Η επόμενη ημέρα {LF}μετά τις παραιτήσεις

Θα μπορούσαν οι παραιτήσεις των Χάρτβιγ Φίσερ και Τζόναθαν Γουίλιαμ, την περασμένη Παρασκευή, από τις θέσεις του διευθυντή και του υποδιευθυντή του Βρετανικού Μουσείου (έναν χρόνο πριν από την προγραμματισμένη απομάκρυνσή τους) να έχουν συνέπειες για τη «διπλωματία της επιστροφής αρχαιοτήτων»; Το ερώτημα αυτό, που σχετίζεται πλέον με τις συνθήκες ασφάλειας στο βρετανικό ίδρυμα και την υπόληψη των επικεφαλής, ακούγεται ολοένα και πιο έντονα – και μάλιστα από βρετανικές εφημερίδες. Οι «Guardian», «Telegraph», αλλά και οι αμερικανικοί «Financial Times» αναφέρθηκαν πρόσφατα πολλές φορές στη σκοτεινή υπόθεση με τις απώλειες αρχαιοτήτων του Βρετανικού Μουσείου, συνέπεια της οποίας ήταν η απόλυση του επιμελητή Πίτερ Χιγκς.

Οπως ανέφερε ο Φίσερ στην επιστολή παραίτησής του: «Είναι προφανές πως το μουσείο δεν ανταποκρίθηκε όσο ολοκληρωμένα θα έπρεπε στις προειδοποιήσεις του 2021 και στο πρόβλημα που έχει πλέον αναδειχθεί πλήρως. Η ευθύνη για την αποτυχία αυτή πρέπει τελικά να βαρύνει τον διευθυντή». Ζήτησε παράλληλα συγγνώμη από τον Ιτάι Γκρέιντελ, τον άνθρωπο που πρώτος αντιλήφθηκε ότι πωλούνται αντικείμενα του Βρετανικού Μουσείου στο ebay. Τα προειδοποιητικά μέιλ που στάλθηκαν από τον συγγραφέα και συλλέκτη, όπως αποδείχθηκε αργότερα, αγνοήθηκαν από τη διοίκηση και τελικά η κλοπή συνεχίστηκε. Τρεις ώρες μετά την παραίτηση του διευθυντή, στην ίδια κίνηση προχώρησε και ο υποδιευθυντής, καθώς και εκείνος αγνόησε τα στοιχεία.

Ο πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του μουσείου, Τζορτζ Οσμπορν, επιβεβαίωσε το περασμένο Σάββατο στο ραδιόφωνο του BBC Radio 4 ότι ορισμένα από τα 2.000 χαμένα αντικείμενα έχουν αρχίσει να ανακτώνται. Οπως δήλωσε, «ορισμένα μέλη της αρχαιολογικής κοινότητας συνεργάζονται ενεργά με το μουσείο», ενώ έδειξε αισιόδοξος ότι «κάποιοι τίμιοι άνθρωποι θα επιστρέψουν τα αντικείμενα που θεωρούνται τελικά κλεμμένα». Παράλληλα όμως αναγνώρισε ότι «κάποιοι άλλοι δεν θα κάνουν το ίδιο», ενώ παραδέχθηκε για ακόμη μία φορά ότι «το μουσείο θα μπορούσε να είχε αποτρέψει τις κλοπές νωρίτερα».

Η Βικτόρια Χίσλοπ

Υπό το φως των νεότερων εξελίξεων αρκετοί σχολιαστές ανατρέχουν πλέον στα τέλη Ιουλίου, όταν ο Χ. Φίσερ ανακοίνωσε πως έχει αποφασίσει να αποχωρήσει από τη θέση του στις αρχές του 2024, πριν λήξει το συμβόλαιο της θητείας του, η οποία ξεκίνησε το 2016. Η γνωστή συγγραφέας Βικτόρια Χίσλοπ ήταν από τις πρώτες που αναρωτήθηκαν δημοσίως μήπως εκείνη η ανακοίνωση συνδέεται με τη δημοσιοποίηση της «κλοπής ή απώλειας» μεγάλου αριθμού αντικειμένων από τις αποθήκες του μουσείου. Ο Φίσερ προφανώς επέμενε ότι η απόφασή του για πρόωρη αποχώρηση από τη θέση του δεν είχε απολύτως καμία σχέση με την κλοπή.

Την υπόθεση έχουν ήδη αναλάβει οι αστυνομικές Αρχές, ο βασικός ύποπτος που έχει απολυθεί κλήθηκε στις 24 Αυγούστου για κατάθεση, ενώ το Βρετανικό Μουσείο καλείται να διαχειριστεί μία από τις πιο δύσκολες υποθέσεις της ιστορίας του ενόψει μάλιστα και της μεγάλης ανακαίνισης που προετοιμάζεται στο εγγύς μέλλον. Αυτό είναι το σημείο άλλωστε με το οποίο αρκετοί αναλυτές συνέδεαν τη δυνατότητα «αποστολής» ή «δανεισμού» αρχαιοτήτων στις χώρες προέλευσής τους. Ειδικά τώρα που το Βρετανικό Μουσείο φέρεται ευάλωτο σε διεθνείς πιέσεις για ζητήματα ασφάλειας.

ΓΙΑ ΤΑ ΓΛΥΠΤΑ

Επίθεση από αγγλίδα βουλευτή

Επίθεση στη διοίκηση του Βρετανικού Μουσείου εξαπέλυσε η βουλευτής των Εργατικών Bell Ribeiro-Addy για την υπόθεση της απώλειας αρχαιοτήτων. Η 38χρονη πολιτικός δήλωσε, σύμφωνα με τον «Guardian», ότι η υπόθεση εκθέτει το Μουσείο σε σχέση με την «προσβλητικά γελοία» άρνησή του να επιστρέψει κειμήλια στις χώρες προέλευσής τους -αναφορά που συμπεριλαμβάνει, εκτός άλλων, τα Γλυπτά του Παρθενώνα. «Μία από τις πλέον προσβλητικές δικαιολογίες που έδιναν οι αρμόδιοι είναι ότι οι άλλες χώρες δεν θα μπορούσαν να συντηρήσουν τις αρχαιότητες ή ότι θα μπορούσαν να κλαπούν. Κι όμως, ορισμένοι στη δική μας χώρα τις βγάζουν για πώληση στο eBay». Σύμφωνα με τους «Financial Times», εξάλλου, η υπόθεση των παραιτήσεων δεν αλλάζει την τροχιά των διαπραγματεύσεων μεταξύ Μουσείου και Ελλάδας. «Μπορείτε να διαβάσετε πολλά στη σιωπή της ελληνικής πλευράς», δηλώνει πηγή από το Βρετανικό Μουσείο που επικαλούνται οι «Financial Times». «Υπήρξε σημαντική αυτοσυγκράτηση στην καρδιά του ελληνικού κράτους».