Οι αναμνήσεις μιας Σιχ από τη Γλασκώβη

Ενα παλιό κόκκινο Φορντ καλυμμένο με ένα μήκους 4 μ. πλεκτό τραπεζομάντιλο, πλάι σε ένα επίσης τεράστιο συνθετικό χαλί, που μιμείται τα πολυτελή τύπου Αξμίνστερ, κάτω από έναν ουρανό με άδεια πλαστικά μπουκάλια αναψυκτικού Irn-Bru (θεωρείται το δεύτερο εθνικό ποτό της Σκωτίας) μαζί με παλιά κασκόλ και φόρμες γυμναστικής, οικογενειακές φωτογραφίες και ένα κασετόφωνο που παίζει εκκωφαντική μουσική συνθέτουν την εγκατάσταση «Alter Altar» της Τζασλίν Καούρ. Με το έργο αυτό, που έχει αναφορές στην παιδική της ηλικία και στα βιώματά της στην κοινότητα των Σιχ της γενέτειράς της Γλασκώβης, κέρδισε το βραβείο Τέρνερ για το 2024.

Το πλέον σημαντικό και επιδραστικό – αλλά τα τελευταία χρόνια και αμφιλεγόμενο – βραβείο στον χώρο των εικαστικών δόθηκε στην 38χρονη δημιουργό καθώς της αναγνωρίστηκε η ικανότητα να «μετατρέπει μια σειρά καθημερινών αντικειμένων, μερικά από τα οποία είναι λαϊκά ή άχρηστα, σε ζωντανά περιβάλλοντα» με τη βοήθεια της μουσικής και των ηχητικών εφέ, σύμφωνα με το σκεπτικό της επιτροπής.

Σε ιδεολογική κρίση

Αν και η φετινή επιλογή υποψηφίων είχε επικριθεί έντονα από τους κριτικούς και τον Τύπο, που θεωρούν πως ο θεσμός, ο οποίος συμπληρώνει φέτος 40 χρόνια, βρίσκεται σε ιδεολογική κρίση, με τους «Times» να κάνουν λόγο για «βραβείο της ντροπής», η εγκατάσταση της Καούρ βρέθηκε στο επίκεντρο των συζητήσεων από τον Σεπτέμβριο, οπότε και εγκαινιάστηκε η έκθεση των υποψηφίων για το έπαθλο των 25.000 στερλινών.

Οι υποστηρικτές της συνέκριναν τη δουλειά της με μερικά από τα πιο εμβληματικά έργα που έχουν κερδίσει το βραβείο, όπως το «Κρεβάτι μου» της Τρέισι Εμιν και και τον ταριχευμένο σε φορμαλδεΰδη καρχαρία του Ντέμιαν Χερστ. Οι επικριτές της βρίσκουν την εγκατάστασή της ως μια αχνή απομίμηση αυτού που ήταν η τέχνη στην εποχή της Εμιν και του Χερστ, εξηγώντας πως η τάση δεν αφορά μόνο τη συγκεκριμένη καλλιτέχνιδα, αλλά τον χώρο των εικαστικών εν γένει, γεγονός που έχει παρασύρει και το βραβείο.

Κατά την τελετή ανακοίνωσης του νικητή που πραγματοποιήθηκε στην Τέιτ Μπρίτεν, όπου και εκτίθενται τα υποψήφια για το βραβείο έργα, η Καούς κάλεσε τα μουσεία που ανήκουν στον οργανισμό της Τέιτ να διακόψουν τις σχέσεις τους με κάποιους από τους υποστηρικτές τους, οι οποίοι είναι «συνένοχοι στη γενοκτονία του παλαιστινιακού λαού».

Οι άλλοι τρεις υποψήφιοι για το βραβείο – ο Πίο Αμπάντ που πραγματεύεται ζητήματα σχετικά με την αποικιοκρατία, η Κλοντέτ Τζόνσον η οποία υπερασπίζεται τα δικαιώματα των μαύρων μέσα από τα ζωγραφικά της έργα και η Ντιλέν Λε Μπας που ασχολείται με τον πολιτιστική κληρονομιά των Ρομά – έλαβαν από 10.000 στερλίνες.

Η έκθεση των τεσσάρων υποψηφίων θα είναι επισκέψιμη έως τις 16 Φεβρουαρίου.