Ντάλης Σωτήρης

Πόσο άλλαξε ο κόσμος από το 1945 μέχρι σήμερα; Ενας πόλεμος αλλάζει τα πάντα. Πόσω μάλλον ένας Παγκόσμιος Πόλεμος. Αλλά και ο Ψυχρός Πόλεμος που ακολούθησε μετά το τέλος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου μέχρι την πτώση του Τείχους του Βερολίνου το 1989, δημιούργησε ένα νέο παγκόσμιο γεωπολιτικό τοπίο. Ετσι και ο πόλεμος στην Ουκρανία αλλάζει […]

Η άνοιξη της αισιοδοξίας έχει συνδεθεί και με την εποχή της ευρωπαϊκής αισιοδοξίας και ελπίδας. Μετά το τέλος του καταστροφικού Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, τον Μάιο του 1945, πέντε χρόνια αργότερα, τον Μάιο του 1950, θα μπουν τα θεμέλια του ευρωπαϊκού οικοδομήματος. Το ζητούμενο ήταν να δημιουργηθούν οι συνθήκες για μια διαρκή ειρήνη μεταξύ των χθεσινών […]

Μέχρι τον Φεβρουάριο του 2022, όταν η Ρωσία του Πούτιν εισέβαλε στην Ουκρανία, ακούγαμε συχνά να λέγεται ότι «τίποτα δεν θα είναι πια όπως πριν» και ότι θα μιλούσαμε πλέον για «τη μετα-κορωνοϊό εποχή». Ετίθετο τότε το ερώτημα αν θα μεταφερόμασταν σε έναν προ παγκοσμιοποίησης κόσμο ή θα διακτινιζόμασταν σε μια εποχή της μεταπαγκοσμιοποίησης. Ομως, […]

Από την πανδημία μέχρι την κλιματική αλλαγή και τους καταστροφικούς σεισμούς, οι προκλήσεις είναι κοινές και η εχθρότητα μόνο δεινά σωρεύει. Ομως είναι θλιβερό να χρειάζονται τόσο τραγικά γεγονότα όπως οι σεισμοί στην Τουρκία και στη Συρία για να θυμηθούμε τον ρόλο της γεωγραφίας και της φύσης. Μας θύμισαν με τραγικό τρόπο πως είμαστε αιχμάλωτοι […]

Στις 22 Ιανουαρίου συμπληρώθηκαν 60 χρόνια από την υπογραφή της Συνθήκης των Ηλυσίων. Με αυτή την ιστορική Συνθήκη για τη Γαλλογερμανική Συνεργασία, ο Κόνραντ Αντενάουερ και ο Σαρλ ντε Γκολ θεμελίωσαν τη γαλλογερμανική φιλία, μια φιλία που είναι μοναδική διεθνώς όσον αφορά το εύρος και την πυκνότητα των επαφών. Πριν από τέσσερα χρόνια, τέσσερις μήνες […]

Δύο χρήσιμες συμφωνίες που υπεγράφησαν την Τρίτη στο Κάιρο, επανέφεραν στην επικαιρότητα την προσπάθεια της χώρας μας να αναβαθμίσει περισσότερο τις σχέσεις με την Αίγυπτο. Η μία συμφωνία αφορά τις κοινές επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης και η δεύτερη την είσοδο αιγύπτιων εποχικών εργατών. Η πρώτη έχει ουσιαστική σημασία ενώ η δεύτερη είναι μια τυπική διαδικασία […]

Oι διαδοχικές κρίσεις που διαχειρίστηκε η Ευρωπαϊκή Ενωση τα τελευταία χρόνια και διαχειρίζεται και σήμερα (πανδημία – ενεργειακή κρίση) αγγίζουν τον βασικό πυλώνα της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, την ευρωπαϊκή κοινωνική συνοχή. Εχει υποστηριχθεί πολλές φορές και ορθώς πως οι κρίσεις αυτές κάνουν ακόμη πιο επιτακτική μια νέα κοινωνική και πολιτική οργάνωση του Ευρωπαϊκού Σχεδίου που θα […]

Η ρωσική εισβολή και ο πόλεμος αυτός ξεπερνούν τα σύνορα της Ουκρανίας. Εχουμε έναν περιφερειακό πόλεμο με χαρακτηριστικά παγκοσμίου πολέμου που δοκιμάζει τις αντοχές όλων των δυτικών Δημοκρατιών. Επαναπροσδιορίζει την έννοια της ισχύος στον σύγχρονο κόσμο και επαναφέρει με βίαιο τρόπο στην Ευρώπη την αυξημένη σημασία των συνόρων. Η ρωσική εισβολή δεν εξελίσσεται όπως την […]

Ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει διαμορφώσει ένα πλαίσιο που δεν επιτρέπει ανεύθυνες περιπέτειες. Κι όμως η Τουρκία παραμένει επιθετική και διεκδικητική. Ο Ερντογάν κλιμακώνει επικίνδυνα την κατάσταση στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, επαναφέρει το Μεταναστευτικό, ξαναπαίζει το χαρτί του Κουρδικού και κορυφώνει τον εκβιασμό προς το ΝΑΤΟ και τις ΗΠΑ με πρόφαση την ένταξη […]

Ο πόλεμος αλλάζει τα πάντα. Ετσι και ο πόλεμος στην Ουκρανία αλλάζει το παγκόσμιο γεωπολιτικό τοπίο. Ο κόσμος που γνωρίζαμε δεν υπάρχει πλέον. Ποια θα είναι άραγε η αποτύπωση της μεταβαλλόμενης πραγματικότητας; Σε αυτό το κομβικό ερώτημα απαντάει με εύστοχο τρόπο και εύληπτο λόγο ο Χένρι Κίσινγκερ στη συνέντευξή του στους «Financial Times» και επιβεβαιώνει […]

Τι είναι άραγε οι διεθνείς σχέσεις; Οι περισσότεροι αναλυτές προσεγγίζουν τις διεθνείς σχέσεις ως ένα σύνολο δεσμών, σχέσεων και επαφών, που εγκαθιδρύονται μεταξύ των κρατών και αφορούν την εξωτερική πολιτική τους. Η προσέγγιση αυτή λαμβάνει υπόψη της τις διαφορετικές μορφές και διαστάσεις που μπορούν να πάρουν αυτές οι σχέσεις (συγκρούσεις και συνεργασίες σε πολιτικό, οικονομικό, […]

Η προοπτική μιας Ουκρανίας δημοκρατικής που θα καθόριζε το μέλλον της μέσα από το κοινό ευρωπαϊκό μας σπίτι είχε εξελιχθεί σε απειλή για την καθεστωτική λογική του Πούτιν. Στόχος του δεν είναι μόνο η ακεραιότητα της Ουκρανίας. Είναι και η ευρωπαϊκή δημοκρατία. Χρησιμοποιεί την εισβολή στην Ουκρανία για να τρομοκρατήσει και να διχάσει την Ευρωπαϊκή […]

Ο πόλεμος αλλάζει τα πάντα και η Ευρώπη βρίσκεται μπροστά σε νέο γεωπολιτικό και γεωοικονομικό τοπίο. Είχαμε πειστεί πως ο πόλεμος είναι μια   υπόθεση που δεν μας αφορούσε γιατί ανήκε στο σκοτεινό παρελθόν της Γηραιάς Ηπείρου. Ειδικότερα στην Ευρωπαϊκή Ενωση που χτίστηκε κυριολεκτικά πάνω στα συντρίμμια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και  στην ιστορική γαλλογερμανική συμφιλίωση […]

Το βάρβαρο εγχείρημα της εισβολής στην Ουκρανία είναι τμήμα του αφηγήματος του Πούτιν για τη μεγάλη Ρωσία που έχει απήχηση στο εθνικιστικό κοινό. Της πρόσφατης, καταστροφικής από όλες τις απόψεις, ρωσικής εισβολής προηγήθηκε η προσάρτηση της Κριμαίας το 2014 που ήταν μάλλον η δοκιμή των αντανακλαστικών της Δύσης και του δημοκρατικού κόσμου γενικότερα. Η τραγωδία […]

Η Ρωσία του Πούτιν σχεδίαζε αρκετά χρόνια την εισβολή και κατοχή της Ουκρανίας. Η προσάρτηση της Κριμαίας ήταν μάλλον μόνο η δοκιμή των αντανακλαστικών της Δύσης η οποία παρατηρούσε αμήχανη. Σήμερα έρχεται και απαιτεί μεταξύ άλλων την αναγνώριση της Κριμαίας ως ρωσικού εδάφους. Απαιτεί επίσης να αλλάξει η Ουκρανία το Σύνταγμά της για να συμπεριλάβει […]

Η Ευρώπη βρίσκεται μπροστά σε νέο τοπίο γιατί ο πόλεμος αλλάζει τα πάντα. Στην Ευρώπη είχαμε πειστεί πως ο πόλεμος είναι μια υπόθεση που δεν μας αφορούσε γιατί ανήκε στο σκοτεινό παρελθόν της Γηραιάς Ηπείρου. Ειδικότερα στην Ευρωπαϊκή Ενωση που χτίστηκε κυριολεκτικά πάνω στις στάχτες, στα συντρίμμια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και στην ιστορική γαλλογερμανική […]

Πριν από 20 χρόνια, την 1η Ιανουαρίου του 2002, τα τραπεζογραμμάτια και κέρματα του ευρώ τέθηκαν σε κυκλοφορία στην Ελλάδα ταυτόχρονα με τα άλλα κράτη-μέλη της ζώνης του ευρώ. Από την 1η Ιανουαρίου του 1981, που ξεκινά η ενσωμάτωση της Ελλάδας στην ενωσιακή διαδικασία, η χώρα μας ακολούθησε  μια στρατηγική επιλογή που οδήγησε στη βαθύτερη […]

Τον περασμένο μήνα πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα ένα συνέδριο για τη θέση της Ελλάδας στη Μεσόγειο από το 1821-2021, που συνδιοργάνωσαν το Ιδρυμα Μεσογειακών Μελετών, το Πανεπιστήμιο Αιγαίου, το Ιόνιο Πανεπιστήμιο, το Πανεπιστήμιο Πειραιώς και το υπουργείο Εξωτερικών. Οι εισηγήσεις που παρουσιάστηκαν προσέγγισαν τις γεωπολιτικές, πολιτικές, οικονομικές, περιβαλλοντικές και πολιτισμικές διαστάσεις και έδειξαν για άλλη μια […]

Στις 10 Σεπτεμβρίου του 2020, πριν από την έναρξη της συνόδου των ευρωμεσογειακών χωρών στο Αιάκειο της Κορσικής ο γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, με ανάρτησή του στο Twitter, υπογράμμιζε ότι η Γαλλία «βλέπει» τη Μεσόγειο ως θάλασσα όπου θα επικρατεί μόνο ειρήνη και σταθερότητα. «Pax Mediterranea» ήταν το λακωνικό μήνυμα του γάλλου προέδρου στο Twitter, […]

Η αλληλεγγύη στην οποία στηρίζεται σήμερα το Ευρωπαϊκό Σχέδιο έχει τις ρίζες της στον απελευθερωτικό αγώνα του 1821, τόνιζε με εύστοχο τρόπο τον Μάρτιο στο μήνυμά του για τα 200 χρόνια από την Επανάσταση του 1821 ο πρόεδρος της Γαλλικής Δημοκρατίας Εμανουέλ Μακρόν, υπογραμμίζοντας την οικουμενικότητα των ιδεών και αξιών της εποχής. Σήμερα, η Ελλάδα […]

Για άλλη μια φορά στο διεθνές θέατρο βλέπουμε να αλλάζουν τόσο το σκηνικό όσο και ο θίασος, αλλά και το έργο που παίζεται. Ομως η έννοια της ισχύος, αν και σε μεγάλο βαθμό ακαθόριστη παραμένει στο κέντρο του διεθνούς θεάτρου. Προφανώς χωρίς επαρκή ισχύ, μια χώρα δεν μπορεί να επιβιώσει, πολύ περισσότερο να κυριαρχήσει σε […]

Από το 1979, η Ελλάδα ακολούθησε μια στρατηγική επιλογή που οδήγησε στη βαθύτερη ενσωμάτωσή της στην ευρωπαϊκή ενοποιητική διαδικασία. Φέτος γιορτάζουμε 40 χρόνια συμμετοχής της χώρας στην ενοποιητική διαδικασία της Ευρωπαϊκής Ενωσης και 20 χρόνια συμμετοχής στην ευρωζώνη. Πρόκειται για τη σημαντικότερη στρατηγική επιλογή της Ελλάδας στον μεταπολεμικό κόσμο. Μια επιλογή που συνέδεε το μέλλον […]

Την τελευταία τετραετία υπό τον Τραμπ, οι ΗΠΑ εγκατέλειψαν την επιρροή τους σε διεθνείς οργανισμούς όπως ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, αποχώρησαν από τη Συμφωνία των Παρισίων για την κλιματική αλλαγή και κατέγραψαν έναν ιδιαίτερο «αναχωρητισμό» από περιοχές όπως η Μεσόγειος και η Μέση Ανατολή, δημιουργώντας ένα μεγάλο γεωπολιτικό και γεωοικονομικό […]

Πριν από 80 χρόνια τον Ιούνιο του 1941, μέσα από την τραγωδία του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, έβγαινε μια ελπίδα για την επόμενη μέρα. Σε ένα στρατόπεδο συγκέντρωσης ιταλών αντιφασιστών, στο Βεντοτένε, ένα μικρό νησάκι απέναντι από τη Νάπολι, ο Αλτιέρο Σπινέλι, ο Ερνέστο Ρόσι και ο Ευγκένιο Κολόρνι, αναστοχάστηκαν πάνω στην ιδέα μιας ενωμένης Ευρώπης […]

Σήμερα, η ευρωπαϊκή ενοποίηση σηματοδοτεί πρωτίστως την ειρήνη στην ευρωπαϊκή ήπειρο, που δοκιμάστηκε τόσο σκληρά στη διάρκεια του 20ού αιώνα. Η ευρωπαϊκή ενοποιητική διαδικασία σημαίνει όμως και ένα πρότυπο ανάπτυξης μοναδικό στον κόσμο, που συνδυάζει κάποιες πολιτικές αλληλεγγύης με αντικειμενικό σκοπό μια ανάπτυξη που πρέπει να συμμεριζόμαστε όλοι. Είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς σήμερα την […]

Πριν από 40 χρόνια στις 10 Μαΐου 1981, ο  Φρανσουά Μιτεράν ένας από τους σημαντικότερους πολιτικούς του μεταπολεμικού κόσμου, επικρατούσε έναντι του αντιπάλου του Βαλερί Ζισκάρ ντ’ Εστέν.  Εγινε ο πρώτος σοσιαλιστής πρόεδρος της Πέμπτης Γαλλικής Δημοκρατίας, αξίωμα το οποίο διατήρησε έως το 1995. Ηταν, επίσης, ο πρώτος πολιτικός που εκλέχτηκε για δεύτερη συνεχόμενη φορά […]

Μετά το τέλος του καταστροφικού Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, έπρεπε να αναζητηθεί η κατάλληλη μεθοδολογία για να «λυθεί» το γερμανικό «πρόβλημα». Η ελεγχόμενη από τη Δύση, Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας έπρεπε να προχωρήσει σε μια σταδιακή εκβιομηχάνιση και προς αυτή την κατεύθυνση «πίεζαν» οι ΗΠΑ τη Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο. Κάπως έτσι μέσα από τις […]

Η αλληλεγγύη στην οποία στηρίζεται σήμερα το ευρωπαϊκό σχέδιο έχει τις ρίζες της στον απελευθερωτικό αγώνα του 1821, υπογράμμισε με εύστοχο τρόπο στο μήνυμά του ο πρόεδρος της Γαλλικής Δημοκρατίας Εμανουέλ Μακρόν, συμπληρώνοντας ουσιαστικά την εξίσου εύστοχη δήλωση της Προέδρου της Δημοκρατίας Κατερίνας Σακελλαροπούλου, πως «η κληρονομιά του 1821 δεν είναι μόνο ελληνική: φέρει την […]

Φέτος συμπληρώνουμε 40 χρόνια στην ΕΟΚ/ΕΕ και 20 χρόνια στην ευρωζώνη. Προχθές το ελληνικό Δημόσιο άντλησε από τις διεθνείς αγορές 2,5 δισ. ευρώ με εξαιρετικά ευνοϊκό επιτόκιο 1,95%. Η απόλυτα επιτυχημένη έκδοση του νέου 30ετούς ομολόγου επιβεβαίωσε την πλήρη επιστροφή της Ελλάδας στις αγορές.Η ζήτηση για τη μακρύτερη ελληνική έκδοση ομολόγου από το 2007 ήταν […]

Φέτος συμπληρώνονται 40 χρόνια από την ένταξη της Ελλάδας στην ΕΟΚ/ΕΕ. Η σχέση της χώρας μας με το Ευρωπαϊκό Σχέδιο πηγαίνει αρκετά πιο πίσω, στο 1957, όταν με τις Συνθήκες της Ρώμης αναδύθηκε η ΕΟΚ ως συνέχεια της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ανθρακα και Χάλυβα (ΕΚΑΧ). Υπήρξε εκείνη η εύστοχη πολιτική βούληση εκ μέρους της ελληνικής πολιτικής […]

Τον Νοέμβριο του 2016, ένας εξουσιομανής και αδίστακτος «πολιτικός», ο Ντόναλντ Τραμπ, βρέθηκε στην κορυφή της αμερικανικής διοίκησης ακολουθώντας μια αντισυστημική και εμπρηστική δημαγωγία. Καθοδηγούμενη από τον ίδιο τον Τραμπ, αυτή η δημαγωγία «οδήγησε» στις 6 Ιανουαρίου έναν ιδιαίτερο όχλο στο εσωτερικό του Καπιτωλίου. Για λίγες ώρες οι ΗΠΑ βρέθηκαν μεταξύ τραγωδίας και φάρσας και […]

Η Ευρωπαϊκή Ενωση μετά την επιτυχή διαχείριση της κρίσης της πανδημίας του Covid-19 ολοκλήρωσε με επιτυχία και τη διαχείριση του Brexit. Λίγες μέρες πριν από την οριστική αποχώρηση της Βρετανίας από την ΕΕ, Βρυξέλλες και Λονδίνο έφτασαν σε μια κομβικής σημασίας συμφωνία που αφορά τόσο  τα εμπορικά ζητήματα, όσο και τα συμφωνηθέντα για θέματα πυρηνικής […]

Στην «κόψη του ξυραφιού» θα μπορούσε να είναι ο τίτλος ενός άρθρου που επιχειρεί να προσεγγίσει το αποτέλεσμα μιας εκλογικής αναμέτρησης που δεν έχει αναδείξει ακόμη τον νικητή, τον οποίο ίσως χρειαστεί να αναδείξουν τα αμερικανικά δικαστήρια. Είναι προφανές, όπως προκύπτει και από το πολιτικό κλίμα των λίγων ωρών μετά τα πρώτα ενδεικτικά αποτελέσματα, πως […]