Πίστη και κρατική εξουσία

Καθηγητής φιλόλογος με γερή μόρφωση αλλά και ανησυχίες ενός ευρύτατου φάσματος έθεσε στη σύναξη των πέντε οικογενειακών φίλων μια ερώτηση που όσο θα μπορούσε να χαρακτηριστεί απροσδόκητη, άλλο τόσο θα ήταν δυνατόν να θεωρηθεί και αναμενόμενη. «Να πιστεύουν άραγε στον Θεό η Πρόεδρος της Δημοκρατίας, ο Πρωθυπουργός και ο πρόεδρος της αξιωματικής αντιπολίτευσης;». Στην απάντηση με τη μορφή ερώτησης που του δόθηκε από τον έναν παριστάμενο, δηλαδή «τι σημασία έχει αν πιστεύουν ή δεν πιστεύουν, αφού και οι τρεις τους κρίνονται για το πόσο καλά κάνουν ή δεν κάνουν τη δουλειά τους, ο συμπαθής κατά τα άλλα φιλόλογος ανταποκρίθηκε με έναν τρόπο τόσο αυτοσχεδιαστικό και παιδαριώδη («Εχει σημασία γιατί έτσι αντιλαμβάνεται και ο λαός ποιο είναι το σωστό»), που αντί να αποκρύπτει την πραγματική του σκέψη την έκανε ακόμη εμφανέστερη. Μια σκέψη δηλαδή που δεν ήταν άλλη από το γεγονός πως η έννοια της πίστης τού γινόταν ακόμα πιο ισχυρή επειδή την αισθανόταν να έχει εξασφαλίσει τη συνδρομή της κρατικής εξουσίας.

Μα καλά λοιπόν, είναι τόσο μεμπτό κάτι τέτοιο; Μεμπτό και ταυτόχρονα απωθητικό, για να μη γράψουμε εξοργιστικό. Αν ελέγξουμε πόσες υψηλές έννοιες έχει συκοφαντήσει μέσα στην ιστορία η κρατική εξουσία, θα έπρεπε να επιχαίρουμε όταν αναγνωρίζουμε – όσο αδιάβλητοι και αν είναι ορισμένοι φορείς της – ότι τη χωρίζει ένα βαθύ και αγεφύρωτο χάσμα με την έννοια οποιαδήποτε πίστης και πολύ περισσότερο με την έννοια μιας πίστης θρησκευτικής.

Κατά βάθος παραμένει απορίας άξιον πώς γίνεται να μην αντιλαμβάνονται άνθρωποι καλλιεργημένοι ότι πλάι στις πάμφωτες λεωφόρους της συμβατικής ηθικής, ειλικρίνειας και εντιμότητας που τους τέρπει να διασχίζουν υπάρχουν παράδρομοι και μονοπάτια πολύ περισσότερο συναρπαστικά, χωρίς επιπλέον να χρειαστεί να καταβάλεις ένα ιδιαίτερο τίμημα προκειμένου να τα οικειωθείς.

Παρά μόνο την ελευθερία ώστε να καταλαβαίνεις πως η έννοια της πίστης δεν είναι κάτι που σου μεταγγίζεται ανώδυνα, αλλά, αν και προσφέρεται δωρεάν στον καθένα, την κατακτάς ως μια τελείως προσωπική υπόθεση. Με συνέπεια το αν πιστεύουν η Πρόεδρος της Δημοκρατίας, ο Πρωθυπουργός και ο πρόεδρος της αξιωματικής αντιπολίτευσης να σου είναι τελείως αδιάφορο.

Οχι μόνο αδιάφορο αλλά και ανακουφιστικό, καθώς αισθάνεσαι να έχει εξελιχθεί σε προσωπικό σου λογαριασμό μια υπόθεση που όταν τη μοιράζεσαι και με έναν ακόμη άνθρωπο τη λερώνεις. Να έχουν υπάρξει μέσα στην Ιστορία άπειρα γεγονότα και εκφράσεις με κορυφαία, κατά τη γνώμη μας, εκείνη του Ευαγγελίου «Ου δε επλεόνασεν η αμαρτία, υπερεπερίσσευσεν η χάρις» και η «θέση» του Βίκτωρος Ουγκώ στους «Αθλίους», όταν ο υπόδικος Γιάννης Αγιάννης σχεδόν εξαγιάζεται και ο φύλακας του νόμου Ιαβέρης αυτοκτονεί, στην πραγματικότητα όλα τούτα είναι ένα παράγγελμα και μια προτροπή προς τον καθέναν μας για μια ουσιαστική αναρχικότητα, το να επικαλούμαστε τη συνδρομή της κρατικής εξουσίας για δέον γενέσθαι μόνο ως αφέλεια μπορεί να μας καταλογιστεί.