«Μακριά από τη νόσο της αυτάρεσκης καλλιτεχνίτιδας»

Επιμένετε και με το περιοδικό «Φρέαρ». Πότε ξεκινάει η περιπέτεια και στο βάθος όλο αυτό συγκροτεί την αγωνία μιας κοινότητας;

Πίσω από κάθε συλλογική προσπάθεια πνευματικού χαρακτήρα, όπως είναι το «Φρέαρ», κρύβεται ο πόθος για τη συγκρότηση μιας συντροφιάς συνομιλητών, η ανάγκη της συνοδοιπορίας σ’ έναν κόσμο που βυθίζεται ολοένα και περισσότερο στους παράλληλους μονολόγους του. Σε μια εποχή που εκλείπουν εκείνες οι συλλογικότητες οι οποίες κάποτε προσέδιδαν ταυτότητα και μια κουλτούρα διαλόγου στα ανήσυχα νέα παιδιά (όπως οι κομματικές νεολαίες ή οι χριστιανικές οργανώσεις λ.χ.), τον ρόλο αυτό καλούνται να παίξουν κυρίως οι κοινότητες των περιοδικών. Ως γνωστόν, το «Φρέαρ» κυκλοφόρησε έντυπο, ως αποτέλεσμα μιας ρήξης (και οι απελευθερωτικές ρήξεις είναι πάντα δημιουργικές), τον Μάιο του 2013, και έγινε ηλεκτρονικό 29 τεύχη μετά (mag.frear.gr), τον Σεπτέμβριο του 2020. Οπως έγραφα και τότε, «η αναζήτηση νοήματος προϋποθέτει την κριτική αυτοϋπονόμευση και όχι την ανέξοδη θριαμβολογία», οπότε το περιοδικό επιζητά να είναι χρήσιμο στην πρόκληση συζητήσεων πάνω σε καίρια ζητήματα της εποχής και στην ανάδειξη κριτηρίων για την καλύτερη κατανόησή της. Προσοχή πάντως: μιλάμε για υπαρξιακές αγωνίες και για πνευματική προσπάθεια, μακριά από τη νόσο της αυτάρεσκης καλλιτεχνίτιδας που ενδημεί στους κύκλους μας.

Στην όλη στάση και γραφή σας, διακρίνει κάποιος την έγνοια για την πνευματικότητα ως συλλογικό τρόπο αλλά και πέραν της νεωτερικής θέσης σας μια βαθιά θεολογική – οντολογική; – αγωνία. Είναι έτσι και γιατί;

Νομίζω πως η έννοια της πνευματικότητας, που για μένα εξαρτάται σαφώς από τα χριστιανικά μου βιώματα και διαβάσματα, σχετίζεται με αυτό που λέγαμε προηγουμένως περί λόγου. Με τα χρόνια θεωρώ ότι η παρουσία του «πνευματικού» ίσως να οφείλεται στην αδυναμία του λόγου να καλύψει, πέρα από απολύτως πρόχειρες περιγραφές, τον κόσμο των πραγμάτων και των φαινομένων∙ οφείλεται σ’ αυτό το μυστηριώδες έως μυστικιστικό διαφεύγον, στον ποιητικό αποφατισμό πάνω στον οποίο σκοντάφτουμε καθημερινά. Πνευματικότητα είναι αυτό το άχρηστο που μονίμως περισσεύει, αυτός ο φευγαλέος σπινθήρας που προκύπτει από την τριβή της τρυφερότητάς μας με την πιο σκληρή όψη της πραγματικότητας. Είδα πρόσφατα μια μαυρόασπρη φωτογραφία με την εικόνα ενός ξυλόγλυπτου εσταυρωμένου Χριστού από κάποιο επαρχιακό εκκλησάκι. Το ένα χέρι του είχε ξεκολλήσει από το καρφί και κρεμόταν ριγμένο απ’ τον ώμο. Βρήκα συγκινητική αυτή την εικόνα φυσικής ανημποριάς, που ερχόταν να προσθέσει ακόμα μεγαλύτερη ανθρωπινότητα στο θείο πάθος, ένιωσα πως αν καθόμουν να την εξηγήσω ορθολογικά θα έχανα τον συγκλονισμό που στιγμιαία μου προκάλεσε. Αυτό είναι πνευματικότητα, να, το είπα τελικά με μια εικόνα.

Eχουμε καλή νέα ποίηση εν Ελλάδι, κ. Αγγελή, ή απλώς ποστ στο fb;

Εχουμε κυρίως ποστ στο fb, δηλαδή εύκολη δημοσίευση, δηλαδή ελάχιστα επιδραστική ποίηση – ωστόσο αυτό συμβαίνει παντού. Γράφονται ενδιαφέροντα πράγματα αλλά χάνονται μέσα στο πλήθος και δυστυχώς αυτή τη στιγμή μόνο με εξωκειμενικά κριτήρια ξεχωρίζουν οι ποιητές, συνήθως μέσω μιας ακούσιας ή εκούσιας θυματοποίησης. Από την άλλη, δέχομαι ότι κάθε ποιητής από ένα σημείο και μετά παρακολουθεί μόνο τη γενιά του, τους συνομηλίκους του, οπότε ίσως η εικόνα που έχω να μην είναι και τόσο σωστή.