Ο Ντόναλντ Τραμπ άνοιξε ένα νέο κεφάλαιο στη σύγκρουση της Μέσης Ανατολής το βράδυ της Κυριακής, ανακοινώνοντας την «Επιχείρηση Ελευθερία» για τα Στενά του Ορμούζ. Όπως δήλωσε, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα αναλάβουν να συνοδεύουν πλοία τρίτων χωρών εκτός των στενών, με στόχο τη διασφάλιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας.
Λίγες ώρες μετά την ανακοίνωση του προέδρου των ΗΠΑ, η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) παρουσίασε τις δυνάμεις που θα συμμετάσχουν στην επιχείρηση. Όπως αναφέρθηκε, πρόκειται για «αντιτορπιλικά με κατευθυνόμενους πυραύλους, περισσότερα από 100 αεροσκάφη ξηράς και θαλάσσης, μη επανδρωμένες πλατφόρμες πολλαπλών τομέων και 15.000 στελέχη των ενόπλων δυνάμεων».
Από την πλευρά του, το Ιράν απάντησε με προειδοποίηση ότι «οποιαδήποτε αμερικανική ανάμιξη στο νέο ναυτικό καθεστώς στα Στενά του Ορμούζ θα θεωρηθεί παραβίαση της κατάπαυσης του πυρός», όπως ανέφερε ο πρόεδρος της επιτροπής εθνικής ασφάλειας του ιρανικού κοινοβουλίου, Εμπραχίμ Αζιζί.
— U.S. Central Command (@CENTCOM) May 3, 2026
⚠ WARNING
Any American interference in the new maritime regime of the Strait of Hormuz will be considered a violation of the ceasefire.
The Strait of Hormuz and the Persian Gulf would not be managed by Trump’s delusional posts!
No one would believe Blame Game scenarios!
— ابراهیم عزیزی (@Ebrahimazizi33) May 3, 2026
Τι προβλέπει η «Επιχείρηση Ελευθερία»
Στην ανακοίνωσή του, ο Ντόναλντ Τραμπ εξήγησε ότι η απόφαση ελήφθη έπειτα από αιτήματα χωρών που δεν εμπλέκονται στη σύγκρουση, ζητώντας τη συνδρομή των ΗΠΑ για την απεμπλοκή των πλοίων τους από τα Στενά του Ορμούζ. Όπως είπε, πρόκειται για πλοία «ουδέτερων και αθώων παρατηρητών», τα οποία δεν έχουν σχέση με τις εχθροπραξίες.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ υπογράμμισε πως η πρωτοβουλία έχει ανθρωπιστικό χαρακτήρα, καθώς πολλά από τα πλοία αντιμετωπίζουν ελλείψεις σε τρόφιμα και εφόδια. Η Ουάσινγκτον, όπως ανέφερε, δεσμεύεται να καθοδηγήσει με ασφάλεια τα πλοία εκτός των περιορισμένων θαλάσσιων ζωνών, ώστε να συνεχίσουν απρόσκοπτα τις εμπορικές τους δραστηριότητες.
Σύμφωνα με δύο Αμερικανούς αξιωματούχους που επικαλείται το Axios, η επιχείρηση δεν θα περιλαμβάνει απαραίτητα πλοία του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ. Ωστόσο, όπως ανέφεραν, πολεμικά πλοία θα βρίσκονται «στην περιοχή» για την αποτροπή ενδεχόμενων επιθέσεων από το Ιράν, ενώ θα παρέχονται πληροφορίες στα εμπορικά πλοία για ασφαλείς διαδρομές.
Συντονισμός χωρίς πολεμικά πλοία
Όπως σημειώνει η Wall Street Journal, ο νέος μηχανισμός λειτουργεί ως συντονιστική προσπάθεια μεταξύ χωρών, ασφαλιστικών εταιρειών και ναυτιλιακών οργανισμών, χωρίς να περιλαμβάνει προς το παρόν πολεμικά πλοία των ΗΠΑ. Ευρωπαίοι διπλωμάτες και πλοιοκτήτες υπενθύμισαν προηγούμενες αποτυχημένες προσπάθειες του προέδρου των ΗΠΑ να κινητοποιήσει συμμάχους του ΝΑΤΟ για αποστολή ναυτικών δυνάμεων.
Χωρίς συνοδεία πολεμικών πλοίων, η νέα αυτή πρωτοβουλία θεωρείται δύσκολο να αλλάξει ουσιαστικά την κατάσταση στα Στενά, ανέφεραν στην εφημερίδα οι ίδιες πηγές.
Επιχείρηση για αίσθημα ασφάλειας
Η πρώην αξιωματικός του Βασιλικού Αυστραλιανού Ναυτικού, Τζένιφερ Πάρκερ, δήλωσε στο CNN ότι αναμένει ενίσχυση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας εντός και πάνω από τα Στενά του Ορμούζ. Στόχος, όπως είπε, είναι να παρέχονται διαβεβαιώσεις στα εμπορικά πλοία που επιχειρούν στην περιοχή.
«Αυτή φαίνεται να είναι μια επιχείρηση που δεν αφορά τόσο την άμεση προστασία ενός ή δύο πλοίων, όσο την αλλαγή της κατάστασης στα Στενά ώστε τα πλοία να αισθάνονται ασφαλή», ανέφερε χαρακτηριστικά. Σύμφωνα με την ίδια, αυτό ενδέχεται να περιλαμβάνει πλοία του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ και αεροσκάφη που θα επιτηρούν την περιοχή, εντοπίζοντας και εξουδετερώνοντας πιθανές απειλές.
