Η διαμάχη που τρομάζει την Ευρώπη

Στην «κόψη του ξυραφιού» θα μπορούσε να είναι ο τίτλος ενός άρθρου που επιχειρεί να προσεγγίσει το αποτέλεσμα μιας εκλογικής αναμέτρησης που δεν έχει αναδείξει ακόμη τον νικητή, τον οποίο ίσως χρειαστεί να αναδείξουν τα αμερικανικά δικαστήρια.

Είναι προφανές, όπως προκύπτει και από το πολιτικό κλίμα των λίγων ωρών μετά τα πρώτα ενδεικτικά αποτελέσματα, πως ανεξάρτητα από το πού θα πάνε οι 70-80 εκλέκτορες των κρίσιμων Πολιτειών που θα κρίνουν την «αναμέτρηση», πως όποιος κερδίσει θα είναι με μικρή διαφορά νικητής και ο ηττημένος θα προσβάλει δικαστικά το αποτέλεσμα. Ο Τραμπ το έχει ήδη ανακοινώσει πως θα το πράξει αν χάσει και θα προσφύγει στο Ανώτατο Δικαστήριο, όπως έγινε το 2000 μεταξύ Αλ Γκορ και Τζορτζ Μπους του νεότερου.

Ας μην ξεχνάμε πως και στη Γερουσία, το ένα από τα δύο νομοθετικά σώματα, η μάχη εξελισσόταν μέχρι χτες βράδυ ψήφο-ψήφο. Δημοκρατικοί και Ρεπουμπλικανοί εκλέγουν από 47 γερουσιαστές και ήθελαν μόλις τέσσερις έδρες για την απαραίτητη πλειοψηφία.

Είναι προφανές πως αυτή η «εκκρεμότητα» για το τελικό αποτέλεσμα  θα οδηγήσει σε εβδομάδες αβεβαιότητας για τη γεωπολιτική και οικονομική σταθερότητα. Η διαφαινόμενη διαμάχη για τη νομιμοποίηση του αποτελέσματος τρομάζει την Ευρώπη και ιδιαίτερα τις Βρυξέλλες.

Δύο πρώτα κομβικά συμπεράσματα που προκύπτουν μετά τα πρώτα αποτελέσματα είναι η αντοχή του Τραμπ και το γεγονός πως οι ΗΠΑ είναι πλέον βαθιά διχασμένες. Ο Τραμπ, ο πιο ισχυρός λαϊκιστής ηγέτης στη Δύση εξαιτίας και μόνο του αξιώματος που κατέχει, με ισχυρή πολιτική βάση και υποστήριξη από μια «λαϊκιστική διεθνή» που έχει συσπειρωθεί διαδικτυακά για να διακηρύξει την υποστήριξή της προς τους απανταχού λαϊκιστές, άντεξε. Κατά τη διάρκεια όλης αυτής της κρίσης της πανδημίας οι ΗΠΑ είδαν πως είχαν για πρόεδρο έναν τηλεαστέρα, έναν φυγόπονο, έναν κλόουν που δεν μπορούσε να αδράξει την ευκαιρία της κρίσης και να τη δει ως πρόκληση. Την αντιμετώπισε ως μια αναποδιά που έπρεπε να αγνοηθεί, ως ένα εμπόδιο στον τρόπο ζωής του και όταν έχασε τον έλεγχο της κατάστασης έριξε τις ευθύνες στους κυβερνήτες των Πολιτειών. Και όμως κατάφερε να πείσει τους Λατινοαμερικανούς να πάνε να τον ψηφίσουν.

Οσο για την άποψη που «αναδύθηκε» χτες σε πολλές αναλύσεις, πως και οι δύο το ίδιο είναι και πως σε τελική ανάλυση ο Τραμπ δεν ήταν κακός για την Ελλάδα, αξίζει να υπογραμμιστούν τα παρακάτω.

Υπό τον πρόεδρο Τραμπ οι ΗΠΑ εγκατέλειψαν την επιρροή τους σε διεθνείς οργανισμούς όπως ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, ακόμη και το ΝΑΤΟ (εγκεφαλικά νεκρό το χαρακτήρισε ο Μακρόν) και κατέγραψαν έναν ιδιαίτερο «αναχωρητισμό» από περιοχές όπως η Μεσόγειος, δημιουργώντας ένα μεγάλο γεωπολιτικό και γεωοικονομικό κενό. Χώρες όπως η Κίνα, η Ρωσία και η Τουρκία με στοχευμένες κινήσεις γεμίζουν αυτό το κενό.

Οι ΗΠΑ αυτά τα χρόνια της διακυβέρνησης Τραμπ έδειξαν σαν να μην είχαν τη δύναμη να μείνουν στην κορυφή. Υπό τον Τραμπ ξέχασαν γιατί η ηγετική θέση είναι σημαντική όχι μόνο για τις ΗΠΑ αλλά και την ευρωατλαντική κοινότητα.

Ας ελπίσουμε πως οι αμερικανικές εκλογές της 4ης Νοεμβρίου δεν θα οδηγήσουν σε παγκόσμια ύφεση της δημοκρατίας.

Ο Σωτήρης Ντάλης είναι αναπληρωτής καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου. Πρόσφατα κυκλοφόρησε το βιβλίο του, «Mare Nostrum: Μετατοπίσεις Ισχύος στον Γεωπολιτικό Χάρτη της Μεσογείου» (εκδ. Παπαζήση)