Δέκα παρά ένα…

Για όλους εμάς που αγαπήσαμε τον Λευτέρη Βογιατζή, που αγαπήσαμε τις παραστάσεις του και περιμέναμε με αγωνία την επόμενη πρεμιέρα του, για όλους εκείνους που έμαθαν να βλέπουν θέατρο μέσα από τη δική του ματιά, τη δική του αισθητική και προσήλωση στη λεπτομέρεια της λέξης, της χειρονομίας, του βλέμματος, για όλους όσους τον χειροκρότησαν και υποκλίθηκαν στο ταλέντο και την αγάπη του στη θεατρική τέχνη, η χθεσινή επέτειος σημαίνει πολλά – ή και τίποτα…

Ηταν Μεγάλη Πέμπτη, 2 Μαΐου του 2013, και φέτος συμπληρώθηκαν εννέα (δέκα παρά ένα) χρόνια από τον θάνατό του.

Πολλά, γιατί φέρνει στον νου μια ολόκληρη εποχή που σφραγίστηκε από την προσωπικότητά του έτσι όπως αποτυπώθηκε στις επιλογές έργων, τις σκηνοθεσίες, τις ερμηνείες, τη «διδασκαλία», τις πρωτοβουλίες και τις καινοτομίες που έφερε.

Τίποτα, γιατί όλα αυτά δεν απαιτούν καμία «επέτειο» για να έρθουν στην επιφάνεια. Αυτή η δύναμη του θεάτρου: Να το κουβαλάς μέσα σου. Γιατί είναι τόσο περαστικό, τόσο «αέρας», τόσο στιγμιαίο, που αποκτά μέγεθος, ένταση, βάθος, όταν βρει τη θέση του μέσα μας. Κι από εκεί δεν μπορεί να βγει γιατί «τρύπωσε» καλύπτοντας μια σχεδόν ασυναίσθητη, ασυνείδητη ανάγκη μας, που όμως ήταν/είναι τόσο ουσιαστική, όσο και η γιατρειά που φέρνει η τέχνη στην ψυχή μας.

Η μνήμη αποτελεί ένα από τα πιο ισχυρά μας όπλα – άλλοτε για καλό κι άλλοτε για κακό. Και σε αυτήν επάνω έχει ακουμπήσει το θέατρο του Λευτέρη Βογιατζή: Ενα μείγμα υψηλής αισθητικής και ποιότητας, προσωπικής σκηνοθετικής προσέγγισης και ερμηνευτικής δυναμικής που καταλήγει στο ανεξίτηλο, μιας πινελιάς, μιας ανάμνησης, μιας βιωμένης εμπειρίας.

Εννέα χρόνια μετά, η απουσία της δουλειάς και του ίδιου του Λευτέρη Βογιατζή από το ελληνικό θέατρο είναι αισθητά. Οχι γιατί δεν βλέπουμε έκτοτε καλό θέατρο στη χώρα μας, ούτε γιατί μας λείπουν οι εμπνευσμένοι σκηνοθέτες και οι πρωτότυπες απόπειρες θεατρικών αναγνώσεων. Αλλά γιατί στο θέατρο ο καθένας έχει τη θέση του – κι αυτή δεν μπορεί να του την πάρει κανείς. Οπότε, κι αυτό είναι το σημαντικότερο, η «παρουσία» του Λευτέρη Βογιατζή παραμένει ζωντανή και αισθητή.