Τρεις Belharra στην τιμή των δύο
Αμοιβαιότητα στρατιωτικής συνδρομής σε περίπτωση επίθεσης σε θάλασσα, ξηρά και αέρα από τρίτη χώρα, προβλέπει η νέα ελληνογαλλική συμφωνία
Οι συναρμόδιοι υπουργοί Εξωτερικών Νίκος Δένδιας και Ζαν-Ιβ Λε Ντριάν και Αμυνας Νίκος Παναγιωτόπουλος και Φλοράνς Παρλί υπογράφουν υπό το βλέμμα του Κυριάκου Μητσοτάκη και του Εμανουέλ Μακρόν τη συμφωνία «Στρατηγικής Εταιρικής Σχέσης»
Ευρωπαϊκή διάσταση σε ό,τι αφορά τον κρίσιμο πυλώνα της άμυνας σε μία περίοδο ευαίσθητων ισορροπιών και διεθνών εξελίξεων, δίνουν από κοινού το Παρίσι και η Αθήνα στα 31 άρθρα της διμερούς «Στρατηγικής Εταιρικής Σχέσης», που συμφώνησαν ο Εμανουέλ Μακρόν και ο Κυριάκος Μητσοτάκης και υπέγραψαν στο Ελιζέ οι συναρμόδιοι υπουργοί – Νίκος Δένδιας και Ζαν-Ιβ Λε Ντριάν από το Εξωτερικών και Νίκος Παναγιωτόπουλος και Φλοράνς Παρλί από το Αμυνας. Η αμυντική συμφωνία συνοδεύεται από διπλωματικο-πολιτικό παρασκήνιο, θα αναπτύσσεται με στοχευμένες ελληνογαλλικές συζητήσεις, αλλά και φέρνει εξοπλιστικό deal για το ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό: θα παραλάβει τρεις (συν μία) γαλλικές φρεγάτες Belharra εντός 2025 και 2026, σε χαμηλότερο από το αρχικό κόστος (αγοράζουμε τρεις στην τιμή των δύο), με πλήρη εξοπλισμό και συμβατότητα «συνεργασίας» με τα αεροσκάφη Rafale. Σημείο – κλειδί αποτελούν οι 56 λέξεις της πολυσέλιδης συμφωνίας, οι οποίες ρητά περιγράφουν αμοιβαιότητα στρατιωτικής συνδρομής σε περίπτωση επίθεσης σε θάλασσα, ξηρά και αέρα από τρίτη χώρα, ανεξαρτήτως του αν αυτή εντάσσεται σε υπάρχουσες δομές συμμαχιών – όπως για παράδειγμα η Τουρκία που είναι μέλος του ΝΑΤΟ.
Αρμόδιες πηγές σχολίαζαν ότι αφενός η Ελλάδα θωρακίζεται έναντι απειλών, αφετέρου «αποκτά ουσία» το άρθρο της Συνθήκης της ΕΕ για την αμοιβαία άμυνα, ενώ Γαλλία και Ελλάδα υπερβαίνουν τις υποχρεώσεις τους στο πλαίσιο της ΕΕ και του ΝΑΤΟ. Η συνδρομή, όπως αναφέρει το άρθρο 2, παρέχεται «με όλα τα κατάλληλα μέσα εάν διαπιστώσουν από κοινού ότι μία ένοπλη επίθεση» συμβαίνει στην επικράτειά τους. Ως «καρπό των τελευταίων 18 μηνών» που συνεισφέρει «στην ενίσχυση της κυριαρχίας της Ευρώπης και στη διεθνή ασφάλεια» χαρακτήρισε τη συμφωνία ο Μακρόν, σχολιάζοντας ότι «η εταιρική σχέση δεν στρέφεται εναντίον οιουδήποτε». Για «πρωτοβουλία που ανταποκρίνεται σε αιτήματα των καιρών» και «πρώτο τολμηρό βήμα προς την ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία» μίλησε ο Μητσοτάκης δείχνοντας σε περαιτέρω ζυμώσεις με την ευκαιρία της γαλλικής προεδρίας στο πρώτο εξάμηνο του 2022.
Το παρασκήνιο. Μπορεί οι λεπτομέρειες να οριστικοποιήθηκαν κατά το δείπνο του Μακρόν με τον Μητσοτάκη στο Ελιζέ ωστόσο οι δυο τους έδωσαν τα χέρια πριν από ένα δεκαήμερο, κλειδώνοντας την πολιτική απόφαση για αναβάθμιση της διμερούς αμυντικής συνεργασίας. Συγκεκριμένα στην Αθήνα έγιναν οι τελευταίες μυστικές συζητήσεις: το βράδυ της 17ης Σεπτεμβρίου αρχικά στο περιθώριο της Ευρωμεσογειακής συνόδου κορυφής (EUMED 9), ενώ είχε προηγηθεί η αιφνιδιαστική «δοκιμασία» του Μακρόν από την αποκάλυψη για τη στρατηγική συμφωνία AUKUS (ΗΠΑ – Μ. Βρετανία – Αυστραλία) και έπειτα σε χαλαρή ξενάγηση του γάλλου προέδρου από τον Πρωθυπουργό στην Ακρόπολη. Εκείνες οι συζητήσεις προκάλεσαν τη βελτιωμένη γαλλική προσφορά, αφού αρμόδιες πηγές λένε ότι η Ελλάδα αγοράζει τελικά τρεις φρεγάτες στην τιμή των δύο. Αν μελλοντικά προχωρήσει η συμφωνία και για την τέταρτη φρεγάτα, το συνολικό κόστος θα φθάσει στην αρχική δαπάνη 2,7 φρεγατών. Σύμφωνα με γαλλικές πηγές, το κόστος για τις τρεις φρεγάτες ανέρχεται σε 3 δισ. ευρώ.
Στο τραπέζι των τεχνικών διαπραγματεύσεων παραμένουν στο μεταξύ οι κορβέτες Gowind. Τα τηλεφωνήματα εργασίας εξελίσσονταν εντατικά τους τελευταίους δύο μήνες, ενώ πλήρως ενεργοποιημένοι ήταν οι διπλωματικοί δίαυλοι μέχρι την τελευταία στιγμή με ανταλλαγή εγγράφων, αιτημάτων και απαντήσεων, ενόσω ο Πρωθυπουργός βρισκόταν στη Νέα Υόρκη. Ο ίδιος είχε διαρκείς συνομιλίες με τους συναρμόδιους υπουργούς αλλά και ενημέρωση από στελέχη του Πολεμικού Ναυτικού που συζητούσαν σε τεχνικό επίπεδο το πακέτο προτάσεων της γαλλικής Naval. Στελέχη της, άλλωστε, ανάμεσά τους ο διευθύνων σύμβουλος, Ερίκ Πιερ Πομελέ, είχαν διαδοχικά ραντεβού στην Ελλάδα μέχρι να οριστικοποιήσουν την προσφορά για τα πλοία που θα κατασκευαστούν στο ναυπηγείο της πόλης Λοριάν.
Η AUKUS. Δεδομένο είναι ότι η AUKUS επιτάχυνε τις εξελίξεις και ενημερωμένες πηγές σημειώνουν ότι οι διπλωματικές οδοί άνοιξαν και προς την Ουάσιγκτον ώστε να είναι γνωστές οι προθέσεις της Αθήνας για τα επόμενα βήματα με το Παρίσι. «Δεν πρέπει να δούμε αυτή τη συνεργασία ως αντιστάθμισμα άλλων σχέσεων που έχει η χώρα» ήταν το ενδεικτικό μήνυμα του Πρωθυπουργού από το Μέγαρο των Ηλυσίων, καθώς εισέρχονται στην τελική ευθεία οι διαπραγματεύσεις Ελλάδας – ΗΠΑ για την αμυντική συμφωνία (MDCA). Από την πλευρά του ο Μακρόν, στον απόηχο της AUKUS, χαρακτηρίζοντας τις ΗΠΑ «ιστορικό σύμμαχο ιδίως σε επίπεδο αξιών», σχολίασε ότι οι Ευρωπαίοι «πρέπει να πάψουμε να είμαστε αφελείς» και με ρεαλισμό «να αναλάβουμε ευθύνες για την προστασία μας». Και τοποθετώντας την Ελλάδα «στην πρώτη γραμμή, σε μια ταραχώδη περιοχή, με μείζονες ενεργειακές και γεωπολιτικές προκλήσεις» τόνισε ότι ενεργοποιείται ο «ευρωπαϊκός πυλώνας» του ΝΑΤΟ.
Γαλλική παρουσία. Η εξειδίκευση της συμφωνίας θα δείξει και εάν (και πού) θα υπάρξει μόνιμη γαλλική παρουσία καθώς η συμφωνία ήδη προβλέπει μεταξύ άλλων «χρήση προκαθορισμένων λιμένων και αερολιμένων για εκπαίδευση (…) κοινές δραστηριότητες, εκπαίδευση και στρατιωτικές ασκήσεις, είτε επί του εδάφους είτε επί ελληνικών ή γαλλικών κρατικών πλοίων ή αεροσκαφών, στο πλαίσιο της αυξημένης ναυτικής παρουσίας της Γαλλίας στη Μεσόγειο ή της κοινής συμμετοχής σε διμερείς ή πολυμερείς ασκήσεις σε ανατολική Μεσόγειο και Αιγαίο». Επίσης συμφωνήθηκε κοινή ανάπτυξη δυνάμεων «προς υποστήριξη κοινών συμφερόντων, όπως, για παράδειγμα, τις υπό γαλλική διοίκηση επιχειρήσεις στο Σαχέλ». Επιδιώκεται επιπλέον να αναπτυχθεί «βιομηχανική εταιρική σχέση που θα συμπεριλαμβάνει ελληνικές και γαλλικές αμυντικές εταιρείες».
Στη Βουλή. Η συμφωνία θα έρθει στη συζήτηση των πολιτικών αρχηγών στη Βουλή – όπως ζήτησε ο Πρωθυπουργός – την ερχόμενη Τρίτη. Οι πρώτες αντιδράσεις είναι πάντως επικριτικές, αφού ο ΣΥΡΙΖΑ μιλά για «κούρσα εξοπλισμών άνω των 10 δισ. ευρώ», ενώ ενημέρωση και διαφάνεια ζητεί η επικεφαλής του Κινήματος Αλλαγής, Φώφη Γεννηματά.














