Να μην υπάρξει ποτέ άλλη 7η Οκτωβρίου
A person walks past a series of posters with the faces of hostages, calling for their release, amid the ongoing Israel-Hamas conflict, in Tel Aviv, Israel, October 21, 2024. REUTERS/Violeta Santos Moura
Υπάρχουν μέρες στη ζωή ενός έθνους που δεν τελειώνουν με τη δύση του ήλιου. Παραμένουν χαραγμένες στη μνήμη του, αλλάζοντας τον τρόπο με τον οποίο το έθνος βλέπει τον εαυτό του, τους γείτονές του και τον κόσμο.
Για το Κράτος του Ισραήλ, η 7η Οκτωβρίου 2023 είναι μια τέτοια μέρα.
Μέχρι εκείνο το πρωί, το Ισραήλ πίστευε ακόμη ότι ήταν δυνατόν να οικοδομηθεί μια διαφορετική πραγματικότητα με τη Γάζα. Παρείχε δωρεάν ηλεκτρικό ρεύμα, μετέφερε εκατοντάδες τόνους τροφίμων και ιατρικού εξοπλισμού στη Γάζα, επέτρεπε την είσοδο χιλιάδων εργαζομένων από τη Γάζα στο Ισραήλ, ενώ τα ισραηλινά νοσοκομεία περιέθαλπαν ασθενείς από τη Γάζα —γυναίκες, άνδρες και παιδιά— με τους Ισραηλινούς γιατρούς να παλεύουν για τη ζωή τους, ακριβώς όπως αγωνίζονταν για τη ζωή κάθε άλλου ασθενούς.
Το πρωί της 7ης Οκτωβρίου, αυτή η πεποίθηση κατέρρευσε με μια κτηνωδία που δύσκολα περιγράφεται με λόγια.
Τρομοκράτες της Χαμάς και άλλες ένοπλες ομάδες, μαζί με πολίτες από τη Γάζα —νέους αλλά και ηλικιωμένους που χρησιμοποιούσαν πατερίτσες— πέρασαν τα σύνορα.
Εισέβαλαν σε κιμπούτς, σε σπίτια, σε παιδικά δωμάτια και σε ένα μουσικό φεστιβάλ όπου χιλιάδες νέοι είχαν συγκεντρωθεί απλώς για να χορέψουν.
Κάποιοι από αυτούς γνώριζαν καλά τα σπίτια, καθώς ανήκαν στους εργοδότες τους — ανθρώπους που τους εξασφάλιζαν τα προς το ζην και τους είχαν καλωσορίσει στα σπίτια τους.
Τα όσα συνέβησαν τις ώρες που ακολούθησαν δεν χρειάζονται υπερβολές. Τα ίδια τα γεγονότα είναι από μόνα τους αρκετά συγκλονιστικά.
Πολίτες πυροβολήθηκαν από κοντινή απόσταση. Οικογένειες κάηκαν ζωντανές μέσα στα σπίτια τους. Νέοι άνθρωποι καταδιώχθηκαν στα χωράφια και στους δρόμους καθώς προσπαθούσαν να διαφύγουν από το φεστιβάλ Nova. Σοροί ακρωτηριάστηκαν. Γυναίκες, άνδρες, ηλικιωμένοι και παιδιά απήχθησαν και μεταφέρθηκαν στη Γάζα.
Στη συνέχεια, αποκαλύφθηκε και η έκταση της σεξουαλικής βίας.
Τον Μάρτιο του 2024, η Πραμίλα Πάτεν, Ειδική Αντιπρόσωπος του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ για τη Σεξουαλική Βία σε Συγκρούσεις, δημοσίευσε τα πορίσματα της ομάδας που ηγήθηκε κατά την επίσκεψή της στο Ισραήλ.
Η ομάδα εξέτασε περισσότερες από 5.000 φωτογραφίες και περίπου 50 ώρες βιντεοληπτικού υλικού, επισκέφθηκε τους τόπους της σφαγής και το νεκροτομείο, και πήρε συνεντεύξεις από επιζώντες, μάρτυρες και ομήρους που είχαν απελευθερωθεί. Η ομάδα διαπίστωσε ότι περιστατικά βιασμού και ομαδικού βιασμού σημειώθηκαν σε τουλάχιστον τρεις τοποθεσίες: στον χώρο του μουσικού φεστιβάλ Nova και την ευρύτερη περιοχή του, στον δρόμο 232 και στο κιμπούτς Re’im.
Στα περισσότερα από αυτά τα περιστατικά, σύμφωνα με τα ευρήματα της ομάδας, τα θύματα υπέστησαν βιασμό και στη συνέχεια θανατώθηκαν. Καταγράφηκε επίσης ένα μοτίβο που αφορούσε θύματα –κυρίως γυναίκες– που βρέθηκαν γυμνά ή εν μέρει γυμνά από τη μέση και κάτω, δεμένα και πυροβολημένα. Όσον αφορά τους ομήρους, η ομάδα εντόπισε σαφή και αδιάψευστα στοιχεία σεξουαλικής βίας, συμπεριλαμβανομένων βιασμών και βασανιστηρίων με σεξουαλικό χαρακτήρα.
Πρόκειται για φράσεις που είναι δύσκολο να γραφτούν και ακόμη πιο δύσκολο να τις φανταστεί κανείς…
Όμως, το πιο δύσκολο είναι να κατανοήσει κανείς ότι ανθρώπινα όντα διέπραξαν τέτοιες πράξεις εις βάρος άλλων ανθρώπων.
Και πάνω απ’ όλα, παραμένει ένα ερώτημα σχεδόν αδιανόητο: Ποιος απαγάγει ένα μωρό;
Ποιος παίρνει μωρά και μικρά παιδιά από τα ζεστά τους κρεβάτια —ενώ φορούν ακόμα τις πιτζάμες τους με τα αρκουδάκια και τους ήρωες που αγαπούν τα παιδιά— και τα οδηγεί στο σκοτάδι της αιχμαλωσίας;
Ποιος οδηγεί ηλικιωμένους άνω των ογδόντα ετών σε σήραγγες και στην αιχμαλωσία;
Ποια ηθική άβυσσο πρέπει να διαβεί κανείς για να κοιτάξει ένα παιδί, μια μητέρα ή έναν ηλικιωμένο και να τους κλείσει σε μια σκοτεινή σήραγγα ως αιχμαλώτους;
Για μένα, η 7η Οκτωβρίου αποτέλεσε επίσης μια προσωπική ρήξη.
Είμαι δικηγόρος και επί χρόνια εργαζόμουν στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αγωνίστηκα επίσης για τα δικαιώματα των Παλαιστινίων. Τους εκπροσώπησα στο δικαστήριο και βοήθησα οικογένειες από τη Γάζα να λάβουν ιατρική περίθαλψη στο Ισραήλ. Πίστευα ότι καθήκον ενός δημοκρατικού κράτους είναι να προστατεύει τα δικαιώματα του ατόμου, ακόμη και όταν αυτό το άτομο βρίσκεται στην αντίπερα όχθη μιας σύγκρουσης.
Ίσως γι’ αυτό η 7η Οκτωβρίου αποτέλεσε για μένα ένα τόσο ισχυρό ηθικό ράπισμα.
Η εικόνα του Κφιρ και του Άριελ Μιμπάς —των δύο κοκκινομάλλικων παιδιών που απήχθησαν μαζί με τη μητέρα τους και δολοφονήθηκαν στην αιχμαλωσία— δεν φεύγει από το μυαλό μου.
Και έκτοτε, δυσκολεύομαι να αποδεχτώ την ευκολία με την οποία οι άνθρωποι —μερικές φορές από απόσταση χιλιάδων χιλιομέτρων— κρίνουν τον τρόπο με τον οποίο το Ισραήλ αγωνίζεται για να διασφαλίσει ότι μια τέτοια μέρα δεν θα επαναληφθεί ποτέ.
Και εδώ είναι πολύ σημαντικό να σημειωθεί το εξής: Το Ισραήλ δεσμεύεται από το διεθνές δίκαιο. Οι Ισραηλινές Αμυντικές Δυνάμεις (IDF) διαθέτουν Τμήμα Διεθνούς Δικαίου που παρακολουθεί τις επιχειρησιακές δραστηριότητες· οι αξιωματικοί του τμήματος συμμετέχουν στις διαδικασίες επιχειρησιακού σχεδιασμού και παρέχουν διαρκείς νομικές συμβουλές σχετικά με τους κανόνες των ένοπλων συγκρούσεων.
Και υπάρχει ένα ακόμη στοιχείο που είναι σημαντικό να θυμόμαστε. Το Ισραήλ διαθέτει μία από τις πιο προηγμένες αεροπορίες στον κόσμο. Η Γάζα είναι μια πολύ μικρή περιοχή, και ωστόσο ο πόλεμος δεν διεξήχθη μόνο από αέρος.
Αντιθέτως, το Ισραήλ έστειλε τους στρατιώτες του στο πεδίο της μάχης —σε σοκάκια, σπίτια και σήραγγες— σε μέρη όπου έπρεπε να πολεμήσουν από κοντινή απόσταση, διακινδυνεύοντας τη ζωή τους.
Εκατοντάδες από αυτούς δεν επέστρεψαν ποτέ.
Επομένως, προτού κρίνουμε μια χώρα για τον τρόπο με τον οποίο προστατεύει τους πολίτες της, αξίζει να γνωρίζουμε τα πραγματικά περιστατικά, καθώς και να θυμόμαστε τι συνέβη την ημέρα που απέτυχε να τους προστατεύσει.
Η 7η Οκτωβρίου μάς δίδαξε, με τον πιο σκληρό τρόπο, το τίμημα εκείνης της στιγμής κατά την οποία ένα κράτος δεν είναι παρόν για να προστατεύσει τους πολίτες του.
Και από εκείνο το πρωινό, το Κράτος του Ισραήλ έχει ένα καθήκον που δεν μπορεί να μεταβιβάσει σε κανέναν άλλον και στο οποίο δεν επιτρέπεται να αποτύχει ξανά:
Να διασφαλίσει ότι δεν θα υπάρξει ποτέ ξανά άλλη 7η Οκτωβρίου.
Το πρώτο μου άρθρο ως Πρέσβης του Ισραήλ, γραμμένο για ελληνική εφημερίδα, είναι αφιερωμένο στη μνήμη του Ariel και του Kfir Bibas.
Είθε η μνήμη τους να είναι ευλογημένη.
















