CNN: Τα 81 λεπτά της στρογγυλής τράπεζας στη Σενζέν: Τραμπ, Πούτιν και Σι συζήτησαν τα νέα όρια της παγκόσμιας ισορροπίας ισχύος
Τραμπ, Πούτιν και Σι στο ίδιο τραπέζι για Ουκρανία, πυρηνικά, Τεχνητή Νοημοσύνη και τη νέα παγκόσμια τάξη
ANDRES MARTINEZ CASARES/Pool via Reuters
Η πρώτη τριμερής συνάντηση των ηγετών των ΗΠΑ, της Κίνας και της Ρωσίας στη Σενζέν συγκέντρωσε το παγκόσμιο ενδιαφέρον, στέλνοντας ισχυρά μηνύματα για τις νέες ισορροπίες που αναμένεται να διαμορφώσει στην διεθνή σκηνή και ίσως την νέα ισορροπία δυνάμεων μεταξύ των κρατών.
Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ και ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν βρέθηκαν στο ίδιο τραπέζι, σε μια συνάντηση με έντονο γεωπολιτικό συμβολισμό, αλλά χωρίς να προκύψουν συγκεκριμένες συμφωνίες για τα μεγάλα ζητήματα που διχάζουν τις τρεις δυνάμεις.
Το ουκρανικό, οι πυρηνικοί εξοπλισμοί, οι εμπορικές αντιπαραθέσεις και ο ανταγωνισμός στην Τεχνητή Νοημοσύνη βρέθηκαν στο επίκεντρο, ενώ κάθε ηγέτης επιχείρησε να αξιοποιήσει τη σύνοδο για να ενισχύσει τη διεθνή του θέση.
Μια συνάντηση με ιστορικό συμβολισμό
Οι προσδοκίες για την επίτευξη μεγάλων συμφωνιών ήταν εξαρχής περιορισμένες, καθώς αξιωματούχοι είχαν ξεκαθαρίσει ότι βασικός στόχος ήταν η πραγματοποίηση των συνομιλιών και η διατήρηση ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας μεταξύ των τριών χωρών.
Οι τρεις ηγέτες κάθισαν γύρω από ένα στρογγυλό τραπέζι, αναγνωρίζοντας την ευθύνη που έχουν στη διαχείριση ενός ιδιαίτερα σύνθετου διεθνούς περιβάλλοντος.
«Η ιστορία μας διδάσκει ότι όταν οι μεγάλες δυνάμεις βρίσκονται σε ειρήνη, ο κόσμος είναι ασφαλής· όταν συγκρούονται, επικρατεί χάος», δήλωσε ο Σι Τζινπίνγκ κατά την έναρξη των συνομιλιών.
Για τον Βλαντίμιρ Πούτιν, η σύνοδος αποτέλεσε μια σημαντική ευκαιρία επιστροφής στο επίκεντρο της διεθνούς διπλωματίας, μετά τη διεθνή απομόνωση που ακολούθησε τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Ιδιαίτερη σημασία είχε και η αναφορά της κοινής διακήρυξης στην ασυλία των κρατικών αξιωματούχων ως ζήτημα θεμελιώδους σημασίας, δεδομένου ότι ο Ρώσος πρόεδρος καταζητείται από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο.
Από την πλευρά του, ο Σι Τζινπίνγκ αξιοποίησε τη συνάντηση για να ενισχύσει την εικόνα της Κίνας ως ισχυρού διπλωματικού παράγοντα, παρά τις οικονομικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει στο εσωτερικό της.
Ο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος είχε υποστεί πολιτικές απώλειες στις ενδιάμεσες εκλογές, επιχείρησε να προβάλει την εικόνα ενός Αμερικανού προέδρου που εξακολουθεί να διαδραματίζει πρωταγωνιστικό ρόλο στη διεθνή σκηνή, συνομιλώντας με δύο ηγέτες των οποίων η εξουσία παραμένει ουσιαστικά αδιαμφισβήτητη στις χώρες τους.
«Καμία ειρήνη δεν επιτεύχθηκε ποτέ με την άρνηση διαλόγου. Επιλέγουμε διαφορετική πορεία», δήλωσε ο Τραμπ κατά την έναρξη της συνάντησης, προσθέτοντας, πριν από την έναρξη της κλειστής συνεδρίασης: «Ας δούμε αν μπορούμε να πετύχουμε κάτι».
Τα 81 λεπτά των συνομιλιών και το ερώτημα της επόμενης ημέρας
Παραμένει ανοιχτό το ερώτημα εάν η συνάντηση θα καταγραφεί ως σημείο καμπής στις διεθνείς σχέσεις ή εάν θα μείνει κυρίως ως μια ισχυρή συμβολική εικόνα. Τα 81 λεπτά των συνομιλιών δεν ήταν αρκετά για να γεφυρωθούν οι βαθιές διαφορές μεταξύ Ουάσιγκτον, Μόσχας και Πεκίνου σε ζητήματα πολέμου, οικονομίας και τεχνολογίας.
Η πρωτοβουλία για τη σύνοδο είχε αρχικά προταθεί από τον Πούτιν, με στόχο να συζητηθεί ο πόλεμος στην Ουκρανία, χωρίς μάλιστα να συμμετέχει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων η ίδια η ουκρανική πλευρά. Η συγκεκριμένη προοπτική προκάλεσε ανησυχία στο Κίεβο και έφερε στο προσκήνιο παραλληλισμούς με τη Διάσκεψη της Γιάλτας το 1945.
Τόσο ο Σι όσο και ο Πούτιν αναφέρθηκαν στην ιστορική περίοδο μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, υπογραμμίζοντας τη σημασία των σημερινών γεωπολιτικών ισορροπιών.
Αρχικά, Αμερικανοί αξιωματούχοι είχαν δηλώσει ότι το ουκρανικό ζήτημα δεν θα αποτελούσε αντικείμενο συζήτησης. Ο Τραμπ, ωστόσο, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο να το θέσει στις συνομιλίες.
«Πιστεύω ότι συμβαίνουν πράγματα. Ελπίζω και η άλλη πλευρά να θέλει να τελειώσει αυτός ο πόλεμος», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Πυρηνικοί εξοπλισμοί: Η επιδίωξη Τραμπ και οι επιφυλάξεις του Πεκίνου
Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα για τον Αμερικανό πρόεδρο ήταν ο έλεγχος των πυρηνικών εξοπλισμών. Ο Τραμπ επιδιώκει μια νέα συμφωνία με τη συμμετοχή της Ρωσίας και της Κίνας, προκειμένου να περιοριστούν οι πυρηνικοί κίνδυνοι.
Ωστόσο, η προοπτική μιας τέτοιας συμφωνίας αντιμετωπίζει δυσκολίες, καθώς το Πεκίνο εμφανίζεται απρόθυμο να συμμετάσχει σε μια διαδικασία περιορισμού των πυρηνικών οπλοστασίων, δεδομένου ότι το δικό του οπλοστάσιο είναι μικρότερο σε σύγκριση με εκείνα της Ουάσιγκτον και της Μόσχας.
Η συζήτηση για την πυρηνική ασφάλεια αναδεικνύει τις διαφορετικές προτεραιότητες των τριών χωρών, αλλά και τη δυσκολία επίτευξης μιας κοινής στρατηγικής σε ένα τόσο ευαίσθητο πεδίο.
Οι προσωπικές σχέσεις των τριών ηγετών και οι γεωπολιτικές αντιθέσεις
Οι σχέσεις μεταξύ Τραμπ, Σι και Πούτιν χαρακτηρίζονται από σύνθετες ισορροπίες. Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει επενδύσει στις προσωπικές επαφές με τους δύο ηγέτες, εκτιμώντας ότι η διατήρηση καλών σχέσεων μπορεί να συμβάλει στην εξομάλυνση των διεθνών αντιπαραθέσεων.
Ωστόσο, οι διαφορές παραμένουν σημαντικές. Οι σχέσεις ΗΠΑ και Ρωσίας δεν έχουν οδηγήσει στον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία, ενώ οι εμπορικές αντιπαραθέσεις μεταξύ Ουάσιγκτον και Πεκίνου εξακολουθούν να επιβαρύνουν το διμερές κλίμα.
Την ίδια στιγμή, ο Σι και ο Πούτιν περιγράφουν τη σχέση των δύο χωρών τους ως «συμμαχία χωρίς όρια», υποστηρίζοντας ότι η παγκόσμια ισορροπία ισχύος μετατοπίζεται προς την Ανατολή, την ώρα που η Δύση βρίσκεται σε παρακμή.
Η κοινή τους παρουσία με τον Τραμπ στη Σενζέν προσέφερε ένα νέο πεδίο προβολής αυτής της αντίληψης.
Οι πόλεμοι στην Ουκρανία και το Ιράν στη σκιά της συνόδου
Οι διεθνείς συγκρούσεις αποτέλεσαν ένα ακόμη σημαντικό στοιχείο του γεωπολιτικού περιβάλλοντος μέσα στο οποίο πραγματοποιήθηκε η συνάντηση.
Ο πόλεμος της Ρωσίας στην Ουκρανία και η αμερικανική σύγκρουση με το Ιράν έχουν απορροφήσει σημαντικούς στρατιωτικούς και οικονομικούς πόρους, ενώ έχουν συμβάλει στην αύξηση των διεθνών τιμών και στην ενίσχυση της αβεβαιότητας στις αγορές.
Οι εξελίξεις προκαλούν ανησυχία στην Κίνα, η οποία επιδιώκει τη διατήρηση της διεθνούς σταθερότητας και την προστασία των οικονομικών της συμφερόντων.
Ο Ρεπουμπλικάνος πρόεδρος επιδίωξε να συζητήσει και τα δύο μέτωπα με τον Σι και τον Πούτιν, χωρίς ωστόσο να ασκήσει πίεση στο Πεκίνο για τη διακοπή των σχέσεών του με την Τεχεράνη.
Παράλληλα, η χαλάρωση των κυρώσεων στο ρωσικό ντίζελ, με στόχο τον περιορισμό των επιπτώσεων στην αγορά ενέργειας από τον πόλεμο στο Ιράν, προσέφερε έμμεση οικονομική διευκόλυνση στη Μόσχα.
Η δυσαρέσκεια του Τραμπ για τη συνέχιση των συγκρούσεων είναι εμφανής, καθώς οι εξελίξεις στο Ιράν έχουν επηρεάσει την πολιτική του θέση στο εσωτερικό των ΗΠΑ. Την ίδια στιγμή, παραμένει ανεκπλήρωτη η προεκλογική του υπόσχεση ότι θα έβαζε τέλος στον πόλεμο στην Ουκρανία μέσα σε 24 ώρες από την ανάληψη των καθηκόντων του.
Ο ανταγωνισμός στην τεχνητή νοημοσύνη και το μέτωπο των προηγμένων chip
Στο επίκεντρο της συνόδου βρέθηκε και ο διεθνής ανταγωνισμός στην τεχνητή νοημοσύνη, καθώς οι εξελίξεις γύρω από την ασφάλεια των προηγμένων τεχνολογιών και τις εξαγωγές ημιαγωγών έχουν προκαλέσει διαφωνίες στο εσωτερικό της αμερικανικής κυβέρνησης.
Οι ανησυχίες εντάθηκαν μετά τις αποκαλύψεις που αφορούν τον πρώην διευθύνοντα σύμβουλο της Nvidia, επαναφέροντας τη συζήτηση για το εάν θα πρέπει να περιοριστεί η διάθεση προηγμένων chip Τεχνητής Νοημοσύνης στην Κίνα.
Παράλληλα, ο Τραμπ, μιλώντας δίπλα στον Σι Τζινπίνγκ, δήλωσε ότι δεν επιθυμεί μέτρα που θα περιορίσουν την τεχνολογική πρόοδο, αναγνωρίζοντας παράλληλα την ανάγκη να ληφθούν υπόψη οι πιθανοί κίνδυνοι.
Ο Τραμπ για το ζήτημα της Τεχνητής Νοημοσύνης ανέφερε ότι: «Δεν θέλουμε να καταστρέψουμε το τεράστιο δυναμικό αυτής της τεχνολογίας. Είμαστε αντίθετοι σε κάθε μορφή παγκόσμιας ρύθμισης».
Η στάση αυτή αποτυπώνει τη διάθεση της Ουάσιγκτον να διατηρήσει την τεχνολογική της υπεροχή, χωρίς να προχωρήσει σε ένα ενιαίο διεθνές πλαίσιο περιορισμών που θα μπορούσε να επηρεάσει την ανάπτυξη του κλάδου.
Η Κίνα ενισχύει τον διπλωματικό της ρόλο
Η διοργάνωση της συνόδου αποτελεί σημαντική διπλωματική επιτυχία για το Πεκίνο, καθώς έδωσε στον Σι Τζινπίνγκ τη δυνατότητα να εμφανιστεί ως οικοδεσπότης μιας συνάντησης κορυφαίας διεθνούς σημασίας, χωρίς να χρειαστεί να αναλάβει δεσμεύσεις σε ιδιαίτερα δύσκολα ζητήματα.
Η θερμή υποδοχή του Ντόναλντ Τραμπ στο αεροδρόμιο και οι θετικές δημόσιες αναφορές των δύο πλευρών εντάσσονται στη στρατηγική της Κίνας να ενισχύσει το διεθνές της προφίλ.
Η απουσία συγκεκριμένων αποτελεσμάτων μπορεί, μάλιστα, να εξυπηρετεί τους σχεδιασμούς του Πεκίνου, το οποίο δεν επιθυμεί να δημιουργηθεί η εντύπωση μιας νέας συμφωνίας τύπου «Γιάλτας 2.0» για το ουκρανικό ζήτημα.
Αντίθετα, επιδιώκει να προβάλει τον εαυτό του ως δύναμη που μπορεί να διατηρεί διαύλους επικοινωνίας με διαφορετικά κέντρα ισχύος και να διαδραματίζει ρόλο στη διαμόρφωση των διεθνών εξελίξεων.
Η συνάντηση στη Σενζέν, επομένως, μπορεί να μην οδήγησε σε θεαματικές συμφωνίες, ανέδειξε όμως τη σημασία των σχέσεων μεταξύ των τριών μεγαλύτερων γεωπολιτικών παικτών και την προσπάθειά τους να διαμορφώσουν τους όρους της επόμενης ημέρας στη διεθνή σκηνή και ίσως τα νέα όρια της νέας ισορροπίας ισχύος των μεγάλων δυνάμεων.














