Ελληνικές εικόνες στην Μπερλινάλε

Ατμόσφαιρα από Ελλάδα σήμερα στην Μπερλινάλε, σε πλήρη αντίθεση με το κρύο του Βερολίνου. Οι αυθεντικές ελληνικές τοποθεσίες είναι (κυρίως) το φόντο του «Musik» της Γερμανίδας Ανγκελα Σάνελεκ, ενώ η ίδια η ταινία κάθε άλλο παρά εύκολη υπόθεση είναι για έναν θεατή μη μυημένο στον ενναλακτικό κινηματογράφο. Σίγουρα δεν μπορεί να γίνει αμέσως αντιληπτό ότι ο μύθος του Οιδίποδα είναι ο πυρήνας της ιστορίας της. Η Σάνελεκ, με ειδίκευση στο αρχαίο ελληνικό δράμα, διαχειρίζεται την ιστορία της με τρομερά ελλειπτικό τρόπο, προσφέροντας  λεπτομέρειες περισσότερο ως σημάδια / σύμβολα παρά σαν εργαλεία σεναρίου. Τραυματισμένα πόδια, ένα σταυρόλεξο, μια οικογένεια στην επαρχία, ένας τηλεφωνικός διάλογος μέσα από τον οποίο καταλαβαίνουμε ότι κάποιος έχει πεθάνει (η ταινία έχει ελάχιστους διαλόγους), κλασική μουσική.

Ελληνες ηθοποιοί – η Μαρίσσα Τριανταφυλλίδου, ο Αργύρης Ξάφης ανάμεσά τους – συμμετέχουν περισσότερο σαν σύμβολα στην ταινία που μας μεταφέρει από τα βουνά και τις παραλίες της Ελλάδας στις λίμνες του Βερολίνου. Ο χρόνος επίσης είναι ένα μυστήριο. Θα μπορούσε να είναι κάποια στιγμή της δεκαετίας του 1980, θα μπορούσε να είναι και το σήμερα. Ενδιάμεσα, υπάρχει μία ημερομηνία που μπορεί να προσδιοριστεί με ακρίβεια: το καλοκαίρι του 2006, διότι ακούμε τη μετάδοση ενός αγώνα ποδοσφαίρου ανάμεσα στην Ιταλία και τη Γερμανία που ανταγωνίζονταν στο τότε Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου.

Γεννημένη στις 14 Φεβρουαρίου 1962 στο Ααλεν της Βάδης-Βυρτεμβέργης, η Ανγκελα Σάνελεκ είναι μια εκπρόσωπος του εναλλακτικού γερμανικού κινηματογράφου με ταινίες όπως «Ημουν και δεν ήμουν στο σπίτι» (2019), «Der traumhafte Weg» (2016) και «Das Glück meiner Schwester» (1995). Η θεατρική της παιδεία είναι εμφανής και δεν έχει μεγάλες διαφορές από τον κινηματογράφο του Γιώργου Λάνθιμου. Κάδρα στα οποία διακρίνεται μισό το είδωλο, ανορθόδοξες γωνίες λήψης, στατικές εικόνες που παρά τη μεγάλη τους διάρκεια δεν φαίνεται να εξυπηρετούν τη δράση· όμως παρ’ όλα αυτά μια γοητευτική «αντιαφήγηση» που καταφέρνει να σου κινήσει την περιέργεια.

Βραβείο στον Σπίλμπεργκ

«Μια ταινία είναι ένας πίνακας γεμάτος από μικρά, μικρά πίξελ» είπε χθες ο Στίβεν Σπίλμπεργκ μιλώντας στους δημοσιογράφους με αφορμή τη βράβευσή του με μια ειδική Χρυσή Αρκτο για το σύνολο της καριέρας του. Ο δημιουργός δεν πιστεύει ότι σε μια ταινία υπάρχουν «δευτερεύοντα στοιχεία». «Τα πάντα βρίσκονται εκεί για να εξυπηρετήσουν ένα πράγμα – την ιστορία» είπε και «αν έκανα κάτι πάντα στη ζωή μου ως κινηματογραφιστής αυτό ήταν να σκέφτομαι τη λογική πίσω από κάθε σκηνή που γύριζα. Αν δεν υπάρχει λόγος ύπαρξης για μια σκηνή, για την κάθε σκηνή μιας ταινίας, τότε είναι καλύτερο να λείπει γιατί έτσι κερδίζεις και χρόνο και χρήματα». Μίλησε επίσης για το «Jewish Story Partners», τον οργανισμό που δημιουργήθηκε μετά τη «Λίστα του Σίντλερ» προκειμένου σε ολόκληρο τον κόσμο να διατηρείται ζωντανή η μνήμη για το Ολοκαύτωμα των Εβραίων μέσω της δημιουργίας ντοκιμαντέρ. «Είναι ίσως το μόνο πράγμα για το οποίο αισθάνομαι πραγματικά υπερήφανος» είπε o 76χρονος σκηνοθέτης, υποψήφιος στα Οσκαρ με το «The Fabelmans».