«Η ειλικρίνεια του Σοπέν γίνεται αισθητή από όλους»

«Ζούμε σε δύσκολους καιρούς»: αυτός είναι ο τίτλος που δίνει ο Ιβο Πογκορέλιτς για το διάστημα του ενός χρόνου από την τελευταία εμφάνισή του στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών ερμηνεύοντας έργα Σοπέν, δηλαδή από τον Σεπτέμβριο του 2021 ως σήμερα. Ο φημισμένος πιανίστας από το Βελιγράδι επιστρέφει αύριο στην Αίθουσα «Χρήστος Λαμπράκης» και συμπράττει με την Κρατική Ορχήστρα Αθηνών υπό την μπαγκέτα του γάλλου αρχιμουσικού Φιλίπ Ογκέν. Το πρόγραμμα, υπό τον τίτλο «Αρωμα 1830», απαρτίζουν «Οι Εβρίδες», εισαγωγή, έργο 26 του Φέλιξ Μέντελσον (1809-1847), «Φανταστική Συμφωνία», έργο 14 «Επεισόδιο από τη ζωή ενός καλλιτέχνη» του Μπερλιόζ (1803-1869) και το Κοντσέρτο για πιάνο και ορχήστρα αρ. 2 σε φα ελάσσονα, έργο 21 του Σοπέν (1810-1849).

Πρόκειται για μια συναρπαστική συνάντηση με τρεις ιδιοσυγκρασιακά αντιπαραβαλλόμενες μορφές του πρώιμου ρομαντισμού, την οποία ο Φιλίπ Ογκέν τη χαρακτηρίζει «μια πολύ ενδιαφέρουσα εξερεύνηση του εσωτερικού κόσμου τριών από τους μεγαλύτερους συνθέτες. Οι μουσικοί της Κρατικής Ορχήστρας Αθηνών διαθέτουν μια ένδοξη ιστορία, από τον Ρίχαρντ Στράους μέχρι τον Δημήτρη Μητρόπουλο και τον Λόριν Μάαζελ, ενώ έχουν παίξει στο παρελθόν τα έργα που θα ερμηνεύσουμε μαζί. Ερχομαι σε αυτούς ως εκπρόσωπος των συνθετών, αλλά και ως μεταφραστής των γραπτών τους».

Ο Σοπέν είναι ο συνθέτης που άσκησε καταλυτική επιρροή στη ζωή και την καριέρα του εκρηκτικού σολίστα, αφού πιστεύει ότι ένα από τα στοιχεία εκείνα που τον κάνουν συναρπαστικό τόσο στον ακροατή όσο και στον ερμηνευτή είναι «η απίστευτη ειλικρίνειά του, η οποία μπορεί να γίνει αισθητή από όλους, γνώστες και μη. Ο Σοπέν είναι τελείως διαφορετικός τόσο από τους προηγούμενους από αυτόν όσο και από εκείνους που ήρθαν μετά από αυτόν. Αλλαξε για πάντα τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε το πιάνο».

Πίσω από το αριστούργημα του Σοπέν Κοντσέρτο για πιάνο και ορχήστρα αρ. 2 υπάρχει μια μικρή ενδιαφέρουσα ιστορία. Παρά το ότι το Κοντσέρτο σε φα ελάσσονα που θα ερμηνεύσει ο Πογκορέλιτς γράφτηκε πριν από το Κοντσέρτο σε μι ελάσσονα, είναι γνωστό ως το δεύτερο κοντσέρτο. Αυτό οφείλεται στο ότι τα δύο κοντσέρτα εκδόθηκαν αντίστροφα προς τη χρονολογική σειρά σύνθεσής τους. Κατά το ταξίδι του Σοπέν από τη Βαρσοβία προς το Παρίσι (φθινόπωρο του 1830) οι πάρτες της ορχήστρας του κοντσέρτου σε φα ελάσσονα χάθηκαν και έπρεπε να ξαναγραφτούν από την αρχή, με αποτέλεσμα η έκδοση του κοντσέρτου να πρέπει να περιμένει μέχρι το 1836, τρία δηλαδή χρόνια μετά την έκδοση του Κοντσέρτου σε μι ελάσσονα.

Ο Πογκορέλιτς εκτός από τις συναρπαστικές εμφανίσεις του στις μεγάλες σκηνές του κόσμου έχει και μια εντυπωσιακή δισκογραφική δραστηριότητα. Φέτος κυκλοφόρησε το δεύτερο άλμπουμ του από τη Sony και περιέχει αποκλειστικά έργα Σοπέν και το προηγούμενο έργα Μπετόβεν και Ραχμάνινοφ. Για εκείνον κάθε ηχογράφηση είναι και μια διαφορετική εμπειρία. «Προσπαθώ κάθε φορά να δίνω τον καλύτερο εαυτό μου. Στο κάτω κάτω, κάθε ηχογράφηση δεν είναι παρά ένα αρχείο».

Κατά την άποψή του, ποια δεξιοτεχνικά χαρακτηριστικά πρέπει να διαθέτει ο ιδανικός ερμηνευτής του Σοπέν; «Μουσικότητα και οξυδέρκεια που φέρνει μόνο η πραγματικά σκληρή δουλειά. Η μουσική του είναι εξαιρετικά απαιτητική για το μυαλό».