Μαγιό και μπανιερά

Διαβάζω ότι, στην παραλιακή πόλη Βίγκο της Ισπανίας, οι τοπικές Αρχές αποφάσισαν να επιβάλουν πρόστιμα και μάλιστα τσουχτερά σε όσους πλένονται στη θάλασσα με σαπούνι, ξεπλένουν σκεύη φαγητού, ανάβουν φωτιές και κάνουν μπάρμπεκιου στην αμμουδιά. Κι αυτά ας πούμε ότι μπορούν να τα ελέγξουν – που δεν μπορούν αλλά τέλος πάντων. Το άλλο; Που απαγορεύουν το ουρείν στη θάλασσα; Αυτό πώς ελέγχεται; Θα μπει ο άλλος στο νερό, έπειτα από λίγα βήματα θα κάνει την κλασική στάση των λίγων δευτερολέπτων, σαν να δίνει σήμα στους τριγύρω λουόμενους να απομακρυνθούν, και πάνω στο φινάλε θα πετάγεται ένας με φλοράλ βερμούδα να του κόψει πρόστιμο; Δεν γίνονται αυτά.

Δεν αλλάζουν διά νόμων τα ήθη και οι συμπεριφορές των ανθρώπων, πολύ περισσότερο όταν πάνε να κάνουν ένα ρημαδομπάνιο – τουλάχιστον όχι μέχρι οι νόμοι να γίνουν συνείδηση. Πόσα χρόνια μας πήρε να συμμορφωθούμε το «όχι σκουπίδια, όχι πλαστικά σε θάλασσες και ακτές»; Εκεί που μαζευόμαστε ημίγυμνοι και, υποτίθεται, απογυμνωμένοι από τις συμβάσεις μας, εκεί βγαίνουν πιο εύκολα στον αφρό τα κοινωνικά μας χούγια. Τα βλέπω στις παλιές ελληνικές ταινίες, σε ένα «τότε» που τα μαγιό τα έλεγαν μπανιερά. Στα ασπρόμαυρα αλμυρά φιλιά της Μελίνας και του Φούντα, στο φορτηγό που, μαζί με τη Βέμπο, ανέβαινε όλη η γειτονιά για «εκδρομή στη θάλασσα». Στο σεντόνι με το οποίο ο Ορέστης Μακρής έκρυβε τις κόρες του, όταν φορούσαν τα μπανιερά τους, στη «Θεία από το Σικάγο».

Μετά, οι οθόνες έγιναν έγχρωμες, έγινε πιο έγχρωμη και η Ελλάδα, πήραν χρώμα και οι παραλίες μας. Γέμισαν χρωματιστές ομπρέλες με τη ρεκλάμα των τσιγάρων «Αρωμα» και πολύχρωμες πλαστικές μπάλες της Nivea. Η μόδα, η ανάγκη και η κατάκτηση του «μπάνιου της Κυριακής» στοίβαζε ασφυκτικά στα λεωφορεία κορίτσια με κλαρωτές φούστες και αγόρια με κοντομάνικα πουκάμισα. Οι αδελφοί πρόσεχαν τις αδελφές τους αλλά η Λάσκαρη, με κόκκινο μπικίνι, φλέρταρε στη θάλασσα με τον Ντούζο. Τότε άρχισαν να ανοίγουν και τα πρώτα τάπερ δίπλα στο κύμα, μοσχοβόλησε η θάλασσα κεφτέδες και γεμιστά. Κι ακόμη, τα μαγιό τα λέγανε μπανιερά.

Δύο δεκαετίες αργότερα τα λέγανε μόνο μαγιό, τα «μπάνια του λαού» γέμισαν τις παραλίες με ακόμη περισσότερα τάπερ κι εκείνα τα τεράστια κασετόφωνα με τα οποία ο Σαββόπουλος τριγυρνούσε (στην «Πρωτομαγιά» του) σε «παραλίες σκουπιδοτόπων». Μέχρι που ο «λαός» άλλαξε τάξη, μπορεί να ζαλίστηκε και από την πολλή ηλιοθεραπεία, το «μπάνιο της Κυριακής» άρχισε να μοιάζει με clubbing. Beach bar, ξαπλώστρες, ρεζερβέ, δυο το λάδι καρύδας, τρεις το ξίδι μπαλσάμικο, εκατόν πέντε το λαδόξιδο. Και που φτωχύναμε δηλαδή, μόλις πήραμε μισή ανάσα, πρώτα στις παραλίες τρέξαμε για να αισθανθούμε ότι είμαστε λιγότερο φτωχοί. Πάντως και με μαγιό και με μπανιερά, και με ξαπλώστρες και με φουσκωτές μπάλες Nivea, αυτήν τη μικρή στάση μετά τα πρώτα βήματα στη θάλασσα και μόλις το νερό πιάσει γοφό – κακώς, δεν λέω – την κάναμε. Κι έρχονται τώρα οι Ισπανοί και λένε «νάδα». Ε, δεν γίνονται αυτά.