50 χρόνια από το άλμπουμ που εγκαινίασε την ηλεκτρονική ποπ

Αλλαξε τη μουσική ιστορία. Χάραξε νέους δρόμους και τώρα κλείνει μισό αιώνα ζωής. Το θρυλικό άλμπουμ «Autobahn» των Kraftwerk γιορτάζει τα πεντηκοστά γενέθλια από την κυκλοφορία του. Θεωρείται, όχι άδικα, ορόσημο για τη μουσική. Εγκαινίασε την εποχή της ηλεκτρονικής ποπ, με τα συνθεσάιζερ και τα ρυθμικά μοτίβα στο επίκεντρο της σύνθεσης. Το άλμπουμ των λεγόμενων «Beatles of Εlectronics» συνέβαλε στην εμφάνιση συγκροτημάτων όπως οι Depeche Mode, OMD και New Order. Η επιτυχία ανήκει στους Kraftwerk, ένα πρωτοποριακό γερμανικό συγκρότημα ηλεκτρονικής μουσικής που ιδρύθηκε το 1970 από τους Ralf Hütter και Florian Schneider και μαζί με τους Karl Bartos, Wolfgang Flur ανακάλυψαν την Αμερική της μουσικής. Ενας μοναδικός, συνθετικός και ρομποτικός ήχος ήρθε στα αφτιά του πλανήτη μας και έμεινε για πάντα.

Ηταν τότε, το 1974, που με το τέταρτο άλμπουμ τους «Autobahn» οι Kraftwerk βρήκαν το άγιο δισκοπότηρό τους. Με μια τόλμη που μπέρδεψε τους κριτικούς της εποχής, τοποθέτησαν drum machines στο κέντρο των συνθέσεών τους. Ηταν ο σπόρος για κάτι καινούργιο. Κάτι που ήταν ψυχρό και ταυτόχρονα έντονα υποβλητικό. Ο ήχος τους, που ενοποιήθηκε στα ακόλουθα άλμπουμ με τραγούδια όπως «The Model», «The Robots» και «Computer Love», συνέβαλε στην εμφάνιση μεγάλων βρετανικών techno – pop συγκροτημάτων και συνεχίζει να κυλάει σήμερα στις φλέβες των τραγουδιών των Coldplay και στη σκηνοθεσία των Daft Punk. Το γκρουπ συνεχίζει να δραστηριοποιείται με καπετάνιο τον Ralf Hütter, πάντα με την αινιγματική του αύρα. Με ελάχιστες συνεντεύξεις και τη συνηθισμένη απόσταση από τους θαυμαστές του.

Τι προκάλεσε αυτή η νέα μουσική; Βιομηχανικά ηχοτοπία σε φουτουριστικά περιβάλλοντα με τους ρυθμούς της τεχνολογικής προόδου. Το τραγούδι που έδωσε το όνομά του στο άλμπουμ, «Autobahn» (αυτοκινητόδρομος, στα γερμανικά), διάρκειας σχεδόν 23 λεπτών, ήθελε να υποδηλώνει την απόλαυση της οδήγησης στους πάντα αποτελεσματικούς γερμανικούς αυτοκινητόδρομους, ένα από τα μεγάλα εθνικά καμάρια της «Ντόιτσλαντ».

Καθοδηγούμενο από την εμπειρία του παραγωγού και ηχολήπτη Conny Plank, η προσέγγιση του άλμπουμ ήταν τεχνικά ανατρεπτική. Οι ειδικοί θυμούνται και ομολογούν: «Ηταν το πρώτο ποπ άλμπουμ που χρησιμοποίησε ηλεκτρονικά, ειδικά το Minimoog synthesizer, ως καθοριστικό στοιχείο για ένα πλήρες άλμπουμ».

Υπερατλαντική επιτυχία

Απροσδόκητα, το «Autobahn» γνώρισε τεράστια επιτυχία στις Ηνωμένες Πολιτείες. Οι ραδιοφωνικοί σταθμοί των πανεπιστημίων το έπαιζαν όλη την ώρα. Οι μαθητές το λάτρεψαν και το παρήγγειλαν μέσω ταχυδρομείου.

«Είναι βασικά η περιγραφή ενός ταξιδιού με αυτοκίνητο από το Ντίσελντορφ στο Αμβούργο», συνόψισε ο Wolfgang Flür στο δοκίμιο «Kraftwerk: Future Music from Germany» του Uwe Schütte. Ανέβηκε στο Νο. 5 στα τσαρτ άλμπουμ του Billboard. Η δισκογραφική εταιρεία μείωσε το τραγούδι από τα 22′ 40” σε τριάμισι λεπτά και έγινε επίσης επιτυχία στα τσαρτ σινγκλ.

Αμέσως άνοιξαν οι πύλες στο Ηνωμένο Βασίλειο, όπου η μουσική τους, με άλμπουμ όπως τα «Trans Europe – Express» (1977), «The Man – Machine» (1978) και «Computer World» (1981), ενέπνευσε ένα νέο κύμα ηγετών της ηλεκτρονικής μουσικής.

Μισό αιώνα αργότερα, οι Kraftwerk, χωρίς πλέον τον Florian Schneider, που πέθανε το 2020, συνεχίζουν να ενσωματώνουν τις τελευταίες εξελίξεις στη μουσική δημιουργία. Πάντα προσπαθούσαν να είναι στην πρώτη γραμμή της τεχνολογίας και μαζί της προσαρμόζουν το ρεπερτόριό τους. Αν πάτε σε μια συναυλία των Kraftwerk σήμερα, είναι περίεργο πόσο φρέσκα ακούγονται πενήντα ετών τραγούδια όπως το «Autobahn», που εξακολουθεί να είναι ένα από τα κεντρικά τους.