«Είμαι ο τελευταίος (…), αλλά κατά κάποιον τρόπο δεν είμαι, γιατί όταν φύγω η μουσική μου θα είναι εδώ», είχε δηλώσει κάποτε σε συνέντευξη. Κι είναι από τις λίγες φορές που ένας καλλιτέχνης δεν… ματαιοδοξεί αλλά καταγράφει την αλήθεια.
Ο σαξοφωνίστας Γουόλτερ Θίοντορ «Σόνι» Ρόλινς σίγησε και επισήμως στις 25 Μαΐου, σε ηλικία 95 ετών. Ο αμερικανός μουσικός, αναγνωρίζεται ως ένας από τους σημαντικότερους και πιο επιδραστικούς της τζαζ, από τους τελευταίους εν ζωή μεγάλους καλλιτέχνες του συγκεκριμένου μουσικού είδος.
Ο Ρόλινς δημιούργησε την τζαζ με τον τρόπο ενός κλασικού συνθέτη. Αλμπουμ όπως τα «The Bridge» και «Saxophone Colossus», που φέρουν την υπογραφή του, έχουν μείνει στην ιστορία. Θρυλική προσωπικότητα της εποχής της bebop μαζί με τον Τζον Κολτρέιν, Τσάρλι Πάρκερ, ηχογράφησε περισσότερα από 60 άλμπουμ σε μια καριέρα που εκτείνεται σε επτά δεκαετίες. Ξεπέρασε τον εθισμό, τη φυλακή και την αυτοαμφισβήτηση για να γίνει ένας από τους σπουδαιότερους σαξοφωνίστες της τζαζ. Τόσο επιβλητικός του οποίου η αυτοσχεδιαστική ευφυΐα και οι αδιάκοποι πειραματισμοί τον κατέστησαν μια από τις καθοριστικές προσωπικότητες της μουσικής που υπηρέτησε.
Παιδί – θαύμα
Στις 7 Σεπτεμβρίου 1930 γεννήθηκε το παιδί – θαύμα που μεγάλωσε περιτριγυρισμένο από μουσική. Ο πατέρας του έπαιζε κλαρινέτο και η αδερφή του πιάνο, ενώ ο μεγαλύτερος αδερφός του ήταν βιολιστής. Ο Ρόλινς μεγάλωσε σε μια γειτονιά με τον πιανίστα Φατς Γουόλερ και το είδωλό του, τον σαξοφωνίστα Κόλμαν Χόκινς. Η δεκαετία του ’50 βρήκε το (τότε) ανερχόμενο αστέρι να παίζει με τους μεγάλους της τζαζ – Μάιλς Ντέιβις, Μπαντ Πάουελ και Αρτ Μπλέικι.
Πάντα επικριτικός απέναντι στο έργο του, κάποτε είπε σε μια συνέντευξη: «Δεν θεωρώ τον εαυτό μου μουσικό που έχει μάθει τόσα όσα θέλω να μάθω». Στο απόγειο της φήμης του, αποσύρθηκε από τις εμφανίσεις το 1959 και πέρασε περισσότερα από δύο χρόνια κάνοντας μόνος του πρόβες στη γέφυρα Williamsburg της Νέας Υόρκης, μια περίοδος που ενέπνευσε τη «Γέφυρα» (πρόκειται για το άλμπουμ «The Bridge») και εδραίωσε την κληρονομιά του. Δεν δίστασε να συνεργαστεί με καλλιτέχνες όπως οι Rolling Stones, στο άλμπουμ «Tattoo You», το 1981, φυσικά ως σαξοφωνίστας. Το άλμπουμ του «Saxophone Colossus» (1956) επιλέχθηκε από το Εθνικό Μητρώο Ηχογραφήσεων της Βιβλιοθήκης του Κογκρέσου το 2016. Ορισμένες από τις συνθέσεις του, συμπεριλαμβανομένων των «St. Thomas», «Oleo», «Doxy» και «Airegin», έχουν γίνει τζαζ στάνταρ. Ο Ρόλινς συχνά αποκαλούνταν ο μεγαλύτερος εν ζωή αυτοσχεδιαστής. Ηταν ο τελευταίος επιζών από τους 57 μουσικούς της τζαζ που απεικονίζονται στη φωτογραφία του 1958 «Α Great Day in Harlem».
Στην φυλακή
Αυτή η βιωματική σχέση του με τη μουσική είχε διαλείμματα, λόγω των προσωπικών του επιλογών. Η πρώτη φορά ήρθε για 10 μήνες το 1950 – βρέθηκε στην φυλακή – αφού συνελήφθη για ένοπλη ληστεία. Ο Ρόλινς το ονόμασε «την πρώτη από τις άδειές μου (…) Η φυλακή ήταν ένα βάναυσο μέρος, αλλά ευτυχώς, ασχολήθηκα με τη μουσική και απέφυγα σε μεγάλο βαθμό τη βιαιότητα», είχε δηλώσει. Αφού πάλεψε με τον εθισμό του στην ηρωίνη και πέρασε άλλη μια φορά στη φυλακή το 1953, ο Ρόλινς βρέθηκε να ζει στους δρόμους του Σικάγου. Εκεί όπως σημειώνει ο ίδιος «άρχισα να έχω μια βαθύτερη φιλοσοφία για το τι σημαίνει ζωή. Από εκείνο το σημείο και μετά ξύπνησε η συνείδησή μου».
Η επόμενη «άδειά» του ήρθε το 1966, καθώς ασκούσε διαλογισμό Ζεν στην Ιαπωνία και πέρασε αρκετά χρόνια στην Ινδία σε άσραμ (άσραμ, παραδοσιακό πνευματικό ερημητήριο ή μοναστήρι στις ινδικές θρησκείες. Στη σανσκριτική γλώσσα, η λέξη σημαίνει «μόχθος» ή χώρος όπου κάποιος αγωνίζεται με πειθαρχημένο τρόπο για να βελτιώσει την ποιότητα του χαρακτήρα και της ζωής του).
Στο άλμπουμ του «Freedom Suite» (1958), δεν δίστασε να μιλήσει για τον αυξανόμενο αγώνα των Αφροαμερικανών για ίσα δικαιώματα. «Πόσο ειρωνικό είναι ότι ο Νέγρος, που περισσότερο από οποιονδήποτε άλλο λαό μπορεί να ισχυριστεί ότι ο πολιτισμός της Αμερικής είναι δικός του, διώκεται και καταπιέζεται· ότι ο Νέγρος, που έχει ενσαρκώσει τις ανθρωπιστικές επιστήμες στην ίδια του την ύπαρξη, ανταμείβεται με απανθρωπιά», έγραψε.
Τέσσερις ημέρες μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου, ο Ρόλινς εμφανίστηκε σε συναυλία που ηχογραφήθηκε και κυκλοφόρησε ως Live άλμπουμ στη μνήμη των θυμάτων της επίθεσης.
Αποσύρθηκε από την ενεργό δράση το 2014, έπειτα από μια αναπνευστική ασθένεια που έβαλε τέλος στην καριέρα του. Κέρδισε δύο βραβεία Γκράμι και ένα βραβείο για το σύνολο του έργου του από την Εθνική Ακαδημία Τεχνών και Επιστημών Ηχογράφησης (The Recording Academy ή NARAS) για τη συμβολή του στη μουσική.
Ο Ρόλινς παντρεύτηκε τη Λουσίλ το 1965 και ήταν μαζί της μέχρι τον θάνατό της το 2004. Δεν απέκτησαν παιδιά.
