Ηθοποιός σημαίνει φως, νερό, τηλέφωνο

Ηθοποιός σημαίνει φως, νερό, τηλέφωνο

Οι φίλοι μου μελαγχολούν. Και πιο πολύ εκείνοι που ζουν δημιουργώντας στο θέατρο. Και βιοπορίζονται από αυτό. Μιλούσα προχθές με έναν σκηνοθέτη και ηθοποιό, που εδώ και λίγα χρόνια έχει αναλάβει μια μικρή σκηνή, στην οποία έχει, έως τώρα, κάνει σημαντική δουλειά. Μου είπε ότι, τις μέρες του Πάσχα, πέρασε από το κλειστό θέατρό του. Κάτω από τα κατεβασμένα ρολά είδε έναν δυο λογαριασμούς. «Θα είχε κανένα νόημα να τους μαζέψω; Μήπως ξέρω αν και πότε θα μπορέσω να τους πληρώσω;». Στη φωνή του διέκρινα κάτι πέρα από τη μελαγχολία. Μου θύμισε την υπόκωφη αγωνία μιας μάνας που κάπου έχει μπλέξει το παιδί της, δεν μπορεί να κάνει τίποτα και, απλά, περιμένει να ξεμπλέξει.

Σχέδια ματαιωμένα, φεστιβάλ ακυρωμένα, πρόβες και παραστάσεις μετέωρες, συμβόλαια που έμειναν στον αέρα, ακροάσεις για φιλόδοξες παραγωγές που ποιος ξέρει αν, τελικά, θα μείνουν στα χαρτιά. Με όποιον άνθρωπο του χώρου μιλάω αυτές τις μέρες, είτε πρόκειται για νέο ηθοποιό είτε για διευθυντή μεγάλης σκηνής, περιγράφει, ο καθένας με τον τρόπο του, έναν άγνωστο ορίζοντα όπου κάθε απόπειρα προγραμματισμού τρακάρει μετωπικά με το ευμετάβλητο της πραγματικότητας. Το είπε άλλωστε ο καθηγητής Νίκος Σύψας. Μεγάλες συναθροίσεις όπως συνέδρια, συναυλίες, παραστάσεις δεν προβλέπονται στο άμεσο μέλλον.

Η ζωή τους

Ναι, είναι το άδηλο οικονομικό μέλλον επαγγελματιών που, ούτως ή άλλως, οι όροι των αποδοχών τους είχαν κατρακυλήσει τα τελευταία χρόνια ακόμη και κάτω από το όριο του εξευτελιστικού, ακόμη και για καταξιωμένους καλλιτέχνες. Ναι, είναι η ανατροπή προγραμμάτων, εκδηλώσεων, συμφωνιών, επετείων που η αναβολή τους στριμώχνεται με τις επόμενες. Κυρίως όμως είναι η σχέση των ηθοποιών και των σκηνοθετών με το θέατρο. Οι άνθρωποι αυτοί δεν κατέληξαν στη συγκεκριμένη δουλειά επειδή δεν είχαν κάτι καλύτερο να κάνουν. Επέλεξαν την οικονομική επισφάλεια, την αναζήτηση εργασίας τουλάχιστον δύο φορές τον χρόνο, τα εξαντλητικά ωράρια διότι αυτή η δουλειά είναι ο μπούσουλας με τον οποίο έχουν μάθει να ζουν. Η επ’ αόριστον απομάκρυνση από αυτήν, ακόμη και από την υγιή ματαιοδοξία του χειροκροτήματος, τους κάνει πιο επιρρεπείς στην κατάθλιψη.

Μα θέατρο
στο Διαδίκτυο;

Από τις πρώτες κιόλας ημέρες της οικειοθελούς καραντίνας, άρχισαν να «ανεβαίνουν» παραστάσεις στο Διαδίκτυο. Αλλες επαγγελματικά μαγνητοσκοπημένες, άλλες στα πρόχειρα με μονοκάμερο. Εντάξει, είναι μια λύση για να μην αποξενωθεί το κοινό από το θέατρο. Επίσης – κι αυτό πολύ πιο χρήσιμο – για να δουν κάποιες παραγωγές άνθρωποι από την περιφέρεια, ακόμα και από το εξωτερικό. Φίλοι που ανεβάζουν παραστάσεις μού λένε ότι επικοινωνούν μαζί τους για να τους ευχαριστήσουν Ελληνες από τον Καναδά έως την Αυστραλία. Ομως δεν είναι αυτό το θέατρο.

Στο θέατρο, πέραν πολλών άλλων, καλλιεργείται και η αίσθηση της κοινότητας. Και αναδύεται ένα «ήμουν κι εγώ εκεί» που δεν μπορεί να ανθήσει στις διαδικτυακές παραστάσεις. Πριν από λίγες ημέρες είδα κάποιες σκηνές από την πεντάωρη «Μαχαμπαράτα» που είχε ανεβεί στο Θέατρο Βράχων εδώ και πάνω από τριάντα χρόνια. Εχω πλέον μόνο την αίσθηση της παράστασης. Αλλά θυμάμαι ότι είχε κοπεί το πέδιλό μου και δεν μπορούσα να περπατήσω. Ε, αυτό εννοώ.