Εχθρός της κοινωνίας της γνώσης;

Oι διαδοχικές κρίσεις που διαχειρίστηκε η Ευρωπαϊκή Ενωση τα τελευταία χρόνια και διαχειρίζεται και σήμερα (πανδημία – ενεργειακή κρίση) αγγίζουν τον βασικό πυλώνα της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, την ευρωπαϊκή κοινωνική συνοχή.

Εχει υποστηριχθεί πολλές φορές και ορθώς πως οι κρίσεις αυτές κάνουν ακόμη πιο επιτακτική μια νέα κοινωνική και πολιτική οργάνωση του Ευρωπαϊκού Σχεδίου που θα διαθέτει και θα αξιοποιεί τη γνώση ως κομβικό πλεονέκτημα.

Τα τελευταία χρόνια η κοινωνία της γνώσης, όπως επικράτησε να ονομάζεται, αποτελεί πλέον μια πραγματικότητα με στόχο τη διεύρυνση και ολοκλήρωσή της, προκειμένου η Ευρώπη να βγει από την κρίση της πανδημίας και από την κρίση που προκάλεσε η ρωσική επιδρομή στην Ουκρανία, με υγιή οικονομία και κοινωνική συνοχή.

Ειδικότερα η ψηφιακή γνώση θα πρέπει να λειτουργήσει ως πολλαπλασιαστής ευημερίας σε αυτή την ιδιαίτερη περίοδο για την ευρωπαϊκή και την παγκόσμια ιστορία.

Προς αυτήν την κατεύθυνση ποιος θα είναι ο ρόλος των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και ειδικότερα του Twitter, τον έλεγχο του οποίου απέκτησε στις 27 Οκτωβρίου ο Ιλον Μασκ, ο ιδρυτής των εταιρειών Tesla και SpaceX, έναντι τιμήματος 44 δισεκατομμυρίων δολαρίων; Αμέσως απέλυσε τον επικεφαλής του Twitter, Πάραγκ Αγκραβάλ, και άλλα δύο ηγετικά του στελέχη κι έγραψε «το πουλί απελευθερώθηκε», για να πάρει μια πρώτη απάντηση από τον ευρωπαίο επίτροπο Εσωτερικής Αγοράς Τιερί Μπρετόν, πως «το πουλί θα πετάξει σύμφωνα με τους ευρωπαϊκούς κανόνες».

Η εξαγορά αυτού του μέσου προκάλεσε ήδη μεγάλη αναστάτωση επειδή πολλές από τις ιδέες του Μασκ για το πώς βλέπει το Twitter έρχονται σε αντίθεση με τον τρόπο λειτουργίας του. Ο Μασκ θέλει πλήρη «ελευθερία του λόγου» στο κοινωνικό δίκτυο, δηλαδή πιο χαλαρά πρότυπα ελέγχου περιεχομένου και σχεδιάζει να επαναφέρει ορισμένους λογαριασμούς υψηλού προφίλ, όπως του πρώην προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, που εκδιώχθηκαν για παραβίαση κανόνων. Υπάρχουν πλέον σοβαρές ανησυχίες πως οι πρωτοβουλίες του Ιλον Μασκ θα αναιρέσουν τις προσπάθειες του Twitter για περιορισμό του εκφοβισμού στην πλατφόρμα.

Για να έλθουμε  στα κρίσιμα ζητήματα της διεθνούς πολιτικής όπου διακυβεύονται κομβικά εθνικά συμφέροντα αυτήν την περίοδο. Ποιος θα έχει εμπιστοσύνη πλέον σε αυτό το μέσο κοινωνικής δικτύωσης όταν ο νέος ιδιοκτήτης του λίγες μέρες πριν από την εξαγορά, στις αρχές Οκτωβρίου, πρότεινε μέσω Twitter, η Ουκρανία να παραχωρήσει οριστικά την Κριμαία στη Ρωσία, να διεξαχθούν νέα δημοψηφίσματα υπό την επίβλεψη του ΟΗΕ (σέβεται τη διεθνή νομιμότητα) για να καθοριστεί η μοίρα όλων των εδαφών που ελέγχονται από τη Ρωσία και να συμφωνήσει βεβαίως η Ουκρανία στην ουδετερότητα.

Ακριβώς αυτά που ζητάει και ο Πούτιν. Επόμενο ήταν το Κρεμλίνο να επαινέσει τον Ιλον Μασκ γιατί πρότεινε ένα «ειρηνευτικό σχέδιο» που «σέβεται» τους όρους της Ρωσίας.

Σε μια εποχή όπου ο πόλεμος στην Ουκρανία και οι διχασμοί των δυτικών κοινωνιών σηματοδοτούν μια ιστορική καμπή, οι φιλελεύθερες δημοκρατίες μας πρέπει να φανούν πιο ανθεκτικές από όσο δείχνουν.

Το Twitter στην εποχή Ιλον Μασκ σε ποια πλευρά της Ιστορίας θα βρεθεί; Η συμμετοχή μας ή μη στην πλατφόρμα θα κριθεί κυρίως από τη στάση του.

Ο Σωτήρης Ντάλης είναι αν. καθηγητής Διεθνών Σχέσεων και Ευρωπαϊκής Ενοποίησης, πρόεδρος του Τμήματος Μεσογειακών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αιγαίου.