Η ανελευθερία κάποτε…

Οι αλήθειες δεν πρέπει μόνο να λέγονται, αλλά και να επαναλαμβάνονται, όσο μελαγχολικές ή δυσάρεστες και αν είναι. Σε δύο πρόσφατες συνεντεύξεις της σειράς «Τα ετερώνυμα έλκονται» ο ηθοποιός και σκηνοθέτης Γιώργος Κοτανίδης έλεγε ότι «με τη Μεταπολίτευση κερδίσαμε μια ελευθερία που δεν θα τη χαλάλιζε κανείς για οτιδήποτε στον κόσμο», ενώ ο πρώην υπουργός Μεταναστευτικής Πολιτικής Γιάννης Μουζάλας ολοκλήρωνε μια καίρια σκέψη του, σε σχέση με το ότι όλα αλλάζουν, λέγοντας πως «και για τη δικτατορία φανταζόμασταν ότι θα κρατήσει χίλια χρόνια αλλά έπεσε στα εφτά».

Ευλογημένη η συνήθειά μας εδώ και πενήντα χρόνια να κρατάμε κάθε χαρτάκι τυπωμένο ή χειρόγραφο που πέφτει στα χέρια μας, έστω και αν έχουμε «πνιγεί», ακόμη και αν πρόκειται για μια ειδοποίηση να τηλεφωνήσουμε στον τάδε ή στον δείνα. «Ανακαλύψαμε» λοιπόν σε μια στοίβα χαρτιών, που για δεκαετίες παρέμενε άπιαστη προκειμένου να ελεγχθεί κάποια στιγμή, με ημερομηνία 19/8/1971, την επιστολή ενός αστυνομικού προς έναν συνάδελφό του που την παραθέτουμε όπως ακριβώς έχει, με τα ορθογραφικά της λάθη, αφού βεβαίως για ευνόητους λόγους παραλείψαμε κατά την αντιγραφή τα επίθετα τόσο του υπογράφοντος αστυνομικού όσο και της δεσποινίδος στην οποία αναφέρεται η επιστολή.

«Αγαπηταί Κώστα

Η δεσπηνής … υπέβελαι εις το τμήμα Γενικής Ασφαλίας … έτησις κηνονικόν φρονιμάτων για την έκδοση διαβατηρίου. Επηδή η κοπέλα μένη στην Αθήνα και θα σταλούν εις το τμήμα που θα υποδήξη η ίδια κι επηδή πρόκηται περή εξηρητικής οικογενίας και γιτονισάμου. Προκιμένου να σηντομεύσομαι την έρευνα σου διλόνο υπευθήνος ότι τα κοινονικά φρονήματα είναι διαμαντένια, αν μπορίς κάπου να ησηγιθής και συ επεύθινα».

Θα ήταν άδικο να σκεφθεί κανείς πώς γινόταν από έναν ανορθόγραφο, άρα μη γραμματιζούμενο άνθρωπο, να εξαρτάται αν θα αποκτήσει διαβατήριο ο οιοσδήποτε, που αν συνέβαινε να είναι κομμουνιστής ή αριστερός, ή μάλλον μη δεξιός, δεν θα του επιτρεπόταν να ταξιδεύσει. Υπήρχαν και εξακολουθούν να υπάρχουν αγράμματοι άνθρωποι που η κρίση τους και η γνώμη τους για το καθετί είναι συχνά πολυτιμότερη από ό,τι οι γνώμες και οι κρίσεις ανθρώπων τερατωδώς μορφωμένων. Το πρόβλημα έγκειται στην καταστροφή της ελληνικής γλώσσας, στην οποία είχε συμβάλει τα μέγιστα η δικτατορία, ώστε να χρησιμοποιείς τη λέξη «διαμαντένια» για τα φρονήματα και να εννοείς φρονήματα καθαρά φασιστικής – έστω και εγχώριας- κοπής.

Με λίγα λόγια, τις λέξεις να μην είναι το εύρος και το βάθος της ψυχικής και της πνευματικής καλλιέργειας που τις καθορίζουν αλλά η συμμόρφωση με μια όσο γίνεται πιο ανεγκέφαλη χρήση τους. Κάτι που παύει να είναι απλώς βάρβαρο ή χυδαίο και γίνεται εγκληματικό όταν διαχέεται σε μια καθημερινότητα όπως είναι η Αστυνομία, το διαβατήριο και τόσα άλλα, για να μην πούμε το σύνολο της ζωής μας.