Η Ελλάδα του ’21 με τα μάτια των Ευρωπαίων

Ελληνίδες που προσεύχονται στην Παναγία για να τις προστατεύσει στη διάρκεια μιας μάχης βρίσκονται στον ίδιο χώρο με κάποιες άλλες που έχουν καταλήξει σε σκλαβοπάζαρο. Πιο δίπλα μια ελληνική οικογένεια καταδιώκεται από Τούρκους, την ώρα που έλληνες αγωνιστές αναπαύονται πλάι σε αρχαία ερείπια κι ο Παλαιών Πατρών Γερμανός ευλογεί τη σημαία της Επανάστασης στα Καλάβρυτα.

Εικόνες από την Ελλάδα όταν αναζητούσε τον δρόμο προς την ελευθερία. Προσωπικότητες που κατέκτησαν μια θέση με τα κατορθώματά τους στις σελίδες της Ιστορίας κι άλλοι, άνθρωποι απλοί, που ωστόσο κατάφεραν να συγκινήσουν τις ρομαντικές ψυχές των Ευρωπαίων οι οποίοι είτε έφταναν στην επαναστατημένη Ελλάδα ή εμπνέονταν από τις περιπέτειες των ανθρώπων της, όπως εκείνες έφταναν στα μεγάλα αστικά σαλόνια των ευρωπαϊκών μεγαλουπόλεων. Στιγμές που αποτυπώθηκαν σε καμβά, σε χαρτί, σε πορσελάνη και σε μπρούντζο και μετουσιώθηκαν σε έργα τέχνης, τα οποία βρίσκονται συγκεντρωμένα σε ένα διαμέρισμα, στην οδό Βασιλίσσης Σοφίας 62 Α. Εκεί που ο γιατρός Μιχάλης Βαρκαράκης έχει δημιουργήσει μια κιβωτό για τη φιλελληνική συλλογή του, η οποία αποτελείται από 350 αντικείμενα. Και με την αμέριστη συμπαράσταση της συζύγου του, Δήμητρας, υποδέχεται (κατόπιν ραντεβού) όσους επιθυμούν να γνωρίσουν ένα κομμάτι της ελληνικής Ιστορίας μέσα από το βλέμμα του φιλελληνισμού. «Οταν είσαι Ελληνας δεν αρκεί να καυχιέσαι γι’ αυτό. Πρέπει να συνειδητοποιήσεις ότι έχεις πάρει ένα δάνειο και πρέπει να το αποπληρώσεις μαζί με τους τόκους. Ο δικός μου τρόπος να ξεπληρώσω το χρέος μου ως Ελληνας είναι η συλλογή μου, στην οποία έχω αφοσιωθεί εδώ και 45 χρόνια», λέει στο «Νσυν» ο Μιχάλης Βαρκαράκης, ο οποίος δεν κρύβει τη δίψα του να μοιράζεται με το ευρύ κοινό όσα έχει με κόπο συγκεντρώσει. Και με αφορμή την εκδήλωση προς τιμήν του ήρωα της Ελληνικής Επανάστασης του 1821 Νικήτα Σταματελόπουλου, γνωστού ως Νικηταρά (1781-1849), κατά τη διάρκεια της οποίας θα γίνουν τα αποκαλυπτήρια της προτομής του, η οποία αποτελεί δημιουργία του γλύπτη Γεωργίου Κικώτη και δωρεά του Ευάγγελου Μαρινάκη, στον αύλειο χώρο του Γηροκομείου Πειραιώς μέρος της πολύτιμης αυτής συλλογής θα παρουσιαστεί στην αίθουσα εκδηλώσεων του ιδρύματος. Ο χώρος που επελέγη για να στηθεί η προτομή και να γίνουν οι εκδηλώσεις κάθε άλλο παρά τυχαίος είναι, καθώς κοντά στο σημείο που βρίσκεται ο Ιερός Ναός της Ευαγγελιστρίας (παραπλεύρως του Γηροκομείου) ο στρατηγός της Επανάστασης πέρασε τα τελευταία χρόνια της ζωής του ως επαίτης.

Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΣΥΛΛΟΓΗΣ. Λάτρης της τέχνης, αλλά και των συλλογών, ο χειρουργός ουρολόγος με καριέρα στις Ηνωμένες Πολιτείες και αρκετές επεμβάσεις στο ενεργητικό του, ο Μιχάλης Βαρκαράκης ξεκίνησε αρχικά να συλλέγει πίνακες ελληνικής ζωγραφικής μέχρι να καταλήξει στην ευρωπαϊκή τέχνη με φιλελληνικό προσανατολισμό. Ελαιογραφίες, υδατογραφίες, κεντήματα, επιτραπέζια ρολόγια, ταπισερί, βάζα και πιάτα συνθέτουν τη συλλογή του, ορισμένα κομμάτια της όπως οι ελαιογραφίες «Θόδωρος Κολοκοτρώνης», «Οι εναπομείναντες της φρουράς του Μεσολογγίου τη στιγμή που βάζουν φωτιά στην πυριτιδαποθήκη για να ανατιναχθούν», «Ο Παλαιών Πατρών Γερμανός ευλογεί τη σημαία της Επανάστασης στα Καλάβρυτα» και «Ο Κολιόπουλος Πλαπούτας αμύνεται στα Δερβενάκια και τον Ισθμό» (αντίγραφο της λιθογραφημένης παράστασης από το λεύκωμα του Πέτερ φον Ες), θα φιλοξενηθούν στο Γηροκομείο.

Ποιο είναι το αγαπημένο έργο του; «Είναι δύσκολο να τα ξεχωρίσω διότι είμαι τυχερός και έχω καταφέρει να συγκεντρώσω πολύ καλά έργα. Οι συλλέκτες λέμε μεταξύ μας ότι το καλύτερο είναι εκείνο που αγόρασα τελευταία, οπότε θα σας απαντήσω ότι είναι ένα εκπληκτικό μπρούτζινο γλυπτό που απεικονίζει τον Κανάρη και τον Πιπίνο τη στιγμή που ετοιμάζονται να χτυπήσουν την τουρκική ναυαρχίδα στη Χίο το 1822. Είναι το όνειρο κάθε συλλέκτη και το απέκτησα πριν από έξι μήνες έπειτα από δυο χρόνια διαπραγματεύσεων».

Ο Μιχάλης Βαρκαράκης δεν κρύβει την ανησυχία του για την τύχη της συλλογής του. Θα ήθελε να βρεθεί κάποια σοβαρή, όπως λέει, λύση ώστε να είναι ασφαλής και εκτεθειμένη εντός Ελλάδος. Δεν συζητά την παραχώρησή της στο εξωτερικό, παρά το γεγονός ότι έχει ανάλογες προτάσεις, καθώς θεωρεί ότι τα έργα αυτά ανήκουν στην Ελλάδα και πως κάθε ένα που κατάφερε να φέρει πίσω ήταν μια κίνηση επαναπατρισμού της πολιτιστικής κληρονομιάς της νεότερης Ελλάδας. «Πιστεύω πως ο καθένας που βλέπει τα αντικείμενα της συλλογής φεύγει με τονωμένο το εθνικό του φρόνημα καθώς πρόκειται για έργα τέχνης που έγιναν υπέρ των Ελλήνων και του αγώνα τους για την ελευθερία», καταλήγει ο Μιχάλης Βαρκαράκης.

INFO

Τα αποκαλυπτήρια της προτομής του ήρωα της Επανάστασης του 1821 Νικήτα Σταματελόπουλου (Νικηταρά) θα πραγματοποιηθούν το Σάββατο στις 12.30 {LF}στον αύλειο χώρο του Γηροκομείου Πειραιώς {LF}(Γρ. Λαμπράκη 41). Στην αίθουσα εκδηλώσεων θα παρουσιαστούν επιλεγμένα αντικείμενα {LF}από τη φιλελληνική συλλογή Μιχαήλ και Δήμητρας Βαρκαράκη. Προγραμματισμένη ξενάγηση στις 14.00