Ποια λέξη της χρονιάς {LF}θα επιλέγατε;
Ο συγγραφέας Χρήστος Αστερίου και η αρχαιολόγος-μουσειολόγος Γεωργία Γεωργίου σχολιάζουν τις επιλογές των μεγάλων λεξικών για τους νεολογισμούς ή τους όρους της εποχής μας

ΧΡΗΣΤΟΣ ΑΣΤΕΡΙΟΥ
«Brain rot» για
το ψηφιακό τέλμα
Οι λέξεις που μπαίνουν στην τελική εξάδα από την οποία προκύπτει κάθε χρόνο η λέξη της χρονιάς είναι συνήθως όροι που περιγράφουν καταστάσεις ή φαινόμενα της εποχής σχετιζόμενα κατά κύριο λόγο με την τεχνολογία. Πολλοί από εμάς δεν τις έχουν ξανακούσει ή δεν τις χρησιμοποιούν ενεργά μια και προέρχονται ως επί το πλείστον από τον χώρο των εφήβων ή των νέων. Πρόκειται για μάλλον θνησιγενείς λέξεις που νομοτελειακά φθείρονται και χάνουν γρήγορα τη λάμψη τους, καθώς η ανάγκη για νέους όρους της μόδας τις βάζει γρήγορα στο περιθώριο. Η φετινή λέξη brain rot είναι ίσως η χαρακτηριστικότερη, καθώς περιγράφει το ψηφιακό τέλμα στο οποίο πέφτουν συχνά οι χρήστες του Διαδικτύου, δηλαδή η πλειονότητα του πληθυσμού της γης. Η αλόγιστη έκθεση σε ψηφιακό υλικό χωρίς ουσία και η άνευ όρων παράδοση στον ψηφιακό κόσμο δεν μπορεί παρά να έχει ψυχολογικές επιδράσεις οδηγώντας συχνά σε εσωτερική κόπωση και αδράνεια. Οταν κάποιος καταφέρει κάποια στιγμή να κοιτάξει πίσω και να συνειδητοποιήσει την απώλεια του χρόνου που συνεπάγεται μια τέτοια πρακτική αντιλαμβάνεται με τρόμο το κενό.
ΓΕΩΡΓΙΑ ΓΕΩΡΓΙΟΥ
«Demure», στροφή
προς τη σεμνότητα
Στις 5 Αυγούστου η Tik Toker Τζουλς Λεμπρόν (Jools Lebron) ανεβάζει ένα βίντεο για το πώς πηγαίνει στη δουλειά της, χωρίς να έχει προηγηθεί μια εξαντλητική προετοιμασία με καλλυντικά. «Δεν μοιάζω με κλόουν όταν πηγαίνω στη δουλειά. Δεν κάνω πολλά πράγματα. Εχω επίγνωση» λέει ήρεμα στην κάμερα του κινητού της και επιδεικνύει το μακιγιάζ της, επιλέγοντας τις ακόλουθες λέξεις για να το περιγράψει: «Very demure, very mindful». Δηλαδή, πολύ σεμνό, πολύ προσεκτικό. Αυτό το βίντεο που τραβήχτηκε στο αυτοκίνητό της μετράει περίπου 41 εκατομμύρια προβολές. Εκατομμύρια άνθρωποι, πιθανώς σε κατάσταση brain rot – η Oxford word of the year για το 2024 –, παρακολούθησαν μια τυχαία απόπειρα αποδόμησης της κυρίαρχης social μιντιακής τάσης – της τελειότητας. Και κάπως έτσι εμφανίστηκε η λέξη στις συζητήσεις της παρέας με το νόημά της τυλιγμένο στο μυστήριο.
Η προέλευση της λέξης παραμένει ασαφής όσο και η ακριβής σημασία της. Ωστόσο αρκεί μια Tik Toker για να γίνει η λέξη τόσο δημοφιλής που στο πρώτο οκτάμηνο του 2024 η χρήση αυξήθηκε σχεδόν 1200% στα ψηφιακά μέσα. Τράβηξε πάνω της περισσότερη προσοχή από εκείνη που πρεσβεύει ως αξία. Η λέξη demure που χαρακτηρίζει το σεμνό, διακριτικό lifestyle είναι για το Dictionary.com η λέξη της χρονιάς και η επιλογή της αντανακλά το πώς αντιλαμβανόμαστε τον εαυτό μας, την ιστορία μας και την εξέλιξή μας στον χρόνο. Μήπως αχνοδιαφαίνεται μια τάση ανατροπής της εικόνας του τέλειου και άφθαρτου που προβάλλουν με τόση προσήλωση τα social media; Θα άντεχαν τα social media μια στροφή προς τη σεμνότητα; Η απάντηση στα social media του 2025.














