Από το μπαρόκ και τον Σαίξπηρ στον σύγχρονο ήχο

Η μπαρόκ μουσική, η σύγχρονη, το σολιστικό τραγούδι, ένα μικρό φωνητικό σύνολο, μια μεγάλη χορωδία, όργανα εποχής, πιάνο, Σαίξπηρ, Δάντης και οι παραφράσεις τους συνθέτουν το δημιουργικό παζλ της παράστασης με τίτλο «Μπαρόκ: η χρυσόσκονη μιας κρίσης και η ηχώ μιας υπόσχεσης» με την υπογραφή του Γιώργου Πατεράκη.

Στο εγχείρημα αυτό συμβάλλουν τρεις ανήσυχοι μουσικοί φορείς, η Χορωδία String Theory του ίδιου, το σχήμα παλαιάς μουσικής Ex Silentio υπό τη διεύθυνση του Δημήτρη Κούντουρα και το Κέντρο Παλαιάς Μουσικής του Ωδείου Αθηνών, καθώς και δύο σημαντικοί έλληνες σολίστ: ο τενόρος Χρήστος Κεχρής και η μετζοσοπράνο Θεοδώρα Μπάκα, η οποία τονίζει πως «πρόκειται για μία παράσταση που υπηρετεί μεν μια ιδέα, χρησιμοποιώντας όμως γι’ αυτό πολλά διαφορετικά “εργαλεία”. Η συνύπαρξη όλων αυτών θα έλεγα ότι αποτελεί για όλους – ερμηνευτές και κοινό – μια πρόκληση». Η συναυλία θα πλαισιωθεί με σκηνές από ντοκιμαντέρ του Αρη Χατζηστεφάνου, αποσπάσματα ειδησεογραφικών πρακτορείων, αρχειακές μαρτυρίες κ.λπ.

Η διακεκριμένη μετζοσοπράνο θα ερμηνεύσει μεταξύ άλλων τον θρήνο της Διδούς του Πέρσελ «Θυμήσου ποια είμαι», ένα εμβληματικό κομμάτι, όπως λέει, «γιατί μια φαινομενικά απλή μουσική περιγράφει με αριστουργηματική σαφήνεια την ψυχική και σωματική κατάσταση της ετοιμοθάνατης βασίλισσας. Δεν υπάρχει τίποτε το δεξιοτεχνικό στη μελωδία πέρα από ένα στιγμιαίο ξέσπασμα και η συνοδεία της ορχήστρας είναι βαριά και αργόσυρτη. Αυτό το πλαίσιο ορίζει και την ερμηνευτική προσέγγιση. Στη συγκεκριμένη παράσταση βέβαια, δίνεται και μια άλλη, πολύ ενδιαφέρουσα διάσταση σ’ αυτό το κομμάτι. Δεν θα αποκαλύψω περισσότερα όμως εδώ γι αυτό, έχει σημασία να το δει κανείς μέσα στην ροή της παράστασης».

Πώς επιτυγχάνεται η μετάβαση από την μπαρόκ μουσική, η οποία απαιτεί πολύ διαφορετική προσέγγιση, στο παραδοσιακό τραγούδι;

Επιστρατεύοντας μπόλικη μιμητική ικανότητα, θα έλεγα, μεταξύ σοβαρού και αστείου… Ειλικρινά δυσκολεύομαι ν’ απαντήσω σ’ αυτή την ερώτηση που μου γίνεται αρκετά συχνά μάλιστα. Προσπαθώ να αφουγκραστώ το πλαίσιο (ιστορικό, κοινωνικό, γεωγραφικό κλπ) του κάθε μουσικού ιδιώματος. Δεν είμαι πάντως καθόλου σίγουρη ότι οι ερμηνείες μου στα διαφορετικά είδη είναι απολύτως «έγκυρες», πολλοί θα τις αμφισβητούσαν. Το μόνο βέβαιο είναι ότι η ίδια, απολαμβάνω αρκετά αυτές τις μεταβάσεις.

Από την εμπειρία σας θα λέγατε ότι οι ερμηνεύτριες αντιμετωπίζονται διαφορετικά από τους άνδρες στον χώρο της κλασικής μουσικής;

Δεν θα έλεγα ότι ισχύει κάτι τέτοιο, στον χώρο του τραγουδιού τουλάχιστον. Παλαιότερα δεν έβλεπε κανείς διευθύντριες ορχήστρας αλλά κι αυτό έχει πλέον αλλάξει πάρα πολύ.

Ποιο είναι το κύριο συναίσθημα ή σκέψη που θα θέλατε να πάρει μαζί του ο θεατής φεύγοντας από το Ωδείο Αθηνών;

Συγκίνηση και – γιατί όχι – αισιοδοξία κι ελπίδα. Θα ήθελα να φύγει κανείς από την παράσταση πεπεισμένος για το ότι η τέχνη έχει λόγο να υπάρχει στη ζωή μας.