Πυκνώνουν τα σύννεφα πάνω από Ευρώπη με την κρίση στη Μέση Ανατολή και το νέο ενεργειακό σοκ να επιβαρύνουν οικονομία, κατανάλωση και επιχειρήσεις, εντείνοντας παράλληλα τις πληθωριστικές πιέσεις.
Ο συναγερμός χτυπάει περισσότερο στις δύο μεγαλύτερες οικονομίες της ευρωζώνης, τη Γερμανία και τη Γαλλία. Σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις της Κομισιόν το γερμανικό ΑΕΠ θα αυξηθεί μόλις κατά 0,6% το 2026 και 0,9% το 2027 ενώ η γαλλική οικονομία προβλέπεται να αναπτυχθεί με ρυθμό 0,8% το 2026 και 1,1% το 2027. Στη Γερμανία, το έλλειμμα της Γενικής Κυβέρνησης αναμένεται να ανέλθει στο 3,7% του ΑΕΠ το 2026 για να εκτιναχθεί στο 4,1% του ΑΕΠ το 2027 ενώ στη Γαλλία, το έλλειμμα θα παραμείνει φέτος στο 5,1% του ΑΕΠ για να αυξηθεί το 2027 στο 5,7% του ΑΕΠ.
Αντίθετα, η ελληνική οικονομία φαίνεται πιο ανθεκτική απέναντι στη νέα ενεργειακή κρίση και εμφανίζει καλύτερες επιδόσεις από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ενώ παραμένει σε τροχιά αποκλιμάκωσης του δημόσιου χρέους.
Σε επίπεδο ΕΕ και ευρωζώνης, η Επιτροπή αναθεωρεί προς τα κάτω την ανάπτυξη για το 2026 και προς τα πάνω τον πληθωρισμό. Οπως σημειώνει, «ως καθαρός εισαγωγέας ενέργειας, η οικονομία της ΕΕ είναι ιδιαίτερα ευάλωτη στο ενεργειακό σοκ που προκαλείται από τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή». Για την ευρωζώνη προβλέπεται ανάπτυξη 0,9% το 2026 και 1,2% το 2027, ενώ στην ΕΕ η αύξηση του ΑΕΠ αναμένεται στο 1,1% το 2026 και στο 1,4% το 2027.
Πληθωρισμός
Ο πληθωρισμός στην ΕΕ προβλέπεται να φτάσει στο 3,1% το 2026, ξεπερνώντας κατά μία πλήρη ποσοστιαία μονάδα την προηγούμενη πρόβλεψη. Η αύξηση οφείλεται σχεδόν αποκλειστικά στην ενεργειακή κρίση. Για το 2027, ο πληθωρισμός αναμένεται να υποχωρήσει στο 2,4%, εφόσον οι τιμές ενέργειας αρχίσουν να υποχωρούν, ωστόσο θα παραμείνουν περίπου 20% υψηλότερα από τα επίπεδα που ήταν πριν από την κρίση. Στην ευρωζώνη, ο πληθωρισμός αναθεωρείται στο 3,0% για το 2026 και 2,3% για το 2027.
Υποχώρηση ανάπτυξης
Για την Ελλάδα, η Κομισιόν εκτιμά ότι ο ρυθμός ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας θα υποχωρήσει από 2,1% το 2025 σε 1,8% το 2026 και περαιτέρω σε 1,6% το 2027, καθώς το σοκ από τις αυξημένες τιμές της ενέργειας ροκανίζει το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών και φρενάρει την ιδιωτική κατανάλωση.
Ο πληθωρισμός προβλέπεται να αυξηθεί στο 3,7% το 2026 από 2,9% το 2025, με τις αυξήσεις στις τιμές της ενέργειας να μεταφέρονται σταδιακά στο σύνολο της οικονομίας, από τα αγαθά έως τις υπηρεσίες. Αν και το 2027 αναμένεται αποκλιμάκωση στο 2,4%, η Κομισιόν προειδοποιεί ότι οι πιέσεις θα παραμείνουν επίμονες λόγω της ισχυρής ζήτησης και των μισθολογικών αυξήσεων που προκαλεί η στενότητα στην αγορά εργασίας.
Πηγές του οικονομικού επιτελείου, σχολιάζοντας την έκθεση της Κομισιόν, ανέφεραν ότι ο πληθωρισμός είναι πολύ πιθανόν να κινηθεί πάνω από 3,2% που προβλέπει η κυβέρνηση για φέτος αλλά σε καμία περίπτωση ο πήχης της ανάπτυξης δεν θα βρεθεί κάτω από 2% ούτε το 2026 ούτε το 2027. Στους κινδύνους για την ελληνική οικονομία η Κομισιόν εκτιμά ότι μια παρατεταμένη ενεργειακή κρίση θα μπορούσε να επηρεάσει αρνητικά τις εξαγωγές υπηρεσιών, ιδιαίτερα τον τουρισμό. Θετικότερα είναι τα μηνύματα για την πορεία της ανεργίας, η οποία εκτιμάται ότι θα συνεχίσει να μειώνεται, αλλά με βραδύτερο ρυθμό, φτάνοντας το 7,9% το 2027.
«Η Ελλάδα αναμένεται να διατηρήσει ευνοϊκή δημοσιονομική θέση, με συνεχή πλεονάσματα κατά την περίοδο 2025 – 2027, παρά τα επεκτατικά δημοσιονομικά μέτρα. Η ισχυρή ονομαστική αύξηση του ΑΕΠ και τα δημοσιονομικά πλεονάσματα προβλέπεται να συνεχίσουν να μειώνουν σταθερά τον λόγο χρέους προς ΑΕΠ, ο οποίος εκτιμάται ότι θα προσεγγίσει το 134% έως το τέλος του 2027» αναφέρει η Κομισιόν.
Οσον αφορά την πορεία των επενδύσεων, εκτιμάται ότι θα παραμείνουν ισχυρές το 2026, υποστηριζόμενες από τις ιστορικά υψηλές εισροές ευρωπαϊκών κονδυλίων προς την Ελλάδα μέσω του RRF. Οι επιπτώσεις από την ανοδική πορεία των τιμών στην ενέργεια προβλέπεται ότι θα μετριαστούν από την εφαρμογή των μέτρων που ανακοινώθηκαν πέρυσι και τέθηκαν σε ισχύ φέτος, όπως οι μειώσεις στη φορολογία εισοδήματος φυσικών προσώπων και οι αυξήσεις στους μισθούς του δημόσιου τομέα, μαζί με τα πρόσφατα ενεργειακά μέτρα. Παρ’ όλ’ αυτά, η ιδιωτική κατανάλωση προβλέπεται να επιβραδυνθεί.
Η ζήτηση για εισαγωγές αναμένεται να παραμείνει ισχυρή, λόγω της υψηλής εξάρτησης των επενδύσεων από εισαγόμενα αγαθά. Η αύξηση της παραγωγής προβλέπεται να επιβραδυνθεί περαιτέρω το 2027, καθώς οι επενδύσεις θα μειώνονται με την ολοκλήρωση του RRF.
Η αγορά εργασίας
Η αγορά εργασίας συνέχισε να επεκτείνεται το 2025, με το ποσοστό ανεργίας να μειώνεται στο 8,4% το τελευταίο τρίμηνο και να βρίσκεται στο χαμηλότερο επίπεδο από το 2008, αν και εξακολουθεί να βρίσκεται πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ, που είναι 6%.
Πρωτογενές πλεόνασμα
Το 2026, το πρωτογενές πλεόνασμα αναμένεται να παραμείνει ισχυρό, αλλά να περιοριστεί στο 0,8% του ΑΕΠ. Η πρόβλεψη αυτή ενσωματώνει επεκτατικά μέτρα που εκτιμώνται στο 0,6% του ΑΕΠ το 2026 και στο 0,8% του ΑΕΠ σε μόνιμη βάση από το 2027 και μετά, συμπεριλαμβανομένων μειώσεων στη φορολογία εισοδήματος φυσικών προσώπων, μειώσεων στον φόρο ακινήτων και στον ΦΠΑ, καθώς και αυξήσεων στις συντάξεις και στους μισθούς του δημόσιου τομέα. Περιλαμβάνει επίσης προσωρινά μέτρα στήριξης για την ενέργεια, εκτιμώμενα στο 0,2% του ΑΕΠ, τα οποία υιοθετήθηκαν ως απάντηση στην πρόσφατη αύξηση των τιμών καυσίμων. Επιπλέον, τροποποιήσεις σε υφιστάμενα μέτρα, όπως η αύξηση του επιδόματος συνταξιούχων και η αναθεώρηση των εισοδηματικών κριτηρίων για το επίδομα ενοικίου, εκτιμάται ότι θα έχουν δημοσιονομικό κόστος περίπου 0,1% του ΑΕΠ.
Παράλληλα, οι αμυντικές δαπάνες προβλέπεται να αυξηθούν από 2,4% του ΑΕΠ το 2025 σε 2,6% του ΑΕΠ το 2026.
Το 2027, το ισοζύγιο της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να παραμείνει πλεονασματικό, στο 0,6% του ΑΕΠ, εξέλιξη που αντανακλά τη συνέχιση της συγκρατημένης αύξησης των δαπανών.
