Το «Ονειρο» του Μ.Λ. Κινγκ 60 χρόνια μετά

«Η πιο επείγουσα και επίμονη ερώτηση είναι: Τι κάνεις για τους άλλους;». Ετσι συνοψίζεται το αξιακό πρότυπο, με το οποίο πορεύτηκε ο εμβληματικός αφροαμερικανός κληρικός, Μάρτιν Λούθερ Κινγκ, επηρεάζοντας καταλυτικά όχι μόνο την εξέλιξη της αμερικανικής κοινωνίας, αλλά όλο τον δυτικό κόσμο μέχρι και σήμερα.

Η δουλεία μπορεί να είχε καταργηθεί πανηγυρικά εδώ και έναν αιώνα και οι μαύροι να ήταν πλέον ελεύθεροι πολίτες, όμως ένα πλήθος δυσμενών διακρίσεων που συντηρούνταν στις Νότιες Πολιτείες μέχρι τότε, όρθωνε αδιαπέραστο το τείχος της φυλετικής ανισότητας. Οι μαύροι πολίτες βίωναν διακρίσεις εις βάρος τους σε κρίσιμους τομείς, όπως υγειονομική περίθαλψη, εκπαίδευση, εργασία, συμμετοχή τους στην πολιτική ζωή.

Ο Κινγκ ήδη από το 1950 αγωνιζόταν σθεναρά, με ειρηνικά μέσα, για την καταπολέμηση του ρατσισμού και την οικοδόμηση μιας κοινωνίας ανοικτής και πλουραλιστικής, στη βάση των αρχών της ελευθερίας, της μη διάκρισης και της κοινωνικής δικαιοσύνης.

Ως πολιτικό ορόσημο και επιστέγασμα της ακτιβιστικής του δράσης θεωρείται η ενεργή συμμετοχή του τον Αύγουστο του 1963 στην πορεία προς την Ουάσιγκτον, με το αδιαπραγμάτευτο αίτημα για ελευθερία και δουλειά για όλους. Στις 28 του μηνός, το συγκεντρωμένο πλήθος, καθώς και η ανθρωπότητα ολόκληρη συγκλονίζεται από τον ιστορικό και εμπνευσμένο λόγο του, «Ι have a dream». «Εχω ένα όνειρο, ότι μια μέρα στους κόκκινους λόφους της Τζόρτζια οι γιοι των πρώην σκλάβων και οι γιοι των πρώην ιδιοκτητών σκλάβων θα μπορούν να κάθονται όλοι μαζί στο τραπέζι της αδελφοσύνης. Εχω ένα όνειρο, ότι κάποια μέρα ακόμη και η Πολιτεία του Μισισιπή που φλέγεται από την αδικία, θα μεταμορφωθεί σε μια όαση ελευθερίας και δικαιοσύνης». Και με αυτά τα λόγια, άναψε η σπίθα που θα άλλαζε τον κόσμο.

Την επόμενη χρονιά ο πρόεδρος Τζόνσον υπέγραψε διάταγμα για την πλήρη άρση των φυλετικών διακρίσεων, ενώ παράλληλα ψηφίστηκε ο «Voting Rights Act» που εξασφάλιζε ισότητα στο δικαίωμα ψήφου για λευκούς και μαύρους. Την ίδια χρονιά ο Κινγκ τιμήθηκε με το Βραβείο Νόμπελ.

Η μνημειώδης ομιλία του έχει χαραχθεί πλέον στην εθνική συνείδηση των Αμερικανών, αλλά και στη συλλογική συνείδηση όλων όσοι μάχονται για την κατάργηση των διακρίσεων κάθε μορφής. Σήμερα, μπορεί οι φυλετικοί διαχωρισμοί να έχουν σε μεγάλο βαθμό περιοριστεί, όμως το όνειρο του εμβληματικού αμερικανού ιερέα έχει μετεξελιχθεί στο δυναμικό όραμα που μας εμπνέει στον συλλογικό μας αγώνα για άμβλυνση των κοινωνικών ανισοτήτων και διασφάλιση των θεμελιωδών δικαιωμάτων για όλους.

Οραματιζόμαστε μια κοινωνία που οι άνθρωποι δεν θα κρίνονται από την εθνική τους καταγωγή, την κοινωνική τους προέλευση, την ηλικία, την αναπηρία, τον σεξουαλικό τους προσανατολισμό, την ταυτότητα ή τα χαρακτηριστικά φύλου τους, αλλά από την ποιότητα του χαρακτήρα τους.

Με βάση τα διδάγματα και το όνειρο του Κινγκ υπό το φως των σύγχρονων εξελίξεων, όλοι οι άνθρωποι χωρίς διακρίσεις πρέπει να έχουν ίση δυνατότητα για πρόσβαση σε υψηλής ποιότητας υγεία, εκπαίδευση, εργασία. Ετσι μόνο θα καταπολεμηθούν οι ανισότητες της εποχής μας που δεν είναι πλέον φυλετικές, αλλά κοινωνικές. Η αρχή της ισότητας δεν επιτυγχάνεται μέσω της μαθηματικής ισότητας, αλλά μέσω της ισότητας στις ευκαιρίες. Δεν ξεκινούν όλοι από το ίδιο σημείο εκκίνησης, γι’ αυτό πρέπει να τους δοθούν οι ευκαιρίες να ξεκινήσουν από την ίδια αφετηρία. Οταν σε μια κοινωνία διασφαλίζεται ισότιμα η ορατότητα όλων των πολιτών, ενισχύεται η κοινωνική συνοχή και η δυνατότητα κοινωνικής κινητικότητας.

Πριν η φωνή του σιγήσει άδικα και πρόωρα από τη σφαίρα ενός ελεύθερου σκοπευτή, στις 4 Απριλίου 1968, ο Κινγκ μας άφησε οικουμενική παρακαταθήκη να ηχήσει παντού το όνειρο για μια αξιακή κοινωνία ισότητας, αλληλεγγύης και αμοιβαίας αποδοχής για όλους.

Ο Γιώργος Σταμάτης είναι βουλευτής Επικρατείας ΝΔ