Ο Γκονζάλες, ο Tότης, ο Πούσκας

Ήταν το πρώτο εθνικό πρωτάθλημα μετά τον θρίαμβο της Πορτογαλίας. Όταν
ξεκινούσε, τον Σεπτέμβριο, αναρωτιόμασταν όλοι αν το βαρύτιμο κύπελλο θα
μεταδώσει κάτι από τη λάμψη του στην ιθαγενή μας διοργάνωση. Αν αυτό θα ήταν
ένα διαφορετικό πρωτάθλημα – έστω κι αν μόνον τέσσερις από τους εκλεκτούς του
Ρεχάγκελ είχαν απομείνει να αγωνίζονται σε ελληνικές ομάδες, κι από αυτούς
μόνον ένας, ο Κατσουράνης, έδειξε να επενδύει στο παιχνίδι του τη διαφορά του
πρωταθλητή Ευρώπης…

Ήταν διαφορετικό πρωτάθλημα; Από μερικές απόψεις, ναι. Πολύ πιο αμφίρροπο, και
απρόβλεπτο – μάλλον επειδή αδυνάτισαν οι μεγάλοι παρά επειδή δυνάμωσαν οι
μικροί. Με κάπως μικρότερη συμμετοχή από άλλοτε των ανθρώπων με τα μαύρα στην
έκβαση των αγώνων. Και με δύο ομάδες που έδειξαν πως ένα πρωτάθλημα, όπου οι
εξέδρες δεν είναι άσυλο ανιάτων, τα γήπεδα γεμίζουν με κανονικούς φιλάθλους κι
όχι με «τους στρατούς των προέδρων», όπου οι φίλαθλοι πάνε στο γήπεδο ως
φίλαθλοι κι όχι ως κυνηγοί κεφαλών και χειροκροτούν την ομάδα τους ακόμη κι αν
ηττηθεί – ένα τέτοιο πρωτάθλημα δεν είναι εντελώς της φαντασίας μας. Είναι η
συμβολή τού Εργοτέλη και της AEK – που ξεχώρισαν εφέτος σαν δύο μύγες μες το
γάλα – στη μικρή μας ποδοσφαιρική ιστορία.

Και ο Παναθηναϊκός;

Τι να κρατήσουμε από τη χρονιά; Το γκολ του Γκονζάλες στην Άρσεναλ, την
αποκάλυψη ενός καλού τερματοφύλακα, το πρώτο ημίχρονο του ματς με τον
Ολυμπιακό στη Λεωφόρο, το χορταστικό τελευταίο παιχνίδι με την Αϊντχόβεν, την
αποθέωση του δακρυσμένου Τότη Φυλακούρη – του πραγματικού ανθρώπου της χρονιάς
– μετά το ματς με τη Σεβίλλη…

Θα περάσουμε όλο το καλοκαίρι μηρυκάζοντας το ερώτημα, πού χάθηκε το
πρωτάθλημα: Στις λευκές ισοπαλίες με Άρη και Ηρακλή; Στις ήττες του Σκάζνι;
Στο παιχνίδι με την AEK στην άδεια από φιλάθλους Λεωφόρο; Στον κακό
προγραμματισμό τού καλοκαιριού και στα ψώνια παικτών από τα βαλκανικά πανέρια;

Μου είναι αδιάφορο. Το ότι ο Παναθηναϊκός έχασε το πρωτάθλημα είναι το
λιγότερο. Ένας ελληνικός τίτλος πάνω, ένας τίτλος κάτω δεν κάνει τη διαφορά.
Το ότι, όμως, έδειξε, για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά, να έχει χάσει την
ευρωπαϊκή φιλοδοξία του – και μαζί με αυτήν και την ποιότητα και την
προσωπικότητα που η φιλοδοξία αυτή του δίνει – αυτό είναι σημαντικό για μια
ομάδα σαν τον Παναθηναϊκό. Το ότι η ομάδα έχασε γρήγορα την αυτοπεποίθηση του
νταμπλ και την εμπιστοσύνη της κερκίδας, το ότι η αγάπη για τη φανέλα
εξατμίστηκε – και όχι τόσο με ευθύνη των παικτών – κι αυτό μου φαίνεται
σημαντικό για μια ομάδα σαν τον Παναθηναϊκό. Αλλά και τα δύο διορθώνονται.

Και η επόμενη χρονιά μπορεί να είναι κερδισμένη. Πώς; Όπως είχε πει κάποτε ο
Πούσκας: Αν ο Παναθηναϊκός δεν ξεκινά τη χρονιά του με τη φιλοδοξία να φθάσει
στον ευρωπαϊκό τελικό, η χρονιά θα είναι χαμένη.