Απειλητικά μηνύματα και ξεναγήσεις συμπαράστασης

Μια μπλε κορδέλα που περιόριζε την πρόσβαση των επισκεπτών. Σύρματα που κρέμονταν στους τοίχους. Και τα τέσσερα έργα του Χριστόφορου Κατσαδιώτη που βανδαλίστηκαν την περασμένη Δευτέρα από τον βουλευτή της Νίκης, Νίκο Παπαδόπουλο, στο δάπεδο του μεσοπατώματος της Εθνικής Πινακοθήκης, ανάμεσα στα θραύσματα γυαλιών. Αυτή ήταν η εικόνα που αντίκριζαν οι επισκέπτες της χθες, λίγη ώρα μετά την έναρξη λειτουργίας – στις 12 το μεσημέρι, όπως κάθε Τετάρτη.

Σε αντιδιαστολή με τους κατά τ’ άλλα ήσυχους και με ελάχιστους επισκέπτες χώρους της Πινακοθήκης, στο μεσοπάτωμα, όπου φιλοξενείται η περιοδική έκθεση «Η Σαγήνη του Αλλόκοτου», υπήρχε αρκετός κόσμος, αρχαιολόγοι-μέλη της Βρετανικής Αρχαιολογικής Σχολής, που παρακολουθούσαν μια προγραμματισμένη ξενάγηση από την επιμελήτρια της έκθεσης και διευθύντρια της Πινακοθήκης, Συραγώ Τσιάρα. «Δεν θέλουμε να αλλάξει τίποτα στην καθημερινότητά μας, ελπίζουμε να αποκατασταθεί η ηρεμία. Θα ήθελα να δείτε την ομαδική αυτή έκθεση στην ουσία της, που επιχειρεί να προσεγγίσει το αλλόκοτο, το υβριδικό, τον συγκρητισμό, και να σταθείτε στα έργα όλων των καλλιτεχνών και όχι μόνο σε εκείνα του Χριστόφορου Κατσαδιώτη. Δεν ήταν στόχος μου να προκαλέσω και θα ήθελα να δείτε το βίαιο περιστατικό που συνέβη ως σύμπτωμα» έλεγε η Συραγώ Τσιάρα και παρέμπεμπε στο σημείωμα υπό τον τίτλο «Σύμπτωμα» που έχει τοποθετηθεί στην κορδέλα οριοθέτησης, πίσω από την οποία βρίσκονται τα βανδαλισμένα έργα.

Στο κείμενο που είναι γραμμένο στα ελληνικά και υπομνηματίζει το αποκλεισμένο σημείο – το οποίο και θα παραμείνει έτσι ως το πέρας της έκθεσης – αναφέρεται συνοπτικά στο βίαιο συμβάν και καταλήγει ενημερώνοντας το κοινό ότι η διευθύντρια «με τη σύμφωνη γνώμη του καλλιτέχνη αποφάσισε να διατηρήσει ορατά τα ίχνη της βίας και του βανδαλισμού ως σύμπτωμα».

Μεταξύ άλλων η κυρία Τσιάρα επιβεβαίωσε την πληροφορία ότι απειλητικά μηνύματα δεν φτάνουν μόνο στο γραφείο της, αλλά και σε εκείνα του Πρωθυπουργού και της υπουργού Πολιτισμού σχετικά με την ανάρτηση των επίμαχων έργων. Και αυτός είναι ο λόγος που είχαν ληφθεί σε συνεννόηση με την υπεύθυνη Συλλογών της Εθνικής Πινακοθήκης, Εφη Αγαθονίκου, και την προϊσταμένη του τμήματος συντήρησης, Αγνή Τερλιξή, επιπλέον μέτρα ασφαλείας για τα συγκεκριμένα έργα ήδη από τον Ιανουάριο, οπότε είχε γίνει η ερώτηση από τον συγκεκριμένο βουλευτή προς την υπουργό Πολιτισμού, στο Κοινοβούλιο. Είχε επιλεγεί ειδικό σύστημα ανάρτησής τους με σύρματα και βίδες, οι οποίες όμως αποκολλήθηκαν από τη μανία του βουλευτή Θεσσαλονίκης, ενώ είχε ενισχυθεί και η παρουσία φυλακτικού προσωπικού στον χώρο.

Ενταση στην είσοδο

Διαφορετικό ήταν το κλίμα στην προγραμματισμένη απογευματινή ξενάγηση της Συραγώς Τσιάρα, καθώς μικρή ομάδα με επικεφαλής έναν ιερωμένο επιχείρησε να προκαλέσει ένταση στον περιβάλλοντα χώρο της εισόδου (ήδη από προχθες η Διαρκής Ιερά Σύνοδος δημοσιοποιούσε «τη λύπη της για το περιεχόμενο συγκεκριμένων έργων της εν λόγω εκθέσεως».  Στο εσωτερικό, ανάμεσα στους επισκέπτες, βρίσκονταν και μέλη του σωματείου εργαζομένων στη σύγχρονη τέχνη που καταχειροκρότησαν τη συγκινημένη διευθύντρια και άνοιξαν πανό που έγραφε «Η ελευθερία της τέχνης είναι αδιαπραγμάτευτη».