Τσέχωφ, πάντα και παντού

Μια ακόμα πρεμιέρα του Αντον Τσέχωφ έρχεται να προστεθεί στο παζλ που συντίθεται την τρέχουσα σεζόν στις θεατρικές σκηνές γύρω από τον ρώσο συγγραφέα. Είναι ο «Πλατόνοφ» που σκηνοθετεί ο επίσης Ρώσος Αντολφ Σαπίρο, στο Δημοτικό Θέατρο του Πειραιά (21/2).

Πρόκειται για το πρώτο θεατρικό που έγραψε ο Τσέχωφ, το 1881, το οποίο και βρέθηκε μετά τον θάνατό του, άτιτλο, εξού και καταχωρήθηκε με το όνομα του κεντρικού ήρωα. Χρειάστηκε να μεσολαβήσουν 15 χρόνια για να παραδοθεί στο κοινό η κορυφαία τετράδα του, «Γλάρος» (1896), «Θείος Βάνιας» (1896), «Τρεις Αδελφές» (1901) και «Βυσσινόκηπος» (1904). Ενδιαμέσως συνέγραψε νουβέλες, διηγήματα καθώς και 11 ακόμα θεατρικά έργα, ανάμεσά τους και τα κορυφαία του μονόπρακτα «Οι βλαβερές συνέπειες του καπνού», «Η Αρκούδα», «Ο Γάμος», «Πρόταση γάμου» και ο τετράπρακτος «Ιβάνοφ». Στη σύντομη αλλά εξαιρετικά πλούσια πορεία του στη ζωή (1860-1904) καθοριστικό ρόλο στην τέχνη του έπαιξε η γνωριμία και η συνεργασία του με τον Στανισλάφσκι και το Θέατρο Τέχνης της Μόσχας.

Ενας γιατρός που άλλαξε τον κόσμο του σύγχρονου θεάτρου, ένας ευαίσθητος άνθρωπος που άσκησε ευλαβικά την επιστήμη του και σχεδόν με τον ίδιο τρόπο υπηρέτησε το θέατρο, ο Τσέχωφ επέδρασε όσο λίγοι – ελάχιστοι, στην ανάπτυξη της σκηνικής τέχνης του 20ου αιώνα. Κι αυτό, όπως όλα δείχνουν, θα συνεχίσει να ισχύει και στο μέλλον.

Με ήρωες ανθρώπους μιας ανώτερης τάξης που πνίγονται, συνήθως, στη ρωσική επαρχία, ο κορυφαίος δραματουργός βυθίστηκε στην ανθρώπινη ψυχή, γράφοντας μικρές και μεγάλες κωμικές τραγωδίες ή τραγικές κωμωδίες. Το σύμπαν που δημιούργησε παραμένει τόσο γοητευτικό για το κοινό σε όλο τον κόσμο όσο και για τους ηθοποιούς που με τη σειρά τους επιδιώκουν να ερμηνεύσουν τους ρόλους που έπλασε. Εντρύφησε στο απλό και καθημερινό, μπλέκοντάς το με το μεγαλείο της ύπαρξης ακόμα και εν αγνοία της. Γι’ αυτό και παραμένει πάντα και παντού σύγχρονος, σε κάθε εποχή – σαν να έγραψε για τον Ανθρωπο πέρα από τόπους και εποχές.

Πλάι στον «Πλατόνοφ» που έρχεται στον Πειραιά με τον Γιώργο Χριστοδούλου στον επώνυμο ρόλο, ένας ακόμα έχει ήδη ανέβει και συνεχίζεται στο Τόπος Αλλού σε σκηνοθεσία Νίκου Καμτσή με τον Μάξιμο Μουμούρη. Παράλληλα στο Προσκήνιο παίζεται ο «Γλάρος» σε σκηνοθεσία Δημήτρη Καραντζά αλλά και στο Αττις – Νέος Χώρος από τον Σάββα Στρούμπο. Να θυμίσουμε ότι κατά τη διάρκεια της σεζόν στο Θησείον παίχθηκαν ένας ακόμα «Πλατόνοφ» και ο «Βυσσινόκηπος» τον Οκτώβριο και τον Νοέμβριο του ’23, αντιστοίχως.

Μ.Λ.