλκόνι» («Le Balcon», 1956) του Ζαν Ζενέ (Jean Genet, 1910-1986) από την πρεμιέρα που δόθηκε στο Λονδίνο (Arts Theatre, 1957, σκηνοθεσία Πίτερ Ζάντεκ) έως τις δεκαετίες του ’60 και του ’70.  Ακολούθησαν οι παραστάσεις των Χανς Λιτζάου (Βερολίνο, 1959), Πίτερ Μπρουκ (Παρίσι, 1960) καθώς και των Χοσέ […]

Για όλους εμάς που αγαπήσαμε τον Λευτέρη Βογιατζή, που αγαπήσαμε τις παραστάσεις του και περιμέναμε με αγωνία την επόμενη πρεμιέρα του, για όλους εκείνους που έμαθαν να βλέπουν θέατρο μέσα από τη δική του ματιά, τη δική του αισθητική και προσήλωση στη λεπτομέρεια της λέξης, της χειρονομίας, του βλέμματος, για όλους όσους τον χειροκρότησαν και […]

Μια Κυριακή στον κήπο, πλάι στην πισίνα: το ζευγάρι των εύπορων ενοίκων απολαμβάνει την κυριακάτικη αργία του κάνοντας ηλιοθεραπεία, παίζοντας με το κινητό και ανταλλάσσοντας λίγες κουβέντες μεταξύ του. Ο κύριος Ματθαίου και η σύζυγός του Ιουλία δεν διαφέρουν και πολύ από τα ζευγάρια της κοινωνικής τους τάξης. Μοιράζονται ή προσποιούνται ότι μοιράζονται, όσο καλύτερα […]

Η σάτιρα, το πολιτικό σχόλιο, η κοινωνική κριτική συνδυάζονται με εύστοχο τρόπο στα κείμενα του Νικολάι Ερντμαν, που ξέρει πώς να τα αναμειγνύει με πρωτογενείς θεατρικές φόρμες – το τσίρκο, τη φάρσα, το βαριετέ. Ολα αυτά μαζί βρίσκονται σε μια έξοχη ισορροπία στο κορυφαίο ίσως θεατρικό του, τον «Αυτόχειρα», που σκηνοθετεί ο Γιώργος Παπαγεωργίου για το […]

Μια οικογένεια, μια ακόμα οικογένεια δυστυχισμένων ανθρώπων: αυτοί είναι οι Τάιρον, ή καλύτερα αυτή ήταν η οικογένεια του ίδιου του Ευγένιου Ο’Νιλ (Eugene Gladstone O’Neill, 1888-1953). Εκεί βασίστηκε και από εκεί εμπνεύστηκε το κορυφαίο ίσως θεατρικό του έργο κι ένα από σημαντικότερα του 20ού αιώνα. Αλλωστε και ο ίδιος αποτελεί μεγάλο κεφάλαιο του αμερικανικού και […]

«Την ξαναέγραψα με τον δικό μου τρόπο, απηχώντας την τραγωδία που εμείς οι ίδιοι ζούσαμε», σημείωνε ο γάλλος θεατρικός συγγραφέας Ζαν Ανούιγ (Jean Anouilh, 1910-1987) για τη δική του «Αντιγόνη», που έγραψε κατά τη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου (1941-1942) και ανέβηκε το 1944. Το έργο που επαναφέρει τον μύθο του Σοφοκλή είναι ιδωμένο μέσα […]

Από τα αμπάρια του πλοίου που μετέφερε τους πρόσφυγες του 1922 και όπου, σύμφωνα με τον μύθο, γεννήθηκε η Μαρίκα Νίνου, ως τον θάνατό της, το 1957, η παράσταση στο Θέατρο Τέχνης παρακολουθεί τη σύντομη και τόσο σημαντική πορεία της μεγάλης ρεμπέτισσας. Και είναι αυτά τα ίδια αμπάρια, ξύλινες κασόνες διαφόρων μεγεθών, τοποθετημένες η μία […]

Μια γυναίκα, ή καλύτερα η γυναίκα ως σύμβολο και ο καταλυτικός της ρόλος στη ζωή των ανδρών, βρίσκεται στο επίκεντρο των «Αινιγματικών Παραλλαγών» που παρουσιάζονται στη σκηνή του Ιδρύματος Μιχάλης Κακογιάννης. Απούσα σωματικά, από το θεατρικό έργο, παρούσα στις σκέψεις και τις επιθυμίες τους, γίνεται η αφορμή για ένα ξεκαθάρισμα λογαριασμών. Κυρίως όμως, η αιτία […]

ουσική και τραγούδια, ξέφρενοι ρυθμοί, σκηνική υπερκινητικότητα, φωνές, ένταση: μια παράσταση που ξεκινά με δύναμη και θέλει να τα σαρώσει όλα. Μια παράσταση που θέλει να σχολιάσει (και) τη σημερινή πραγματικότητα, μπολιάζοντας το έργο με νύξεις της επικαιρότητας μέσα από την επιθεωρησιακή της σκηνική αποτύπωση. Μια παράσταση που καλά κάνει και ακολουθεί τα βήματα του […]

Η Εντα Γκάμπλερ, η Νόρα Χέλμερ, η Ελεν Αλβινγκ, η Ελίντα Βάιγκελ: Τέσσερις γυναίκες, τέσσερα μορφές από το θεατρικό σύμπαν του Ερρίκου Ιψεν, τέσσερις χαρακτήρες των οποίων η ηλικία ξεπερνάει τον αιώνα, αποτελούν την πιο τρανταχτή απόδειξη για το τι σημαίνει γυναίκα – τότε, τώρα, πάντα… Το θέατρο, μέσα από κάποιους εμπνευσμένους δημιουργούς του, μέσα από […]

Ενα ιδιότυπο τρίγωνο, μια κάθε άλλο παρά συνηθισμένη ερωτική ιστορία, είναι το «Πονηρό πνεύμα» του Νόελ Κάουαρντ που μόλις ανέβηκε στην Κεντρική Σκηνή του Εθνικού Θεάτρου από τον Γιάννη Χουβαρδά. Η διαχρονική κρυφή επιθυμία συνομιλίας με τους νεκρούς, η γοητεία του μεταφυσικού και πάνω απ’ όλα η διάθεση αντιμετώπισης του θανάτου με ανώδυνο τρόπο συνθέτουν […]

Η θεματολογία στα «Αξύριστα πηγούνια» του Γιάννη Τσίρου είναι επίκαιρη, σχεδόν σημερινή, δημοσιογραφική: Οι μετανάστες και ο τρόπος που αντιμετωπίζονται, η εκμετάλλευση του ατόμου από την κοινωνία, το σύστημα αλλά και τον συνάνθρωπό του, η οικονομική ανισότητα και η αγωνία της επιβίωσης και κυρίως η θέση της γυναίκας, η αντιμετώπισή της ως αντικειμένου, ως πολίτη […]

« Η “Αυλή των Θαυμάτων” όταν γράφτηκε, ήταν το κύκνειο άσμα ενός κόσμου βαθιά δικού μας και βαθιά πικραμένου» έγραφε, κλείνοντας το σημείωμά του για την πρεμιέρα του έργου στο Θέατρο Τέχνης, τον Ιανουάριο του 1957, ο Ιάκωβος Καμπανέλλης. Εξήντα πέντε χρόνια μετά, και οι άνθρωποι αυτής της «Αυλής» παραμένουν αναγνωρίσιμοι και οικείοι, προσαρμοσμένοι στο […]

Ενα αυστηρό, σχεδόν αποστειρωμένο, λευκό σκηνικό επέλεξε ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος για να στήσει τη θεατρική μεταφορά του μυθιστορήματος της Σβετλάνα Αλεξίεβιτς «Τσέρνομπιλ, ένα χρονικό του μέλλοντος». Μοναδικά αντικείμενα επί σκηνής ένα βουνό παπούτσια σκεπασμένα από τη σκόνη-προϊόν της πυρηνικής έκρηξης, μια προθήκη με ραδιενεργό χώμα και μια στοίβα από παλιές μπομπίνες (;). Σύντομα το λευκό […]

να θεατρικό που στοχεύει στο ίδιο το επάγγελμα του ηθοποιού, και κυρίως του κωμικού, είναι το τελευταίο έργο του Θοδωρή Αθερίδη που παρουσιάζεται στη σκηνή του Μικρού Παλλάς: «Μαθήματα κωμωδίας» ο τίτλος. Το θέμα του, ιδωμένο  πολυπρισματικά, μοιάζει να είναι ένα κλείσιμο ματιού στον τρόπο που οι νέοι εκπαιδεύονται στις δραματικές σχολές και κυρίως στο […]

«Η φάρμα των ζώων» («Animal Farm: A Fairy Story») που γράφτηκε το 1940 και δημοσιεύθηκε το 1945 αποτελεί, μαζί με το «1984», ένα από τα πιο καθοριστικά μυθιστορήματα του 20ού αιώνα. Γραμμένο από τον άγγλο συγγραφέα Τζορτζ Οργουελ (George Orwell, ψευδώνυμο του Eric Arthur Blair, 1903-1950) καταπιάνεται με έναν έξυπνο και εξαιρετικά εύστοχο τρόπο με […]

ια ιστορία έρωτα, ζήλειας και τιμής που εξελίσσεται στη Σεβίλλη αφηγείται «Ο γιατρός της τιμής του» που γράφτηκε το 1635 από τον Πέδρο Καλντερόν δε λα Μπάρκα (Pedro Calderόn de la Barca, 1600-1681). Κορυφαίος ποιητής και θεατρικός συγγραφέας του Ισπανικού Χρυσού Αιώνα, που είχε τη σφραγίδα του Λόπε δε Βέγα, έγινε ο βασικός εκπρόσωπος του […]

Γραμμένη στα χρόνια της Κατοχής, από το 1938 ως το 1943 που εκδόθηκε, το μυθιστόρημα «Αιολική Γη» ολοκληρώνει την τριλογία του Ηλία Βενέζη (Αϊβαλί 1904 – Αθήνα 1973) που περιλαμβάνει «Το Νούμερο 31328» (1931) και τη «Γαλήνη» (1938). Στο πρώτο αφηγείται τη δοκιμασία και την εμπειρία του στα εργατικά τάγματα της Τουρκίας αμέσως μετά τη […]

να παντρεμένο ζευγάρι, ένα ζευγάρι-καθρέφτη μιας πραγματικής συνθήκης μέσα στη ζωή φέρνει στη σκηνή του θεάτρου Κάππα το «Sexy Laundry» της Μισέλ Ριμλ. Εύκολα ταυτίζεται μαζί του ο θεατής, που με τη σειρά του πολύ θα ήθελε να βιώσει κι αυτός το happy end στο οποίο καταλήγει. Η 55χρονη θεατρική συγγραφέας Μισέλ Ριμλ (Michele Riml, […]

Το 2022, που μόλις ξεκίνησε, κουβαλά στις πλάτες του δύο βαριές αποσκευές: Η πρώτη που του έχει κληροδοτηθεί από το 2020 και ακούει στο όνομα πανδημία και κορωνοϊός δεν αφορά μόνο τον καλλιτεχνικό χώρο, ο οποίος ωστόσο την έχει ήδη πληρώσει πολύ ακριβά. Σε αυτό ήρθε να προστεθεί η νέα μετάλλαξη Ομικρον, που έχει επιδράσει […]

Αμεσα συνδεδεμένη με το εορταστικό κλίμα αλλά και τις διαχρονικές μεγάλες αξίες της ζωής, μέσα σε μια νοσταλγική ατμόσφαιρα χωρίς (ιδιαίτερους) μελοδραματισμούς, ζωντανεύει η θεατρική εκδοχή της ταινίας του Φρανκ Κάπρα (Francesco Rosario Capra, 1897-1991) «Μια υπέροχη ζωή» («It’s a wonderful life»). Τη διασκευή («A Live Radio Play») υπογράφει ο Τζο Λάντρι (Joe Landry), που […]

ν δεν μπορείς, μην παίζεις. Εδώ είναι όλοι ίσοι»: Η φράση που ξεπηδά μέσα από τους «Παίχτες» του Γκόγκολ είναι αυτή που ταιριάζει και στην ίδια την παράσταση που σκηνοθετεί σε δική του μετάφραση και διασκευή ο Γιώργος Κουτλής. Ο 32χρονος δημιουργός είναι ο επικεφαλής μια επταμελούς θεατρικής ομάδας, ενός θιάσου που είναι κάτι σαν […]

Οι υπηρεσίες του αναγνωρίστηκαν δεκαετίες μετά τον θάνατό του, μόλις το 2013, από τη βασίλισσα Ελισάβετ. Ετσι αποκαταστάθηκαν η μνήμη, η τιμή και η προσφορά του Αλαν Τούρινγκ (Alan Matheson Turing, 1912-1954), του μαθηματικού επιστήμονα που έσπασε τον κώδικα των ναζί συμβάλλονας στη λήξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Θύμα της σεξουαλικής του ταυτότητας, σε εποχές […]

Το 2021 δεν ξέρω αν τελικά θα καταγραφεί ως μια χρονιά που έβγαλε το θέατρο νικητή. Σε κάθε περίπτωση όμως και παρά τις απώλειες που είχε, θα αποτελέσει μια χρονιά-ορόσημο, από την οποία βγήκε σίγουρα πιο δυνατό και πιο ισχυρό. Ας τα πάρουμε όμως από την αρχή. Πρώτον: Κατάφερε να διασχίσει και το 2021 εν […]

Μια άλλη πλευρά του Τενεσί Γουίλιαμς και του αμερικανικού Νότου, εξίσου θλιβερή και θλιμμένη αλλά με σαφή χαρακτηριστικά βίας και χυδαιότητας, πραγματεύεται το έργο «Killer Joe» του Τρέισι Λετς. Ενας άλλος «Γυάλινος κόσμος», σπασμένος, κομματιασμένος, με μια διαφορετική ποίηση(;) που φέρνει στη σκηνή μια οικογένεια, ή μάλλον τα απομεινάρια μιας οικογένειας. Πατέρας, γιος και κόρη […]