Είναι η πρώτη φορά, εδώ και περίπου τριάντα χρόνια που παρακολουθώ το θέατρο από πολύ κοντά, που η λήξη αυτής της χειμερινής σεζόν, μου μοιάζει με ένα τέλος εποχής…
Η Κυριακή των Βαΐων, που αποτελεί παραδοσιακά το κλείσιμο της θεατρικής περιόδου, και παίρνει μαζί της όλα όσα συνέβησαν τους προηγούμενους μήνες, έχει πάψει εδώ και πολύ καιρό να είναι αυτό που ήταν. Το θέατρο συνεχίζει αμέσως μετά το Πάσχα, όχι μόνον με τις παραστάσεις που γνώρισαν επιτυχία αλλά και με καινούργιες – οι εαρινές πρεμιέρες είναι πολλές και μας περιμένουν. Αλλωστε δεν αργεί ούτε η έναρξη των εκδηλώσεων του Φεστιβάλ Αθηνών (αργότερα της Επιδαύρου), δίνοντας πια στο θεατρικό «παρών» έναν κυκλικό χαρακτήρα.
Γιατί λοιπόν «τέλος εποχής»; Γιατί, πιστεύω, ότι το θέατρο του καιρού μας βρίσκεται σε μια διαδικασία αλλαγής, προσαρμογής, μετεξέλιξης. Βρίσκεται στο στάδιο εκείνο που επιχειρεί ν’ αφήσει πίσω του κάποια δομικά στοιχεία από το παρελθόν του – ιδεολογίες, τακτικές, νοοτροπίες, θεωρίες και πρόσωπα. Οι γενιές που φεύγουν, δεν στερούν από το σανίδι μόνον τη φυσική τους παρουσία και τις ερμηνευτικές τους ικανότητες, αλλά του στερούν και μια σειρά από θεατρικά συστατικά, κρίκους μιας αλυσίδας που, παρ’ όλα αυτά, συνεχίζεται στο διηνεκές. Οι νέοι κρίκοι που προστίθενται, δείχνουν, προς το παρόν τουλάχιστον, να επιλέγουν ένα άλλο σχήμα, διαφορετικό. Οι επιπτώσεις των πρόσφατων γεγονότων μοιάζει να βρήκαν στον θεατρικό χώρο πρόσφορο έδαφος για μια νέα ώθηση. Είναι ενδεικτικό ότι οι ομάδες νεότερης γενιάς προσπαθούν να βρουν τη θέση τους σ’ ένα θέατρο με λιγότερο κείμενο και περισσότερη παρεμβατική διάθεση, ένα θέατρο «στρατευμένο» όχι πολιτικά αλλά κοινωνικά. Αλλωστε αυτή η τέχνη δεν μπορεί παρά να αναπνέει μαζί με τον καιρό της.
Καμιά αλλαγή δεν γίνεται αναίμακτα, δεν γίνεται χωρίς θύματα. Αρκεί να μην απαρνηθεί στον δρόμο προς το μέλλον της τα στοιχεία εκείνα που έχτισαν το παρελθόν της. Ωστόσο το βέβαιον είναι ότι το θέατρο παραμένει ένα και ενιαίο διαμέσου των αιώνων, όσες απώλειες κι αν μετρήσουμε στο διάβα του, όσες προσθήκες κι αν συνυπολογίσουμε. Απλώς κάθε «τέλος εποχής» έχει και κάτι στενάχωρο μέσα του – μια συγκίνηση, μια θλίψη, έναν αποχωρισμό. Ισως γιατί μαζί μ’ αυτό παίρνει και κάτι από το δικό μας χθες, κάτι από εμάς τους ίδιους.
Καλό Πάσχα…
