Ζάχαρη κι αλάτι…

να θεατρικό που στοχεύει στο ίδιο το επάγγελμα του ηθοποιού, και κυρίως του κωμικού, είναι το τελευταίο έργο του Θοδωρή Αθερίδη που παρουσιάζεται στη σκηνή του Μικρού Παλλάς: «Μαθήματα κωμωδίας» ο τίτλος. Το θέμα του, ιδωμένο  πολυπρισματικά, μοιάζει να είναι ένα κλείσιμο ματιού στον τρόπο που οι νέοι εκπαιδεύονται στις δραματικές σχολές και κυρίως στο πώς μπορούν να μάθουν το δύσκολο είδος της κωμωδίας. Ασκήσεις και αυτοσχεδιασμοί, από τη μια, εσωτερικές αναζητήσεις και ψυχολογικά προβλήματα που κουβαλά ο καθένας (μας), από την άλλη, έρχονται να συνδυαστούν για να αποκαλύψουν τον δύσβατο δρόμο με τον οποίο κατακτά το «ταλέντο» του να κάνει το κοινό να γελάσει.

Ωστόσο πέρα και πίσω από το προφανές θέμα του έργου, ο Αθερίδης θέλει να μιλήσει για την άλλη όψη του καλλιτέχνη – μακριά από τα φώτα, το χειροκρότημα ή την επιτυχία. Ερμηνεύοντας τον ηθοποιό-δάσκαλο θέλει να σταθεί στη δυσκολία, στη φτώχεια, στην ένδεια (συχνά) με την οποία έρχεται αντιμέτωπος όποιος καταπιαστεί με την τέχνη αυτή. Τον παρουσιάζει άφραγκο, άστεγο – έναν κλοσάρ, που τελικά δεν καταφέρνει να τα βγάλει πέρα… Αυτό που ήθελε να πετύχει με τους μαθητές του, να γελούν με ό,τι τους βασανίζει, δεν το πέτυχε με τον εαυτό του. Και αυτή η αντίφαση δίνει στο έργο μια γλυκόπικρη γεύση ή, καλύτερα, μια γεύση ζάχαρης με αλάτι…

Υπάρχει κάτι προσωπικό, αληθινό και συναισθηματικό στον τρόπο που γράφει ο Αθερίδης. Και είναι σαφές ότι με τα έργα του αναλαμβάνει έναν «συγκεντρωτικό» ρόλο: τα γράφει, τα σκηνοθετεί και παίζει.

ΔΑΣΚΑΛΟΣ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΕΣ. Με τα σημάδια της παρακμής να είναι ορατά στον σκηνικό χώρο που έχει στηθεί για να υποδεχθεί τα «Μαθήματα κωμωδίας», ο Θοδωρής Αθερίδης, ως σκηνοθέτης τώρα, επιχειρεί να φωτίσει το έργο και τους ήρωες-μαθητές του. Ενας-ένας ή μία-μία, τέσσερις συνολικά, συστήνονται στον «δάσκαλο» και μαζί στο κοινό, μιλώντας για τη ζωή τους και για το στοιχείο εκείνο που τους οδήγησε στα μαθήματα. Ως άλλος ψυχολόγος, θεραπευτής και θεραπευόμενος μαζί, ο Αθερίδης προσπαθεί να αντιστρέψει τα πράγματα και από το δάκρυ να βγάλει γέλιο.

Η Δήμητρα Ματσούκα, στον πιο ενδιαφέροντα ρόλο της διανομής, είναι μια γυναίκα που θέλει να μάθει να γελάει, γιατί δεν ξέρει πώς, δεν έχει γελάσει ποτέ. Ο Αντώνης Κρόμπας και ο Δημήτρης Σαμόλης, μαθητές επίσης, αντιμετωπίζουν με αμεσότητα και ειλικρίνεια τις καταστάσεις, ενώ η Αναστασία Τσιλιμπίου – η νεότερη του θιάσου – γλιστράει ενίοτε στην υπερβολή.

Μολιέρος ο παγκόσμιος
Τετρακόσια χρόνια από τη γέννηση του Μολιέρου και η Γαλλία ξεκίνησε τους εορτασμούς για να τιμήσει έναν από τους σημαντικότερους δημιουργούς της που είναι και του παγκόσμιου θεάτρου. Κι όπως όλα δείχνουν έχει και τον τρόπο και την οργάνωση να το κάνει πολύ καλά.
Η χρονιά ξεκίνησε με θεματικές εκδηλώσεις που οργάνωσε το Πανεπιστήμιο της Σορβόννης με την Κομεντί Φρανσέζ και θα συνεχιστεί στις Ηνωμένες Πολιτείες με τη συνεργασία του Πανεπιστημίου του Γέιλ με το αντίστοιχο της Νέας Υόρκης (16-19 Απριλίου). Ακολουθούν εκδηλώσεις στη Βαλένθια (Ισπανία), στο Τορίνο (Ιταλία), στη συνέχεια, στη Γαλλία (Πεζενά και Μονπελιέ, Βερσαλλίες και Σεριζί, Γαλλικό Σπίτι Οξφόρδης και Αβινιόν, Ρεν, Τουλούζ), στο Βέλγιο, στο Κάνσας Σίτι, στην Ελβετία.
Ο Μολιέρος ανήκει στο σπάνιο είδος των δημιουργών που έγινε κλασικός εν ζωή. Οσο για τη μετά θάνατον εκτίμηση πάνω στην προσωπικότητα και το έργο του δεν έκαναν παρά να δυναμώσουν την αξία και την επίδρασή του. Ο Ζαν Μπατίστ Ποκλέν (Jean-Baptiste Poquelin), που έγινε γνωστός με το όνομα Μολιέρος, γεννήθηκε στις 15 Ιανουαρίου του 1622 στο Παρίσι και πέθανε στην πόλη του στις 17 Φεβρουαρίου του 1673, σε ηλικία 51 ετών. Αγάπησε το θέατρο από τον παππού του, ενώ ο πατέρας του ήταν αντίθετος. Εγινε δικηγόρος αλλά δεν άργησε να εγκαταλείψει τη νομική και να ιδρύσει τον πρώτο του θίασο. Οι πρώτες αποτυχίες δεν τον πτόησαν. Αρχισε να γράφει τα δικά του έργα και από εκεί να ξεκινήσει η πορεία του που έμελλε να καθορίσει το παγκόσμιο θέατρο. Η γνωριμία με τον αδελφό του βασιλιά Λουδοβίκου ΙΔ’ του άνοιξε, σιγά σιγά, τις μεγάλες πόρτες. Η επιτυχία των έργων του δεν άργησε να γίνει αντιληπτή από τον βασιλιά και να φέρει μαζί την οικονομική ενίσχυση. Παρά την κόντρα του με το παλάτι για τον «Ταρτούφο», αυτός ο μέγας γραφιάς της κωμωδίας δεν σταμάτησε να μεγαλουργεί με το τρίπτυχο «Ταρτούφος», «Δον Ζουάν» και «Μισάνθρωπος» να βρίσκεται στην κορυφή της πυραμίδας.
Σε αντίθεση με την πλειονότητα των σύγχρονών του, ο Μολιέρος διέγραψε μια διαρκή ανοδική πορεία που δεν άργησε να ξεπεράσει, για την εποχή, τα σύνορα του τόπου του. Ηδη από τη δεκαετία του 1660 το αγγλικό θέατρο στράφηκε προς εκείνον για να ανανεωθεί και να απαλλαγεί από τους πουριτανισμούς του. Και δεν έμειναν εκεί τα πράγματα: από τις αρχές του επόμενου αιώνα τα έργα του μπόλιασαν το ρωσικό θέατρο ενώ στα μέσα του 19ου αιώνα το αραβικό ρεπερτόριο συναντήθηκε με τον πλούτο του γαλλικού έργου και τη μεγάλη αξία του «παιχνιδιού».