Η NASA ανακοίνωσε ότι η επιτυχία της δοκιμαστικής πτήσης Artemis 2 αποτελεί μόνο το πρώτο βήμα προς έναν ακόμη πιο φιλόδοξο στόχο: την επιστροφή του ανθρώπου στη Σελήνη με προοπτική μόνιμης παρουσίας.
Το σύνθημα στο κέντρο ελέγχου της αποστολής στο Χιούστον ήταν χαρακτηριστικό: «Αυτή τη φορά επιστρέφουμε για να μείνουμε». Την είδηση επιβεβαίωσε ο επικεφαλής της αμερικανικής διαστημικής υπηρεσίας, Τζάρεντ Άιζακμαν, ανακοινώνοντας ότι οι προετοιμασίες για την εκτόξευση της αποστολής Artemis 3 το 2027 έχουν ήδη ξεκινήσει στο Διαστημικό Κέντρο Κένεντι στη Φλόριντα.
Σύμφωνα με τον Άιζακμαν, η ίδια κινητή πλατφόρμα εκτόξευσης που χρησιμοποιήθηκε στην αποστολή της 2ας Απριλίου θα μεταφερθεί στο κτίριο συναρμολόγησης εντός των επόμενων ημερών. Εκεί θα επισκευαστεί και θα χρησιμοποιηθεί για τη συναρμολόγηση του νέου πυραύλου SLS.
Ο κεντρικός κορμός του πυραύλου, το μεγαλύτερο τμήμα του, αναμένεται να φύγει τον επόμενο μήνα από το εργοστάσιο της Boeing στη Λουιζιάνα, ενώ μικρότερα εξαρτήματα έχουν ήδη φτάσει ή βρίσκονται καθ’ οδόν. Ωστόσο, δεν υπάρχει ακόμη σαφές χρονοδιάγραμμα για το πότε θα είναι όλα έτοιμα ώστε να πραγματοποιηθεί η επόμενη δοκιμαστική πτήση με αστροναύτες.
Το διαστημόπλοιο Orion, που αναπτύχθηκε από τη NASA, ολοκλήρωσε με επιτυχία την πρώτη του επανδρωμένη δοκιμή, αποδεικνύοντας την ικανότητά του να πλησιάζει τη Σελήνη και να επιστρέφει στη Γη. Ωστόσο, δεν έχει τη δυνατότητα προσεδάφισης στη σεληνιακή επιφάνεια.
Για αυτό τον σκοπό, το πρόγραμμα Artemis βασίζεται σε ειδικά σεληνιακά σκάφη προσεδάφισης, η κατασκευή των οποίων έχει ανατεθεί στις εταιρείες των Έλον Μασκ και Τζεφ Μπέζος. Οι εταιρείες SpaceX και Blue Origin βρίσκονται πίσω από το αρχικό χρονοδιάγραμμα και προς το παρόν διαθέτουν μόνο πρωτότυπα, χωρίς να έχουν πραγματοποιήσει επιτυχή πτήση προς τη Σελήνη.
Καθυστέρηση στα σκάφη προσεδάφισης
Η περίπτωση της Starship της SpaceX είναι η πιο χαρακτηριστική. Παρά τις υποσχέσεις του Μασκ ότι μέχρι το τέλος του 2026 θα έστελνε στόλο οχημάτων στον Άρη, το σκάφος δεν έχει καταφέρει ακόμη να φτάσει σε τροχιά γύρω από τη Γη.
Μετά από αρκετές αποτυχημένες δοκιμές και εκρήξεις το 2025, η SpaceX δεν έχει παρουσιάσει πρόοδο, ενώ η δωδέκατη δοκιμαστική πτήση έχει μετατεθεί διαδοχικά από τον Μάρτιο στον Μάιο του 2026.
Η Starship είχε αρχικά επιλεγεί για την αποστολή Artemis 3, που στόχευε στην επιστροφή αστροναυτών στη Σελήνη το 2028. Ωστόσο, η NASA εγκατέλειψε αυτό το σχέδιο και πλέον η αποστολή επικεντρώνεται σε δοκιμές σύνδεσης σε τροχιά μεταξύ του Orion και ενός σεληνιακού σκάφους. Η υπηρεσία αναφέρεται πλέον γενικά σε “lunar landers”, περιλαμβάνοντας και το σκάφος Blue Moon της Blue Origin.
Η εταιρεία του Μπέζος, αν και υστερεί χρονικά έναντι της SpaceX, πέτυχε δύο σημαντικά ορόσημα το 2025: την επιτυχή εκτόξευση του γιγαντιαίου πυραύλου New Glenn και την αποστολή δύο δορυφόρων στον Άρη. Αυτές οι επιτυχίες έδωσαν ώθηση στη φιλοδοξία της Blue Origin να προσσεληνώσει το πρώτο της σκάφος μέσα στο 2026, αν και το εγχείρημα έχει ήδη καθυστερήσει.
Η «κούρσα» Μπέζος – Μασκ και ο στόχος του Τραμπ
Παρά τις καθυστερήσεις, ο ανταγωνισμός ανάμεσα στους δύο δισεκατομμυριούχους παραμένει έντονος. Ο Μπέζος έχει δηλώσει ότι αναστέλλει προσωρινά το πρόγραμμα διαστημικού τουρισμού για να επικεντρωθεί στην αποστολή ανθρώπων στη Σελήνη, ενώ ο Μασκ υπόσχεται τη δημιουργία μιας «αυτοαναπτυσσόμενης πόλης» στη σεληνιακή επιφάνεια.
Η NASA, από την πλευρά της, αναμένει από τις δύο εταιρείες να πραγματοποιήσουν πρώτα δοκιμές των σεληνιακών τους σκαφών σε τροχιά γύρω από τη Γη, πριν προχωρήσουν σε συμμετοχή στην αποστολή Artemis 3. Ο Άιζακμαν έχει εκφράσει την εμπιστοσύνη του ότι η SpaceX και η Blue Origin θα είναι έτοιμες έως το 2027.
Την ίδια ώρα, η υπηρεσία αντιμετωπίζει την πρόκληση να κατασκευάσει ένα νέο Orion μέσα σε έναν χρόνο, ενσωματώνοντας τα συμπεράσματα από την πτήση του Artemis 2. Όπως τόνισε ο Άιζακμαν, η στρατηγική του είναι να επιταχύνει το πρόγραμμα Artemis με συχνότερες πτήσεις, ώστε να αυξηθεί η αξιοπιστία του.
Προς το παρόν, ωστόσο, λείπουν τα συγκεκριμένα σχέδια και τα σαφή χρονοδιαγράμματα που θα καταστήσουν αυτόν τον στόχο εφικτό.
