Διαδρομές λατρευτικής μουσικής

Μπραμς και πρεμιέρα Παρασκάκη

Καθολικός Καθεδρικός Ναός Αγ. Διονυσίου Αρεοπαγίτη

Η συναυλία με τον τίτλο «Ex tenebris lux» («Από το σκοτάδι, φως»), σε σύλληψη Ειρήνης Αναστασίου και Γιώργου Κρίμπερη, συνδυάζει τη μουσική του Γιοχάνες Μπραμς με τη σύγχρονη μουσική δημιουργία. Στο κέντρο της συναυλίας βρίσκονται τα κείμενα του Εκκλησιαστή και της Καινής Διαθήκης που ο Μπραμς επέλεξε για τα «Τέσσερα σοβαρά τραγούδια» (1896). Σε αυτή τη μοναδική προσέγγιση, το σόλο τρομπόνι αναλαμβάνει τον ρόλο της φωνής, συνοδευόμενο από κουιντέτο εγχόρδων, ενώ η ηθοποιός Αγλαΐα Παππά αποδίδει τα κείμενα στα ελληνικά, προσδίδοντας νέο βάθος στη μουσική εμπειρία. Η δεύτερη ενότητα φέρνει στο φως την παγκόσμια πρεμιέρα του νέου έργου «Noch ein ernstes Lied» («Ακόμη ένα σοβαρό τραγούδι») για τρομπόνι και εκκλησιαστικό όργανο, σύνθεση του Μιχάλη Παρασκάκη, η οποία αντλεί την έμπνευσή της και πάλι από τον Εκκλησιαστή. Στο ίδιο πνεύμα, η συναυλία περιλαμβάνει και το «Pari intervallo» (1976) του Αρβο Περτ, καθώς και την επαναλαμβανόμενη χρήση ενός μουσικού μοτίβου από το έργο «Σιωπηλή μουσική» (1959-67) του Φεδερίκο Μομπόου, ενός από τα πιο εσωτερικά και μυσταγωγικά έργα του 20ού αιώνα, που είναι εμπνευσμένο από τη μυστικιστική ποίηση του Αγίου Ιωάννη του Σταυρού. Κυριακή των Βαΐων, 13 Απριλίου, στις 12.30 και στις 21.00.

Τσιτσάνης και βυζαντινοί ύμνοι

Μουσείο Ακρόπολης (προαύλιος χώρος)

H συναυλία, αφιερωμένη στο έργο του Βασίλη Τσιτσάνη, με τίτλο «Ο άγιος του έρωτα» συνδέει τους ύμνους της βυζαντινής μουσικής με τα λαϊκά τραγούδια του συνθέτη. Ερμηνεύει η Δήμητρα Γαλάνη, με τη συμμετοχή της Εστουδιαντίνας Νέας Ιωνίας Βόλου και της Ελληνικής Βυζαντινής Χορωδίας, σε μουσική διεύθυνση Γιώργου Κωνσταντίνου (σολίστ: Μανώλης Πάππος, μπουζούκι και τραγούδι). Εδώ ακολουθούμε μέσα από τους ύμνους το Θείο δράμα μέχρι την κορύφωσή του, ενώ την ίδια στιγμή τα λαϊκά τραγούδια περιγράφουν την πορεία στον έρωτα, στον πόνο, στη θυσία, στον θάνατο και τέλος στη λύτρωση. Την Κυριακή των Βαΐων (13/4) στις 17.00.

«Ρέκβιεμ» του Κερουμπίνι

Ολύμπια, Δημοτικό Μουσικό Θέατρο «Μαρία Κάλλας»

Το «Ρέκβιεμ σε ντο ελάσσονα» (1816) του Λουίτζι Κερουμπίνι αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα έργα θρησκευτικής μουσικής. Εκτελέστηκε το 1827 στην κηδεία του Μπετόβεν, ο οποίος το θαύμαζε. Το έργο δημιουργήθηκε την εποχή της Παλινόρθωσης για να τιμήσει τη μνήμη του Λουδοβίκου ΙΣΤ΄, βασιλιά της Γαλλίας, κατά την εικοστή τέταρτη επέτειο της εκτέλεσής του. Η πρώτη εκτέλεση πραγματοποιήθηκε στις 21 Ιανουαρίου 1817 στον καθεδρικό ναό του Αγίου Διονυσίου στο Παρίσι. Το έργο ερμηνεύεται από τη Συμφωνική Ορχήστρα και τη Χορωδία του Δήμου Αθηναίων υπό τη διεύθυνση του Αλκη Μπαλτά, σε μια συναυλία αφιερωμένη στη μνήμη της πιανίστριας Βίκυς Στυλιανού, που απεβίωσε το 2024. Την Κυριακή των Βαΐων στις 20.00.

Πρεμιέρα για τον «Κατακλυσμό του Νώε»

Ολύμπια, Δημοτικό Μουσικό Θέατρο «Μαρία Κάλλας»

Για πρώτη φορά στην Ελλάδα, στο πλαίσιο του 3ου Φεστιβάλ Λατρευτικής Μουσικής, η Λυρική Σκηνή παρουσιάζει την παιδική όπερα του άγγλου συνθέτη Μπέντζαμιν Μπρίτεν «Ο κατακλυσμός του Νώε» (1958). Το έργο, γραμμένο από τον Μπρίτεν ως μουσικοπαιδαγωγική πρωτοβουλία για παιδιά και νέους στην Αγγλία τη δεκαετία του 1950, βασίζεται σε ένα μεσαιωνικό θεατρικό έργο που εξιστορεί με ιδιαιτέρως γλαφυρό και συχνά κωμικό τρόπο την πασίγνωστη ιστορία για τον κατακλυσμό και την κιβωτό του Νώε. Η όπερα απαιτεί μόνο δύο ενήλικες τραγουδιστές και ένα δεκαμελές σύνολο ενήλικων μουσικών, ενώ οι υπόλοιποι συντελεστές είναι παιδιά. Συμπράττοντας με τις ορχήστρες νέων Underground Kids Orchestra και Underground Youth Orchestra, μέλη της Ορχήστρας Νέων El Sistema Greece, ανεξάρτητους μουσικούς και την Παιδική Χορωδία της ΕΛΣ, συνεργάστηκαν ο σκηνοθέτης Θέμελης Γλυνάτσης και η εικαστικός Χριστίνα Δημητρά. Μεγάλη Δευτέρα και Μεγάλη Τρίτη στις 17.30.

Μπαχ μαζί με Beatles

Παλαιό Χρηματιστήριο Αθηνών

Στη συναυλία με τίτλο «Bach in the Sky with Diamonds» έργα του Μπαχ «συνομιλούν» με ορισμένες από τις γνωστότερες μελωδίες των Beatles, αλλά και των Μπιλ Εβανς και Χιρόμι Ουεχάρα, όλες τους σε πρωτότυπες διασκευές της διακεκριμένης πιανίστριας και συνθέτριας Αλεξάνδρας Παπαστεφάνου. Την Κυριακή των Βαΐων, 13 Απριλίου στις 20.30.

Η Βυζαντινή Χορωδία του Κουρεντζή

Παλαιό Χρηματιστήριο Αθηνών

Οι ύμνοι της Μεγάλης Τρίτης, εμπνευσμένοι μελωδικά κυρίως από τον Γεώργιο Ραιδεστηνό Β΄ (Αρχοντα Πρωτοψάλτη του Πατριαρχικού Ναού) και υμνογραφικά από την Κασσιανή Μοναχή («Η εν πολλαίς αμαρτίαις περιπεσούσα γυνή»), ερμηνεύονται από τη χορωδία musicAeterna Byzantina, η οποία αποτελείται από 18 πτυχιούχους (Ελληνες και Κύπριους) βυζαντινής μουσικής, με καλλιτεχνικό διευθυντή τον Θόδωρο Κουρεντζή. Αφήγηση: Αμαλία Μουτούση. Μεγάλη Δευτέρα, 14 Απριλίου στις 22.00.

Μακάμ και τροπάρια

Φετιχιέ Τζαμί (Ρωμαϊκή Αγορά)

Στη συναυλία «Τα δοξάρια της Ανατολής» οι Γιώργος Ψάλτης, Σοφία Ευκλείδου και Γιάννης Πούλιος δημιουργούν συνδέσεις ανάμεσα στους Μεβλεβί Δερβίσηδες με τη βυζαντινή παράδοση. Τα μακάμ, δηλαδή οι κλίμακες της οθωμανικής μουσικής, συναντούν τους ήχους της Μεγάλης Εβδομάδας μέσα από οργανικούς και φωνητικούς αυτοσχεδιασμούς, αλλά και μέσα από εκκλησιαστικά τροπάρια. Μεγάλη Δευτέρα, 14 Απριλίου, στις 17.00, 18.00 και 19.00.

«Σιγησάτω πάσα σαρξ βροτεία»

Μουσείο Ελληνικών Λαϊκών Μουσικών Οργάνων «Φοίβος Ανωγειανάκης» – Κέντρο Εθνομουσικολογίας

Ο θρήνος από το ριζίτικο μοιρολόι ως τη λογική λατρεία των Βυζαντινών. Ο χωρισμός της ψυχής από το σώμα και η αναζήτηση για τη συνέχιση της ζωής. Στο ριζίτικο μοιρολόι προσωποποιείται ο Κάτω Κόσμος και τα στοιχεία της Φύσης, εξυμνείται η τιμή του νεκρού, παραμυθούνται οι δικοί για τον χαμό του αγαπημένου. Από την άλλη, ο βυζαντινός υμνογράφος τάσσει κάθε στοιχείο της πλάσης στη λατρεία του Λόγου του Θεού. Θρηνεί η κτίση το Πάθος του Κτίστη. Οδηγός σε αυτή την αναζήτηση η φωνή, μέσα από τη διαλογική σχέση της με την πνοή των αυλών και την πλοκή της με το οθωμανικό ταμπούρ, σε μια προσπάθεια ανάδειξης της οικουμενικότητας των αρχέγονων αναγκών της ανθρώπινης ύπαρξης. Μεγάλη Δευτέρα, 14 Απριλίου, στις 18.30 και 19.30.

Σημείωση: Η είσοδος σε όλους τους χώρους είναι ελεύθερη χωρίς προκρατήσεις, με σειρά προτεραιότητας. Μόνο για τις συναυλίες στην Εναλλακτική Σκηνή και την Αίθουσα Σταύρος Νιάρχος στο ΚΠΙΣΝ προβλέπονται προκρατήσεις (ticketservices.gr) από τις 8/4. Το αναλυτικό πρόγραμμα είναι αναρτημένο στο nationalopera.gr και στο digitalculture.gov.gr.