Αποχαιρετισμός στο καλοκαίρι

Γιώργης Γερόλυμπος

φωτογράφος

Το παλιό κόκκινο καταμαράν

Το φετινό καλοκαίρι ήταν για μένα μια περίοδος ανασύνταξης ύστερα από ένα μεγάλο διάστημα προσπάθειας «επιβίωσης» υπό τις πρωτόγνωρες συνθήκες που ζήσαμε όλοι μας. Τόσο καιρό κάναμε ό,τι μπορούσαμε, αλλά φέτος το καλοκαίρι έπεσα με τα μούτρα να διορθώσω ό,τι είχε καταρρεύσει, χαλάσει ή… Εγινα λίγο υδραυλικός, ηλεκτρολόγος, κηπουρός, μπογιατζής, σοφέρ και άλλες αναρίθμητες ειδικότητες που μέσα στη ζάλη της δουλειάς δεν θυμάμαι καν και δεν πειράζει. Πάνω από όλα, όμως, έγινα ναυπηγός. Το παλιό σκαφάκι που μου έδωσε ο πατέρας μου πριν από χρόνια, εκείνο το κόκκινο καταμαράν των σαράντα ετών που μαράζωνε παρατημένο τόσο καιρό κάτω από τον ήλιο, φέτος, το έλυσα, το στόκαρα, το αστάρωσα, το έβαψα και του πέρασα νέα ξάρτια κάνοντάς το να φαίνεται καλύτερο απ’ όταν το πρωτοείδα τη μακρινή δεκαετία του 1980.

Επειτα από δύο χρόνια διαχείρισης της ζωής όπως όπως, φέτος το καλοκαίρι πήρα και πάλι πίσω το πηδάλιο.

Φτερωτή, 22 Αυγούστου 2022

Γιώργος Νανούρης

σκηνοθέτης

Μια παύση

Μόνος, στη μέση του πουθενά, δίπλα στη φύση που τόσο μου λείπει. Μακριά από φωνές, άγχη, σκέψεις, σόσιαλ μίντια, δουλειές. Μια παύση απ’ όλους και όλα υπό τους ήχους των τζιτζικιών.

Ο «Γυάλινος κόσμος» του Τενεσί Ουίλιαμς, σε δική του σκηνοθεσία, ολοκληρώνει την περιοδεία του 28, 29 και 30 του μήνα.

Γιώργος Τζιρτζιλάκης

καθηγητής στο Τμήμα Αρχιτεκτόνων του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

Ο καιρός του τίποτα

Υπάρχουν πολλές αναγνώσεις του καλοκαιριού, ως διακοπή (-ές), ως αποσυμφόρηση, ως «ελεύθερος χρόνος», ως ελαφρότητα, ως ζώνη σύντηξης ανάμεσα στη θάλασσα και τον ουρανό, ως ακατάσχετη κραιπάλη του ήλιου, ως χορός των βυθών, ως τόπος του αβυσσαλέου Αλλου σε δύστηνους καιρούς. Αλλά και ως νεύρωση, ως παράκτια υπερσυσσώρευση και καταστροφή, ως αφόρητη υπερθέρμανση, ως πανικόβλητος ηδονισμός, ως εκείνο το μελαγχολικό «Περάσαμε υπέροχα! Εσείς;»… Απ’ όλες, εκείνη που με απορροφούσε πάντα ήταν του μη αναπαραστάσιμου και του απερίγραπτου τίποτα. Υπό την έννοια αυτή, το καλοκαίρι ανήκει στην περιοχή του «πράγματος» (das Ding) που δεν μπορεί να αναπαρασταθεί παρά μόνο από το κενό. Εάν το καλοκαίρι μπορεί να γίνει πλήρες, ώστε να τελειώσει, είναι στον βαθμό που η επιθυμία και η ουσία του ταυτίζονται με το κενό, όπως το τίποτα τ’ ουρανού, του οποίου το πιο σταθερό στοιχείο είναι η διαρκής μεταβολή. Δεν έχω, λοιπόν, άλλο τρόπο να απεικονίσω το «τέλος του καλοκαιριού» από αυτό το τελετουργικό κενό ανάμεσα στα χέρια: εκ του μηδενός και με βάση τη γαλάζια τρύπα.

Νίκος Δαββέτας

συγγραφέας

Ο Θουκυδίδης του Βενιζέλου στη Χαλέπα

Φέτος τον Ιούνιο αξιώθηκα να επισκεφθώ την ανακαινισμένη κατοικία του Ελευθερίου Βενιζέλου στη Χαλέπα και να περιηγηθώ τους χώρους της ένα ολόκληρο πρωινό. Θαύμασα την υπέροχη βεράντα, άγγιξα το γραφείο του εθνάρχη, τη βιβλιοθήκη του, ξαπόστασα στην πίσω αυλή με το γιασεμί και τη θέα στο πέλαγος αλλά ένα μονάχα έκθεμα με συνεπήρε: τα χειρόγραφα της μετάφρασης της Ιστορίας του Θουκυδίδη. Δίπλα στα παράσημα, τα μετάλλια και τα τιμητικά διπλώματα, ίσως το πιο τιμητικό, όχι από την εκκλησία του δήμου ή τους σοφιστές, μα από τη χάρη του πνεύματος. Ηττημένος, απογοητευμένος, αυτοεξόριστος στο Παρίσι, κι ενώ το όραμα της Ιωνίας θολώνει, ο Ελευθέριος Βενιζέλος αποφασίζει να συνομιλήσει με τον Θουκυδίδη, να βρει καταφύγιο στη σκέψη του μεγάλου ιστορικού, να αναστοχαστεί τη δική του πορεία μέσα από την Ιστορία του Πελοποννησιακού πολέμου και παράλληλα να παλέψει με τη «γραφόμενη γλώσσα που ομιλούν απροσποίητα οι άνθρωποι», σαν πράξη αυτογνωσίας αλλά και κατανόησης της «ματαιότητας των μεγαλείων», όπως θα έλεγε και ο  Αλεξανδρινός του φίλος.

Πρόσφατα κυκλοφόρησε η επανέκδοση του μυθιστορήματος του Ν. Δαββέτα «Ο ζωγράφος του Μπελογιάννη» από τον Πατάκη

Διονύσης Καββαθάς

καθηγητής ΑΣΚΤ

Το τέλος του καλοκαιριού;

Εχει κάποιο αριστοτελικό τέλος (σκοπό) το καλοκαίρι και από ποια θέση το παρατηρεί κανείς; Βρισκόμενος ακόμη εντός του καλοκαιριού ή αφού το έχει αφήσει πίσω του; Αν υποθέσουμε ότι το καλοκαίρι είναι η εποχική αναβολή της κακο-καιρίας και η απαρχή ενός ανοιχτού ορίζοντα δυνατοτήτων, ευ-καιριών για τον στοχασμό νέων μορφών ζωής (ένα «οφείλεις ν’ αλλάξεις τη ζωή σου», Ρίλκε), τότε το τέλος του καλοκαιριού θα σήμαινε τον περιορισμό της τροπικότητας των καιρολογικών συμβάντων και την επιστροφή στην κανονικότητα, στην εργασία, στο νόημα, στην τάξη. Αν το ελληνικό καλοκαίρι είναι για πολλούς η εποχή της λήθης, της ραστώνης, της ανοησίας (ανοιχτότητας) και της κυριαρχίας του θαλάσσιου δικαίου, τότε το τέλος του καλοκαιριού θα ήταν η επιστροφή στο στέρεο έδαφος της πόλης, σε χώρους εγκλεισμού, στον βέβηλο χρόνο της οργάνωσης και της τάξης. Κινούμαστε, ωστόσο, όντως από την ιερή ατοπία του καλοκαιριού στο βέβηλο στοιχείο της πόλεως όταν ανακοινώνεται το τέλος του καλοκαιριού; Αν λάβουμε υπόψη μας ότι πλέον δεν ζούμε σε χωροχρόνους διακριτούς (ιερό – βέβηλο, εργασία – σχόλη) αλλά στο συνεχές της κοινωνίας της επικοινωνίας, τότε αυτό που ανακοινώνεται σιωπηλά δεν είναι κάποια απαρχή ή τέλος του καλοκαιριού, αλλά η ανελέητη προστακτική της διασύνδεσης: η επικοινωνία δεν κάνει διακοπές, δεν γνωρίζει εποχές, αδιαφορεί για τις διακρίσεις, είναι μια γκρίζα ζώνη αδιακριτότητας… Ισως είναι ακόμη και το τέλος της μελαγχολίας του τέλους του καλοκαιριού.

Ο Διονύσης Καββαθάς διδάσκει Φιλοσοφία και Αισθητική των Μέσων στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών (ΑΣΚΤ).

Point supreme

αρχιτέκτονες

Η ζωή είναι παιχνίδι

Αντίο, ελληνικό καλοκαίρι, ευχαριστούμε για τις ανέμελες καθημερινές στιγμές, για την απλότητα, την ατέλεια και την ασυμμετρία, την έμπνευση για αυθόρμητη δημιουργία. Τελικά, για την πεποίθηση ότι η ζωή είναι μια γιορτή που αξίζει να γιορτάζεται κάθε στιγμή, ένα παιχνίδι, και πως κάθε στιγμή είναι μοναδική, σημαντική όσο κάθε άλλη.

Οι Point Supreme είναι ο Κωνσταντίνος Πανταζής και η Μαριάννα Ρέντζου

Κωνσταντίνος Γιάνναρης

σκηνοθέτης

«Αυτοπροσωπογραφία»

Βλέπω τα βότσαλα στην αγαπημένη μου μικροσκοπική παραλία, που βρίσκεται από το Ιόνιο έως το Αιγαίο, οπουδήποτε. Αποχαιρετώ το καλοκαίρι καθώς κατεβαίνω κάτω στη γη, σαν χθόνια θεότητα στο σκοτάδι του χειμώνα. Του χρόνου θα επανέλθω στον αέρα, στη θάλασσα και την αλμύρα της ύπαρξης.

Ανδρέας Λαγός

σεφ

Το βιβλίο «Οι ειδοί του Μαρτίου»

Ενατη αυγουστιάτικη χρονιά στη Νότια Γαλλία, όπου βρίσκομαι για δουλειά μαγειρεύοντας την «ελληνική μαγειρική φιλοσοφία». Κάθε βράδυ πριν πάω για ύπνο απολαμβάνω τη συντροφικότητα του εξαιρετικού βιβλίου «Οι ειδοί του Μαρτίου», μέσω του οποίου το παρόν, το παρελθόν και το μέλλον δίνουν την επιλογή να αλλάξεις τον κόσμο σου.

Θοδωρής Βουτσικάκης

ερμηνευτής

Το «Χαμόγελο της Τζοκόντας»

Τις τελευταίες μέρες του Αυγούστου ακούω το «Χαμόγελο της Τζοκόντας». Με βοηθάει να αλλάζω εποχή. Γεννήθηκα καλοκαίρι βλέπεις, οπότε νιώθω ότι οι δικές μου ρίζες είναι θάλασσα… Στην Τήνο, τη βγάλαμε ξαπλωμένοι σε μια προβλήτα, στην άκρη του νησιού, τα πρωινά παρέα με λίγους περαστικούς, τα βράδια απόμερα, σε ένα σκηνικό υπέρλογα όμορφο. Σκέφτομαι ότι τις ωραίες στιγμές τις έχω τοποθετημένες καθημερινά μέσα μου. Να έχουμε ένα καλό φθινόπωρο.

String Demons

(Κωνσταντίνος και Λυδία Μπουντούνη), μουσικό σχήμα

Μπάνιο στο λάστιχο

Βόλτα με βαρκάκι τον γύρο της Σικίνου και σταματήσαμε για βουτιά, μεταξύ άλλων, σε ένα σημείο που λέγεται Μαύρη Σπηλιά, πάντα ανήσυχος μήπως υπάρχει καμιά μέδουσα ή κάτι παρόμοιο, αλλά ευτυχώς ήμασταν τελείως μόνοι. Βέβαια μου έκαναν πλάκα συνέχεια: Ωχ, κάτι έχει εδώ!! Το ηχειάκι που είχαμε στο σκάφος έπαιζε μεταξύ άλλων «Lean on me» με Michael Bolton, καθώς προσπαθούσα να ανέβω κάτι βράχια για να ρίξω βουτιά από ψηλά! Τα κατάφερα με λίγη καθυστέρηση… Ηταν αρκετά ψηλά! Στην επιστροφή, λίγο πριν μπούμε στο λιμάνι, μένουμε από βενζίνη, μας έπιασε νευρικό γέλιο ενώ κολυμπούσαμε σπρώχνοντας το βαρκάκι έξω. Νωρίς το βραδάκι μπάνιο στο λάστιχο έξω και ο δροσερός αέρας της Σικίνου κάνει την καλύτερη παρέα. Ταυτόχρονα χαζεύω το λιμάνι (ναι, είχα θέα όλο το λιμάνι και όχι μόνο!) του νησιού με το ωραιότερο ηλιοβασίλεμα που έχω δει.

Οι String Demons θα παίζουν ζωντανή μουσική στην παιδική παράσταση «Ραπουνζέλ, χωρίς παραμύθι» του Mike Kenny, σε σκηνοθεσία Ηλία Βαρελά, από τον ερχόμενο Οκτώβριο στο Κάππα, και στο «Πάρτι της ζωής μου» με την Ελένη Ράντου, σε σκηνοθεσία Ανέστη Αζά.

Αγγελος Παπαδημητρίου

ηθοποιός, εικαστικός

Οι γάτες δεν γερνάνε ποτέ

Λένε ότι η ημερομηνία γεννήσεώς μας καθορίζει τον χαρακτήρα μας… Δεν βαριέσαι, έχω χίλιες αποδείξεις για αυτό κι άλλες τόσες διαψεύσεις, όμως όταν καταλαγιάσει ο κουρνιαχτός και οι διχογνωμίες, κάτι μέσα σου βαθιά ξέρει ακριβώς την αλήθεια, ό,τι και να μου πείτε… Είμαι λοιπόν γεννημένος τέλος Σεπτεμβρίου κι η μοίρα μου είναι ν’ αποχαιρετώ το καλοκαιράκι… Το λατρεμένο καλοκαίρι σε όλες του τις μορφές, σαν εποχή, σαν νιάτα, σαν ευτυχία, σαν ευτυχισμένο παρελθόν, σαν έτοιμος από καιρό, σαν γενναίος! Πάντα μ΄ ενδιέφερε το τι κάνουμε μετά τα «καλοκαιράκια» της ζωής μας, πώς βιώνουμε την απώλεια, πώς μετατρέπουμε την έλλειψη σε πλούτο, τις ρυτίδες σε υπέροχα χαρακτικά, την ανημπόρια σε ακίνητη στάση γιόγκα αυτογνωσίας, την ομορφιά του Μποτιτσέλι στις ακόμα ωραιότερες δεσποινίδες της Αβινιόν!!! Και να που έφτασε η μοιραία στιγμή!!! Φέτος, μαζί με το καλοκαίρι, αποχαιρετώ τα νιάτα μου, μπαίνω αμετάκλητα (δεν γίνεται να κλέψω άλλο…) στην γκρίζα ζώνη του χειμώνα (εξάντλησα κάθε περιθώριο φθινοπώρου με χίλια κόλπα!).

Αντίο λοιπόν και χαρείτε όσο μπορείτε τα καλοκαίρια σας, έτσι ώστε όταν θα έρθει η στιγμή να τα αποχαιρετήσετε οριστικά, να τα έχετε βαρεθεί και λιγάκι, όπως βαριόμαστε σιγά σιγά τη θάλασσα επιθυμώντας το βουνό. Δεν αλλάζει και τίποτα δραματικά, εκεί που μαζεύαμε αχινούς τώρα θα μαζεύουμε βότανα. Το μόνο πραγματικά δύσκολο (και πώς ξεπερνιέται;) είναι αυτό που λέγαν οι παλιοί: «Βαριά η καλογερική»… Να όμως που η «φωτιά» του χειμώνα απαντά: «Το μοναστήρι να ‘ν’ καλά και από καλογέρους να!!!».

Μάνος Καρατζογιάννης

ηθοποιός, σκηνοθέτης

Χαζεύοντας τα πινέλα του Τέτση

Πρέπει να ήταν κάπου στα τέλη της δεκαετίας του 1090 όταν, παιδί ακόμα, επισκέφτηκα για πρώτη φορά τη Σίφνο ακολουθώντας, όπως πολλοί άλλοι Ελληνες, το παράδειγμα του κεντροαριστερού τότε πρωθυπουργού μας Κώστα Σημίτη. Μια δεκαετία, περίπου, μετά, στα πρώτα μου χρόνια στο θέατρο – καλεσμένος αγαπητών φίλων και συναδέλφων – παραθέρισα και πάλι στη Σίφνο και φέτος, χρόνια αργότερα, βρέθηκα ξανά στο νησί για να σχεδιάσω καλλιτεχνικά και να οργανώσω το πρώτο πολιτιστικό φεστιβάλ του κατόπιν πρόσκλησης της δημάρχου Μαρίας Ναδάλη και του πολιτιστικού του συλλόγου που μετρά 40 χρόνια ενεργού παρουσίας κι ύστερα από σύσταση του σίφνιου συναδέλφου Γιώργου Δεπάστα και του Σταμάτη Φασουλή. Είναι αλλιώς όταν γνωρίζεις έναν τόπο στα παιδικά σου χρόνια, αλλιώς στην αρχή της ενήλικης ζωής σου κι αλλιώς βέβαια λίγο πριν τα μέσα της. Το ίδιο συμβαίνει άλλωστε και με τα μεγάλα κείμενα αλλά και με τους ανθρώπους που συναντάμε ή χάνουμε στο διάβα της ζωής μας. «Τι είναι αυτό που δουλεύει μέσα μας; Τι επιβιώνει; Τι γεννιέται και τι πεθαίνει;» σκεφτόμουν όσο παρατηρούσα την εικαστική εγκατάσταση, που επιμεληθήκαμε με τους συνεργάτες μου, «Στο Ατελιέ του Παναγιώτη Τέτση» την τελευταία μέρα του φεστιβάλ μας «Στα μονοπάτια των θεών». Και πόσο έχουμε ανάγκη από αυτούς τους «τόπους – ρολόγια» που χτυπούν σε άλλους ρυθμούς και τους αποζητάμε τα καλοκαίρια για να γιατρευτούμε από την ξέφρενη αστική μας καθημερινότητα; Τι μας απομακρύνει και τι είναι αυτό που μας φέρνει κοντά σ’ έναν τόπο και στα μονοπάτια του; Χαζεύοντας τα πινέλα του Τέτση, ξεχασμένα σαν παιχνίδια μικρού παιδιού, να αντέχουν στον χρόνο και να τον νικούν, άξαφνα θυμήθηκα τα λόγια του: «Νησιά σαν τη Σίφνο σε ταξιδεύουν. Οι ουρανοί τα βάλανε εκεί, μαζί με τη ζωγραφική και τον άνθρωπο».

Εγινε η αφορµή να ξεκινήσει µερικά από τα µεγαλύτερα και σηµαντικότερα έργα του, όπως η «Λαϊκή Αγορά», και ουκ ολίγες φορές πήρε τη θέση του µοντέλου στο ατελιέ του στο Κάτω Πετάλι. Εξι χρόνια µετά τον θάνατό του ο ιδιαίτερος χώρος πνευµατικής εργασίας του αείµνηστου ζωγράφου, ακαδηµαϊκού και δασκάλου Παναγιώτη Τέτση ανοίγει για το ευρύ κοινό.

Δημήτρης Καταλειφός

ηθοποιός

Τα παιχνίδια και παιδικά βιβλία του Χ. Μπουλώτη

Αποχαιρετώ αυτό το καλοκαίρι έχοντας συναντηθεί για πρώτη φορά με ένα όμορφο νησί και με όμορφα ανθρώπων έργα. Ταξίδεψα στη Λήμνο και έλαβα μέρος σε μια εκδήλωση για τον Ηφαιστο, τον εμβληματικό θεό του νησιού. Στην εκδήλωση των «Φίλων παιδικού παιχνιδιού και βιβλίου» μίλησαν διακεκριμένοι αρχαιολόγοι και επιστήμονες και η βραδιά έκλεισε με έναν μονόλογο για τον Ηφαιστο, που έγραψε ο νεαρός φιλόλογος Θοδωρής Παζαρλόγλου. Ο Θοδωρής, τον οποίο είχα τη χαρά να γνωρίσω, είναι από τη Θεσσαλονίκη, και είχε γράψει το κείμενο ενώ έκανε τη στρατιωτική του θητεία στη Λήμνο, περίπου πριν από έναν χρόνο. Με αφορμή τη συμμετοχή μου είχα την ευκαιρία να επισκεφτώ, με τη φιλόξενη ξενάγηση των ιδρυτικών μελών του συλλόγου Κώστα Δώρα και Θωμά Σφούνη, διάφορα μέρη του νησιού, τρομερά ενδιαφέροντα τόσο από γεωλογική όσο και από ιστορική άποψη.

Μέσα σε όλα αυτά τα όμορφα τοπία και μνημεία με συγκίνησε ιδιαίτερα η «Συλλογή παιδικού παιχνιδιού και βιβλίου» στη Μύρινα, την πρωτεύουσα και λιμάνι του νησιού. Είναι του Χρήστου Μπουλώτη και τώρα εκτίθεται μόνιμα σε ένα όμορφο κτίριο που παραχώρησε ο Δήμος Λήμνου. Τα παιχνίδια ξεκινούν από κουμπαράδες και σβούρες και διανύουν ολόκληρες εποχές με καράβια, στρατιωτάκια, κούκλες, αυτοκίνητα, φορτηγά, τρένα, αεροπλάνα, επιτραπέζια, φιγούρες του Καραγκιόζη, καθώς και πολυάριθμα παιδικά βιβλία. Στόχος της έκθεσης είναι να ταξιδέψει τους επισκέπτες διαχρονικά στη μαγεία της παιδοσύνης και σε ό,τι αυτή αντιπροσωπεύει σε πραγματικό όσο και συμβολικό επίπεδο.

Απέναντι από το ξενοδοχείο όπου έμενα στο λιμάνι, και σχεδόν μπροστά από το παιδικό μουσείο, παρατηρούσα πως από το πρωί σχεδόν έως το βράδυ καμιά δεκαριά πιτσιρίκια έκαναν βουτιές ασταμάτητα, έβγαιναν έξω και ξανάπεφταν. Γελούσαν, αλληλοπειράζονταν, κατάβρεχε το ένα το άλλο, τσιρίζανε και ξανά μέσα στο νερό. Εμοιαζαν με ψαράκια ή με χέλια. Αυτή η εικόνα των παιδιών που έμοιαζαν σαν να ζουν κυριολεκτικά μέσα στη θάλασσα μου φάνηκε η πεμπτουσία του καλοκαιριού. Στο ωραίο ντοκιμαντέρ που προβάλλεται στην έκθεση, ο Λημνιός Χ. Μπουλώτης αναφέρεται στη βασανιστική νοσταλγία της παιδικής ηλικίας που τον ώθησε να οραματιστεί αυτό το μουσείο και τελικά ύστερα από πολύ μόχθο να το υλοποιήσει ακριβώς εκεί όπου ο ίδιος γεννήθηκε, μεγάλωσε και κολύμπησε με τα πιτσιρίκια της δικής του γενιάς.

Το καλοκαίρι είναι μια μαγική εποχή. Η παιδική ηλικία το ίδιο. Τα πιτσιρίκια μού το ξαναθύμισαν. Τα παιχνίδια και τα βιβλία του μουσείου επίσης. Αποχαιρετώ το καλοκαίρι του 2022 με τη θλίψη γι’ αυτό που αναπόφευκτα τελειώνει και την αισιοδοξία γι’ αυτό που συνεχίζεται.

Αρης Μπινιάρης

σκηνοθέτης, ηθοποιός

Φαντάσου αν αυτό εδώ

Φαντάσου αν αυτό εδώ

κάποια μέρα αυτό εδώ

κάποιαν όμορφη μέρα

φαντάσου

αν κάποια μέρα

κάποιαν όμορφη μέρα αυτό εδώ

σταματούσε

φαντάσου

(Σάμουελ Μπέκετ, «Ποιήματα συνοδευόμενα από σαχλοκουβέντες»,

μτφ. Γιώργος Βίλλιος)

Θέμελης Γλυνάτσης

σκηνοθέτης

«Σαν πουλί που ξεδιπλώνει τα φτερά του»

Η εξαιρετική αυτή φωτογραφία της Κικής Παπαδοπούλου είναι από την παράσταση «Untitled for Now: An Old Fable» που σκηνοθέτησα στις 3 Ιουλίου στη Λυρική Σκηνή. Η παράσταση ήταν η κορύφωση ενός τετράμηνου εργαστηρίου με μια ομάδα που αποτελούνταν από ασυνόδευτους ανήλικους μετανάστες, και έλληνες νέους. Ηταν από τις σημαντικότερες εμπειρίες της επαγγελματικής μου διαδρομής. Και η φωτογραφία αυτή, που δείχνει αυτό το ριψοκίνδυνο άλμα, συνοψίζει τόσο τη σημασία της παράστασης για εμένα, όσο και μια κατεύθυνση. Η ώθηση αυτή, που κάνει τη φιγούρα να μοιάζει ταυτόχρονα με ιερατική μορφή, αλλά και με πουλί που ξεδιπλώνει τα φτερά του την εναρκτήρια στιγμή της απογείωσης, ή με ένα κομμάτι ύφασμα που ξεδιπλώνεται, είναι που καθιστά την εικόνα αυτή αυθύπαρκτη, και όχι κομμάτι μιας παράστασης. Κατά κάποιον τρόπο, είναι μια εικόνα που ξεπερνά τη δική μου επινόηση, δεν είναι «δική μου», παρότι προέρχεται από παράσταση που σκηνοθέτησα εγώ. Και αυτό είναι μοναδικό συναίσθημα.

Ρίτα Αντωνοπούλου

ερμηνεύτρια

Μια ανατολή στο Πήλιο

Ζούμε σε έναν κόσμο μαγικό… και μακάρι ο στίχος να τελείωνε εκεί. Μακάρι με την ίδια βεβαιότητα που ανατέλλει ο ήλιος κάθε μέρα να πιστέψουμε ότι θα ανατείλει και μέσα μας και θα μπορέσουμε να δούμε τα θαύματα γύρω μας και να νιώσουμε την αγάπη για τον άνθρωπο δίπλα μας. Τελειώνει άλλο ένα καλοκαίρι κι έφυγε πάλι σαν νερό. Ας κρατήσουμε τα όμορφα και να πάρουμε δύναμη για το μετά.

Η Ρίτα Αντωνοπούλου βρίσκεται σε περιοδεία συναυλιών (αύριο στην Ελευσίνα, 1/9 στα Χανιά, 10/9 Κέρκυρα).

Ντόρα Παπαδημητρίου

αρχιτέκτων

Μικρή φωτεινή αυλή

Ο κύριος Νίκος θα είναι για εμένα εκεί στη μικρή αυλή του μέχρι του χρόνου το καλοκαίρι. Κι εγώ θα κοιμάμαι εδώ κοντά του μέχρι τότε. Δυσκολεύομαι να αποχαιρετήσω αυτό το καλοκαίρι, όπως και πέρυσι. Εχω την εντύπωση ότι οι εικόνες του διαπερνούν τα όνειρά μου. Το μόνο που μπορώ να κάνω είναι να κρατήσω την αναπνοή μου και να βυθιστώ σε μια προσωρινή αίσθηση χαράς, θέλοντας όλα να είναι ίδια και του χρόνου και για πάντα. Γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο θα είναι διαφορετικά.

Η Ντόρα Παπαδημητρίου είναι υπεύθυνη του ανασχεδιασμού της Πλατείας Συντάγματος.

Μαρία Παπαδημητρίου

εικαστικός, καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας

Δι-ορθώνοντας το τοπίο

Δεν αποχαιρετώ τις Σποράδες. Αποχαιρετώ τις Κυκλάδες. Δεν με ενδιαφέρουν οι ορίζοντες ούτε οι αμμουδιές, αλλά μόνον η μικροσκοπική πετρώδης παραλία κάτω από το δωμάτιό μου. Αυτή η παραλία είναι σχεδόν γεμάτη υπερμεγέθη πολύχρωμα βότσαλα. Οι κολυμβητές πάντα όταν φεύγουν παίρνουν για ενθύμιο τα ομορφότερα. Το τοπίο αλλάζει, μεταμορφώνεται και φθίνει. Πριν την αποχαιρετήσω αισθάνομαι την ανάγκη να κάνω μια δι-όρθωση. Με μανία αρχίζω να βγάζω βότσαλα και βαριές πέτρες από τον βυθό. Γίνομαι κυριολεκτικά «ανθρωπόκαινος». Τα μετακινώ και τα ρίχνω στην παραλία, προσπαθώντας να συμπληρώσω τα κενά. Αυτό το «σχεδόν» και το «αποσπασμένο» πρέπει να γίνουν πάλι «όλον».