Η έμμεση σχέση μου με την Κέρκυρα δεν είναι από την ταινία με τη Βλαχοπούλου αλλά από τη λογοτεχνία του Λόρενς Ντάρελ. Ενα νησί με τεράστια πολιτισμικά αποθέματα, όπου έζησαν δύο από τους μεγαλύτερους ποιητές μας του 19ου αιώνα, κατά πολλούς και της νεότερης Ελλάδας: ο Σολωμός κι ο Κάλβος.
Είναι ένα νησί πλούσιο, λόγω και του συνεχούς τουριστικού κύματος – το νησί έχει περισσότερους από 4 εκατομμύρια επισκέπτες τον χρόνο. Θα έλεγε κανείς ότι σ’ αυτόν τον παράδεισο δεν έχουν θέση τα μεγάλα προβλήματα.
Δεν είναι έτσι, γι’ αυτό ο δήμαρχος Κεντρικής Κέρκυρας, Στέφανος Πενηντάρχου Πουλημένος, τραβάει ζόρια. Το βασικό πρόβλημα της πόλης είναι το οικονομικό. Κι ο αντίκτυπός του είναι η αδυναμία εκσυγχρονισμού των υποδομών, οι οποίες έχουν μείνει δραματικά πίσω. Οι περισσότεροι δρόμοι είναι προδιαγραφών της δεκαετίας του 1970. Τα δίκτυα ύδρευσης και αποχέτευσης είναι πεπαλαιωμένα και φθαρμένα.
Πώς είναι δυνατόν σε μια τουριστικά ανθούσε περιοχή το ταμείο να είναι μείον; Ο δήμαρχος εξηγεί: τα έσοδα από τις πύλες εισόδου, και το λιμάνι και το αεροδρόμιο, είναι μηδενικά. Εξαίρεση, η κρουαζιέρα που από πέρυσι το καλοκαίρι αποδίδει στον δήμο 1 ευρώ ανά άτομο. Σχεδόν τίποτα. Και βέβαια, λέει ο δήμαρχος, «το τέλος διανυκτέρευσης, ή όπως αλλιώς λέγεται, που αποδίδει δεκάδες εκατομμύρια στο κράτος, δεν αφήνει ούτε ένα ευρώ στο νησί – αφού το σύνολο του ποσού καταλήγει στο δημόσιο ταμείο».
Παρά τα πενιχρά απευθείας έσοδα, ο δήμος πρέπει να ανταποκρίνεται στις υποχρεώσεις του. Στην πόλη, παράγονται τεράστιες ποσότητες απορριμμάτων, κυρίως από την τουριστική δραστηριότητα. Χωρίς προς το παρόν να διαθέτει εγκαταστάσεις διαχείρισης απορριμμάτων, το νησί στέλνει τα σκουπίδια του στα εργοστάσια Ιωαννίνων και Κοζάνης με τεράστιο κόστος. Αν και έχουν αυξηθεί τα τέλη καθαριότητας, η συνολική ετήσια δαπάνη δεν καλύπτεται.
Και δεν φτάνει αυτό. Ο δήμος είναι υποχρεωμένος να διαθέτει κάθε χρόνο πάνω από δύο εκατ. ευρώ, για τη λειτουργία των προνοιακών του δομών και την καθαριότητα στα σχολεία.
Ανάλογη είναι οικονομική κατάσταση της επιχείρησης ύδρευσης και αποχέτευσης (ΔΕΥΑΚ). «Παραλάβαμε χρέη μεγαλύτερα των 50 εκατομμυρίων», λέει ο δήμαρχος. Μεγάλο μέρος των χρεών είναι ανεξόφλητοι λογαριασμοί της ΔΕΗ. Τα χρέη αυτά, κάποια στιγμή ρυθμίστηκαν. Δεν καταβλήθηκαν όμως οι προβλεπόμενες δόσεις με αποτέλεσμα ποινή που αποκλείει τη ΔΕΥΑΚ από νέες συνδέσεις παροχών. Η επιχείρηση καταφεύγει σε ιδιώτες παρόχους με την ελπίδα να αντιμετωπίσει το πρόβλημα, ιδιαίτερα στη λειτουργία νέων αντλιοστασίων του πολύπλοκου υδρευτικού της συστήματος». Τρόμος.
Ολα αυτά έχουν συνέπεια ο δήμος να δυσκολεύεται να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις της καθημερινής ζωής στην πόλη και την ύπαιθρο. Αλλωστε, εκτείνεται σε επιφάνεια 235 τετραγωνικών χιλιομέτρων και αποτελείται, εκτός της πόλης, από 45 κοινότητες, καθεμιά από τις οποίες έχει τα δικά της ιδιαίτερα προβλήματα. Ολα αυτά συνθέτουν μια εικόνα που δεν έχει ουσιαστικά στοιχεία ομοιότητας με τους αστικούς δήμους, και ιδιαίτερα αυτούς που βρίσκονται γύρω από την Αθήνα.
Η εύλογη ερώτησή μου είναι γιατί ο δήμος δεν αναζητεί λύσεις στα ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά προγράμματα. «Είναι η μοναδική μας ελπίδα», απαντά ο δήμαρχος. Προσπαθούν, λέει, να τα αξιοποιήσουν μέσα από υπηρεσίες που τα τελευταία χρόνια έχουν αποδυναμωθεί από το στελεχικό τους δυναμικό, καθώς η υπηρέτηση στον δήμο δεν είναι ελκυστική υπόθεση για πολλές κατηγορίες επιστημονικού προσωπικού, λόγω χαμηλών μισθών και ανταγωνισμού. Με αποτέλεσμα, ο δήμαρχος να θεωρεί άθλο την υλοποίηση στόχων που έχουν τεθεί για προγραμματισμένα έργα τα οποία εκτελούνται, μέσω ΕΣΠΑ ή Ταμείου Συνοχής. Καλά ξεμπερδέματα.
Μια τρελή κερκυραϊκή ιστορία
Από την αφήγηση του δημάρχου Κέρκυρας για την πόλη του κρατώ μια ιστορία, που δείχνει πόσο δύσκολο είναι να είσαι δραστήριος αυτοδιοικητικός και να θέλεις να κάνεις τη δουλειά σου.
Με τεχνικά έργα, πριν εκατό και πλέον χρόνια, έχει δημιουργηθεί μεταξύ παλιάς και νέας παραλίας ένα αλσύλλιο μικρού πλάτους και μεγάλου μήκους, επιφάνειας περίπου 40 στρεμμάτων. Πρόκειται για το άλσος Γαρίτσας – Ανεμομύλου, που ανήκει στον δήμο και είναι χαρακτηρισμένο ως χώρος αστικού πρασίνου. Στην περιοχή αυτή λειτουργούν, επί δεκαετίες, μικρά οικογενειακά εστιατόρια, κάτι που προβλεπόταν στο σχέδιο ανάπλασης του άλσους, το οποίο ενέκρινε η Περιφερειακή Διεύθυνση Δασών Πάτρας, που επιβεβαιώθηκε από απόφαση του υπουργείου Πολιτισμού το 2019.
Αλλά η Δασική Υπηρεσία Κέρκυρας, υποστηρίζει ότι οι χώροι αστικού πρασίνου υπάγονται στη δασική νομοθεσία με τους περιορισμούς που αυτή προβλέπει. Και σήμερα απαγορεύει εκεί κάθε επαγγελματική δραστηριότητα.
Αποτέλεσμα; Επειτα από δεκαετίες, οι καταστηματάρχες ειδοποιούνται να μαζέψουν τα τραπεζοκαθίσματα και ουσιαστικά να κλείσουν τις επιχειρήσεις τους. Κι αν ο δήμαρχος δεν κλείσει τις επιχειρήσεις, θα πάει κατηγορούμενος. «Το άλσος δεν κινδυνεύει. Είναι ιδιοκτησία του δήμου, αλλά κουμάντο κάνει η Δασική Υπηρεσία», λέει ο δήμαρχος. Και κουνάει το κεφάλι του, μονολογώντας: «μερικές φορές, νομίζω ότι κάθομαι σε ηλεκτρική καρέκλα»!
