Πριν από λίγους μήνες ανέβηκε στις προμετωπίδες της ειδησεογραφίας το θέμα με την απαγόρευση από τον Γιώργο Χατζιδάκι, γιο και κληρονόμο του Μάνου Χατζιδάκι, της ερμηνείας του τραγουδιού «Ο Γιάννης ο φονιάς», σε στίχους Νίκου Γκάτσου, από τον Μανώλη Μητσιά. Εναν ερμηνευτή που ο ίδιος ο συνθέτης είχε επιλέξει για την ερμηνεία του συγκεκριμένου τραγουδιού. Και που μάλιστα, όπως έχει πει ο Μητσιάς, του είχε επισημάνει ότι έπρεπε να το πει… συνωμοτικά, περισσότερο, δηλαδή, σαν εξομολόγηση παρά ως «κοφτερό» χασάπικο.
Πριν από πολλούς μήνες είχαμε το θέμα της απαγόρευσης, επίσης, από τον Γιώργο Χατζιδάκι, της ερμηνείας των τραγουδιών του συνθέτη από τη Νατάσσα Μποφίλιου και τον Γιάννη Χαρούλη σε προγραμματισμένη ανά τον κόσμο περιοδεία. Και τα δύο θέματα είχαν προκαλέσει μεγάλη δημόσια συζήτηση, διότι στη χώρα της φαιδράς πορτοκαλέας προσεγγίζουμε τα πάντα, από τα τραγούδια και τις συναυλίες έως την επιλογή ανάμεσα σε κουραμπιέ και μελομακάρονο, με μια κομματικοϊδεολογική διάθεση.
Τις τελευταίες ημέρες προέκυψε επίσης μια υπόθεση που αφορά πνευματικά δικαιώματα. Σύμφωνα με δημοσίευμα, η κληρονόμος του Νίκου Γκάτσου, Αγαθή Δημητρούκα, κατέθεσε αγωγή εναντίον του Σταύρου Ξαρχάκου για την κυκλοφορία του άλμπουμ «Ρεμπέτικο – 40 χρόνια μετά». Να δούμε την ιστορία από την αρχή. Στη δεκαετία του 1980 συρρέαμε στους κινηματογράφους για την κορυφαία ταινία του Κώστα Φέρρη «Ρεμπέτικο». Τη μουσική και τα τραγούδια της οποίας είχε γράψει ο Ξαρχάκος σε στίχους του Γκάτσου και του σκηνοθέτη. Τα τραγούδια έγιναν μεγάλες και εμβληματικές επιτυχίες. «Τα ψεύτικα τα λόγια τα μεγάλα», «Της αμύνης τα παιδιά», «Το δίχτυ», «Το πρακτορείο» για να θυμίσω τις πιο χαρακτηριστικές.
Και τώρα, 40 χρόνια μετά, κυκλοφορεί η επανεκτέλεση του σάουντρακ. Σε αυτήν την επανακυκλοφορία αντέδρασε η κυρία Δημητρούκα, η οποία, όπως λέει το ρεπορτάζ, είχε χειροκροτήσει σε συναυλία, πριν από δύο-τρία χρόνια, αυτές τις επανεκτελέσεις. Δεν καταλάβαινα κι εγώ τους λόγους αυτής της αντίδρασης έως ότου είδα το εξώφυλλο του νέου άλμπουμ και άρχισα κάτι να υποψιάζομαι (που μπορεί, βέβαια, ουδεμία σχέση να έχει με το σκεπτικό της κυρίας Δημητρούκα). Ολα τούμπα σε σχέση με το πρώτο εξώφυλλο. Το όνομα του Σταύρου Ξαρχάκου μεγαλύτερο από τον τίτλο του μουσικού έργου. Τα ονόματα του Γκάτσου και του Φέρρη, που επίσης είχε γράψει στίχους, τοσοδούλικα. Και ουδεμία αναφορά ότι το «Ρεμπέτικο» είναι ταινία.
Το μέγεθος των γραμμάτων σε οιαδήποτε μαρκίζα, μου θυμίζει ξεκατίνιασμα λαϊκών τραγουδιστριών αλλά μισό λεπτό. Ο Ξαρχάκος είναι αδιαμφισβήτητα ο μεγαλύτερος εν ζωή συνθέτης μας. Σπουδαίος. Ουδεμία υπενθύμιση περί αυτού χρειάζεται. Από την άλλη, ειδικά τα τραγούδια αυτά, έμειναν «ζωντανά» τόσα χρόνια εξαιτίας και των στίχων τους. Οι λέξεις τους εγκαταστάθηκαν στην καθημερινή μας γλώσσα, κάποιες έγιναν συνθήματα. Η φράση «Τα ψεύτικα τα λόγια τα μεγάλα μου τα ְ’πες με το πρώτο σου το γάλα» περιγράφει λιτά και ουσιαστικά την κακοδαιμονία της Ελλάδας. Σπουδαία η μουσική αλλά ο στίχος έγινε «καρφί» στη συλλογική μας μνήμη. Και, παρόλο που γρήγορα αυτονομήθηκαν από την ταινία, δεν ξέρω αν η πορεία τους θα ήταν η ίδια αν δεν τα είχαμε πρωτακούσει στο «Ρεμπέτικο».
Και λέω τώρα εγώ. Ανθρωποι τόσο «πλούσιοι» στη δημιουργία και την έμπνευσή τους όπως ο Σταύρος Ξαρχάκος, δεν θα έπρεπε να είναι πιο γενναιόδωροι;
Κάτι τρέχει με τον Χάρη
Ο Χάρης Δούκας θα μπορούσε να είναι ένα καρτούν της πολιτικής μας ζωής. Και δεν το λέω για κακό. Διότι ακόμη και αν δεν κάνει απολύτως τίποτα, είναι σαν να κάνει. Γράφουν κάποιοι ότι δεν κάνει κάτι για την καθαριότητα της Αθήνας. Ο δήμαρχος – και οι συνεργάτες του – επιτίθεται με έναν τρόπο που τελικά αυτός αναδύεται στην ειδησεογραφία. Γράφει ένας δημοσιογράφος μια αρνητική αποτίμηση γι’ αυτόν; Αρχίζει πάλι τον καυγά. Θέλει να βραβεύσει τον πρωθυπουργό της Ισπανίας; Δικαίωμά του. Νάτος όμως, την ίδια ημέρα, και σε διαδήλωση για το στεγαστικό, δηλαδή κατά του Σάντσεθ. Δεν βαριέσαι, φωτογραφία να υπάρχει. Πώς το έκανε ο Γούντι ο Τρυποκάρυδος; Τουρουτουτούτου, τουρουτουτούτου.
















