Η Ανάσταση και το Πάσχα στην Ελλάδα είναι γεμάτα από παραδόσεις και ιδιαίτερα έθιμα που διαφέρουν σε κάθε περιοχή. Από τα φαντασμαγορικά θεάματα μέχρι τις πιο παλιές τοπικές συνήθειες, η χώρα γιορτάζει με τρόπο ξεχωριστό τη μεγαλύτερη γιορτή της Ορθοδοξίας.
Το Μεγάλο Σάββατο αποτελεί την κορύφωση της Μεγάλης Εβδομάδας και σε κάθε γωνιά της Ελλάδας συναντώνται διαφορετικά έθιμα. Από τη νησιωτική έως την ηπειρωτική Ελλάδα, η Ανάσταση συνδέεται με λαμπρές εκδηλώσεις, όπως ο ρουκετοπόλεμος στη Χίο ή τα «μπότια» της Κέρκυρας, που προσελκύουν πλήθος επισκεπτών κάθε χρόνο.
Έθιμα της Θράκης και της Μακεδονίας
Στις Μέτρες της Θράκης, τα παιδιά φτιάχνουν το ομοίωμα του Ιούδα και το καίνε τη Μεγάλη Παρασκευή, ενώ στη Θάσο, στην Κοινότητα Λιμεναρίων, αναβιώνει το αρχαίο έθιμο «Για βρέξ’ Απρίλη μ’» με παραδοσιακούς χορούς απ’ όλη την Ελλάδα.
Στην Ιερισσό της Χαλκιδικής, την Τρίτη του Πάσχα τελείται το συγκινητικό έθιμο «Του Μαύρου Νιού τ’ Αλώνι», όπου οι κάτοικοι χορεύουν τον ιστορικό «Καγκέλευτο» χορό, αναπαριστώντας τη σφαγή 400 Ιερισσιωτών το 1821. Το γλέντι συνοδεύεται από καφέ, τσουρέκια και κόκκινα αυγά.
Στο Λιτόχωρο, οι Επιτάφιοι στολίζονται από ανύπαντρες κοπέλες που δημιουργούν λουλούδια από ύφασμα, ενώ τη Μεγάλη Παρασκευή η συνάντησή τους στο παζάρι προσφέρει ένα εντυπωσιακό θέαμα.
ΑΡΓΟΣ – Σε κλίμα βαθιάς κατάνυξης πραγματοποιήθηκε στο Άργος η καθιερωμένη περιφορά και συνάντηση των πέντε Επιταφίων της πόλης, το βράδυ της Μεγάλης Παρασκευής. Μετά την Ακολουθία του Επιταφίου Θρήνου, οι πιστοί από τις ενορίες του Αγίου Πέτρου, του Αγίου Νικολάου, του Αγίου Βασιλείου, της Κοιμήσεως Θεοτόκου και του Αγίου Ιωάννη ακολούθησαν τις πομπές των Επιταφίων στους δρόμους της πόλης, οι οποίες κατέληξαν, όπως κάθε χρόνο, στην Πλατεία Δημοκρατίας (Λαϊκή Αγορά). Λίγο μετά τις 21:30, εκατοντάδες πιστοί συγκεντρώθηκαν με αναμμένα κεριά, δημιουργώντας μια ιδιαίτερα κατανυκτική ατμόσφαιρα. Στο σημείο πραγματοποιήθηκε η συνάντηση των Επιταφίων και η απόδοση των Εγκωμίων από τις ιεροψάλτριες Χριστίνα Παταπία Μήτρου, Δήμητρα Μήτρου και Πρισίλλα Καραγεώργου, με τη συνοδεία της Δημοτικής Φιλαρμονικής Άργους, υπό τη διεύθυνση του αρχιμουσικού Πελοπίδα Μαυρόπουλου. Στην τελετή έδωσαν το «παρών» εκπρόσωποι της τοπικής αυτοδιοίκησης και πολιτικοί φορείς, ενώ η συμμετοχή του κόσμου ήταν ιδιαίτερα μεγάλη. Η Μεγάλη Παρασκευή, ημέρα πένθους και περισυλλογής για την Ορθοδοξία, κορυφώνεται με την περιφορά του Επιταφίου σε κάθε γωνιά της χώρας. Από τις πρωινές ώρες, οι ανθοστόλιστοι Επιτάφιοι στους ναούς δέχονται το σεπτό Σώμα του Ιησού, προετοιμάζοντας τους πιστούς για τη συγκινητική αυτή κορύφωση του Θείου Δράματος. ( Βασίλης Παπαδόπουλος / Eurokinisi)
Κεντρική Ελλάδα – Από την Αράχωβα ως τη Λιβαδειά
Στην Αράχωβα, ανήμερα του Πάσχα, πραγματοποιείται η περιφορά της εικόνας του Αγίου Γεωργίου με εκατοντάδες άτομα σε παραδοσιακές φορεσιές. Την επόμενη μέρα ακολουθούν αγώνες δρόμου και κλέφτικα αγωνίσματα, ενώ οι εκδηλώσεις κορυφώνονται με χορούς και τραγούδια.
Στη Λιβαδειά, το περίφημο «Πάσχα της Λιβαδειάς» ζωντανεύει κάθε χρόνο με το έθιμο του «λάκκου». Οι κάτοικοι ανάβουν φωτιές για το ψήσιμο των αρνιών, δημιουργώντας μια ατμόσφαιρα γεμάτη καπνό, μουσική και κέφι.
Δυτική Ελλάδα – Από τη Ναύπακτο ως το Αιτωλικό
Στο Αιτωλικό, το Μ. Σάββατο αναβιώνουν παλιά έθιμα στην κεντρική πλατεία, ενώ την Κυριακή του Πάσχα κάθε γειτονιά μετατρέπεται σε υπαίθρια ψησταριά με χορό και παραδοσιακούς μεζέδες.
Στη Ναύπακτο, η περιφορά του Επιταφίου στο λιμάνι, ανάμεσα σε αναμμένες δάδες, δημιουργεί μια φαντασμαγορική εικόνα που συνδυάζει τη θρησκευτική κατάνυξη με την ιστορική μνήμη του μπουρλοτιέρη Ανεμογιάννη.
Πελοπόννησος και Κυκλάδες
Στο Λεωνίδιο, ο ουρανός της Ανάστασης γεμίζει με φωτεινά αερόστατα, ενώ στην Καλαμάτα αναβιώνει ο θεαματικός διαγωνισμός των «μπουλουκιών» με σαϊτοπόλεμο και συμμετοχή πλήθους κόσμου.
Στις Κυκλάδες, κάθε νησί έχει τις δικές του παραδόσεις. Στην Κύθνο, το έθιμο της «Κούνιας» φέρνει νέους και νέες στην πλατεία για χορό και παιχνίδι, ενώ στη Σύρο, Ορθόδοξοι και Καθολικοί γιορτάζουν μαζί, με κοινές λιτανείες και ψαλμούς στην Πλατεία Μιαούλη.
Στην Πάρο, η περιφορά του Επιταφίου στη Μάρπησσα συνοδεύεται από θεατρικές αναπαραστάσεις της Σταύρωσης και της Ανάστασης, ενώ στην Πάτμο το έθιμο του «Νιπτήρα» και η δεύτερη Ανάσταση συγκεντρώνουν πλήθος πιστών.
Νησιά του Αιγαίου και του Ιονίου
Στη Ρόδο, τα παιδιά τραγουδούν τον «Λάζαρο» το Σάββατο του Λαζάρου, ενώ στην Κω οι μικροί ετοιμάζουν αυτοσχέδιες κατασκευές με μπαρούτι για το βράδυ της Ανάστασης. Στην Ύδρα, ο Επιτάφιος της συνοικίας Καμίνι μπαίνει στη θάλασσα, προσφέροντας ένα μοναδικό συγκινητικό θέαμα.
Στη Χίο, ο περίφημος ρουκετοπόλεμος μεταξύ των ενοριών του Αγίου Μάρκου και της Παναγίας Ερειθιανής φωτίζει τον ουρανό του Βροντάδου, προσελκύοντας χιλιάδες επισκέπτες κάθε χρόνο.
Η Κέρκυρα ζει το πιο γνωστό πασχαλινό θέαμα της Ελλάδας. Το Μ. Σάββατο, με το πέρας της πρώτης Ανάστασης, οι κάτοικοι ρίχνουν από τα παράθυρα πήλινα δοχεία, τα περίφημα «μπότια», ενώ η πόλη πλημμυρίζει από μουσικές φιλαρμονικών και χαρά. Το έθιμο του «Μάστελου» και η Ανάσταση στην Άνω Πλατεία συμπληρώνουν το εντυπωσιακό σκηνικό.
Πάσχα στη Κέρκυρα. Μεγάλο Σάββατο 11 Απριλίου 2026 (ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΝΤΑΡΙΝΗΣ/EUROKINISSI)
Στη Ζάκυνθο, η περιφορά του Εσταυρωμένου και τα «αντέτια» του Ζακυνθινού Πάσχα δίνουν ξεχωριστό τόνο, ενώ στη Λευκάδα η περιφορά των Επιταφίων συνοδεύεται από τη Φιλαρμονική και το πρωινό σπάσιμο πήλινων αγγείων.
Κρήτη – Πάθος και χαρά στην Ανάσταση
Στην Κρήτη, πριν την Ανάσταση, τα παιδιά μαζεύουν ξύλα για να κάψουν το ομοίωμα του Ιούδα στο προαύλιο της εκκλησίας. Με το «Χριστός Ανέστη» ανάβουν τη φωτιά, ενώ η νύχτα γεμίζει από πυροτεχνήματα και χαρμόσυνες καμπάνες που ηχούν ασταμάτητα επί τρεις ημέρες, όπως θέλει η παράδοση.
