Το καλοκαίρι του 2012 είχα γράψει ένα κείμενο με τίτλο, «Βάστα Στουρνάρα». Είχε αναλάβει τα ηνία της κρίσης η υπό τον Αντώνη Σαμαρά τρικομματική, ο Στουρνάρας ήταν υπουργός Οικονομικών και οι τρεις αρχηγοί (Σαμαράς, Βενιζέλος, Κουβέλης) τον πίεζαν, ο καθένας με τον τρόπο του, να επιδιώκει εξαιρέσεις από την αυστηρή εφαρμογή του μνημονίου. Ο Στουρνάρας δεν τους έκανε τη χάρη. Είχε το κεφάλι του στον πάγκο του χασάπη, αλλά την πατρίδα την έσωσε.
Η ευτυχία για τη χώρα ήταν ότι όταν στα πράγματα βρέθηκαν ο Αλέξης Τσίπρας με τον Γιάνη Βαρουφάκη στο υπουργείο Οικονομικών και τους δραχμιστές να πιέζουν να φύγουμε από το ευρώ, ο Στουρνάρας βρισκόταν στη θέση του διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος. Τον θυμάμαι μάλιστα, το πρώτο εξάμηνο του 2015, να προειδοποιεί ότι η χώρα θα καταστρεφόταν. Λίγο πριν ο Τσίπρας εξαγγείλει το δημοψήφισμα, ο Στουρνάρας είχε υποβάλει στην τότε πρόεδρο της Βουλής Ζωή Κωνσταντοπούλου και στο υπουργικό συμβούλιο την Εκθεση για τη Νομισματική Πολιτική 2014-15, με πολύ αρνητικά στοιχεία. Μέσα σε ένα εξάμηνο, μέχρι τον Ιούνιο του 2015, είχαν υπάρξει εκροές καταθέσεων 45 δισ. ευρώ.
Η Τράπεζα, δηλαδή ο Στουρνάρας, προειδοποιούσε ότι «η αποτυχία στις διαπραγματεύσεις» (σε ό,τι αποκαλούσαν Τσίπρας και Βαρουφάκης διαπραγματεύσεις) «θα είναι η αρχή μιας επώδυνης πορείας που θα οδηγήσει αρχικά σε πτώχευση και τελικά στην έξοδο της χώρας από τη ζώνη του ευρώ και – πιθανότατα – από την ΕΕ». Τι θα ερχόταν; Βαθιά ύφεση, μείωση εισοδημάτων και γενική κατάρρευση. Τι έκαναν τότε οι συριζαίοι στην εξουσία; Η Ζωή Κωνσταντοπούλου επέστρεψε την Εκθεση ως απαράδεκτη και ο Τσίπρας μας έστειλε στην κάλπη, να ψηφίσουμε ναι ή όχι σε ένα αγγλικό κείμενο που δεν θυμάται κανείς.
Τις εύλογες προειδοποιήσεις ενός θεσμικού και οικονομικού παράγοντα, όπως ο Στουρνάρας, ο Τσίπρας τις θεωρούσε εχθρική πράξη. Εχθρική πράξη θεωρούσε και την πολιτεία του μετά την κωλοτούμπα, την προσπάθεια για την αποκατάσταση της αξιοπιστίας του τραπεζικού συστήματος με την τήρηση των κανόνων του Ευρωσυστήματος. Η ανατολικογερμανικής κοπής έφοδος του εισαγγελέα και της οικονομικής αστυνομίας στο σπίτι του, την ώρα που ο ίδιος ασχολούνταν με την Τράπεζα Αττικής, για δήθεν «ατασθαλίες» της επιχείρησης της συζύγου του, έστελνε πολλά μηνύματα. Επρεπε η σύζυγός του να υποστεί τη δικαστική περιπέτεια και την αδιακρισία της δημόσιας έκθεσης, για να μάθουν στην οικογένεια Στουρνάρα στην επικράτεια του ΣΥΡΙΖΑ ποιος έκανε κουμάντο.
Απέναντι σε όλα αυτά, ο Γιάννης Στουρνάρας άντεξε – προστατεύοντας όχι μόνο τη θέση της Ελλάδας στην Ευρώπη αλλά και τη δημοκρατία. Ενας τραπεζίτης προστάτεψε τη δημοκρατία. Γι’ αυτό πίστευα ότι το ΠΑΣΟΚ θα είχε κατανοήσει τη συμβολή του στη σωτηρία της χώρας. Στην αποκατάσταση της ομαλότητας. Στην ανάταξη του τραπεζικού συστήματος. Στο κάτω κάτω, ήταν μαζί με στελέχη του στους συκοφαντηθέντες της υπόθεσης Νοvartis – κι όσο να μη θυμάται το ΠΑΣΟΚ του Νίκου Ανδρουλάκη όσα συνέβησαν την περασμένη δεκαετία, κάποιοι γύρω από τον πρόεδρο οφείλουν να του τα θυμίζουν.
Το «παρών» του ΠΑΣΟΚ στην υποψηφιότητα του Γιάννη Στουρνάρα, η έμπρακτη αποδοκιμασία δηλαδή του κεντρικού τραπεζίτη χωρίς πρόταση στιβαρού αντικαταστάτη, είναι η πιο απαράδεκτη και, ταυτόχρονα, πιο απολιτική επιλογή του ΠΑΣΟΚ. Είναι μια επιλογή αμνησίας. Αλλά και μια επιλογή αδυναμίας. Τι κόμμα εξουσίας είναι αυτό που, απλώς, στοιχίζεται σε έναν χυλό αποδοκιμασίας των κυβερνητικών επιλογών, ακόμα και των επιλογών αδιαμφισβήτητα άξιων ανθρώπων που συνέβαλαν στη σωτηρία της χώρας, χωρίς ουσιαστικές προτάσεις; Χωρίς κρίση, χωρίς μνήμη, χωρίς πρόταση προοπτικής. Δεν καταλαβαίνουν στο ΠΑΣΟΚ ότι αυτοκτονούν;
Απαράδεκτη οικειοποίηση εθνικού
Η παρουσίαση του νέου, προσωπικού κόμματος του Αλέξη Τσίπρα ήταν μια χλιαρή σούπα. Περιείχε προγραμματική ένδεια και αλαζονεία επί του πεδίου των συμβολισμών. Λεηλάτης συμβόλων, ο κουρασμένος τέως άχαστος ηγέτης της ριζοσπαστικής Αριστεράς φτιάχνει ένα σχήμα με τα χαρακτηριστικά των κομμάτων της Καρυστιανού ή της Κωνσταντοπούλου. Αριστίνδην ηγεσίες, γενικόλογη φρασεολογία, επίκληση μιας υπερβατικής ηθικής (τύπου «δεν κλέψαμε»), καταγγελία της κυβέρνησης. Ο Τσίπρας, απλώς, εισβάλλει διεκδικώντας το πολιτικό κενό της Αριστεράς, για το οποίο ο ίδιος είναι ο βασικός υπεύθυνος.
Το αποκορύφωμα, βεβαίως, της παρουσίασης, που δεν είχε κόσμο, ούτε παλμό, ούτε πάθος, ούτε κάποια προσωπικότητα που θα μας μείνει αξέχαστη, ήταν η διαφημιστικής έμπνευσης τελετουργία στο Θησείο, με μια «μικρή Αννούλα» (το κορίτσι μιας παλιάς ανδρεοπαπανδρεϊκής αφίσας) να φέρνει ένα χαρτί με το όνομα του κόμματος. Το αρκτικόλεξο ΕΛΑΣ είναι απαράδεκτη οικειοποίηση εθνικού συμβόλου. Διπλού μάλιστα. Αφενός, του ΕΛΑΣ, του Ελληνικού Λαϊκού Απελευθερωτικού Στρατού, της μεγαλύτερης και μαζικότερης αντιστασιακής οργάνωσης στην Ελλάδα, που σε μεγάλο βαθμό προετοίμασε και τον εμφύλιο. Αφετέρου, της ίδιας της χώρας.
Συμφορά από την πολλή υπέρβαση. Θα ήταν τρομερό αν δεν ήταν παρωδία. Μια παρωδία που θα μπορούσε να την περιγράψει ο τίτλος ενός παλιού βιβλίου του Κώστα Ζουράρι: Γελάς, Ελλάς Αποφράς.
