Μυστήριο με drone που συνετρίβη στο Ζάγκρεμπ

Στις 10 Μαρτίου, ένα drone βάρους άνω των 6 τόνων και μήκους 14 μέτρων, φορτωμένο με εκρηκτικά, έπεσε στο Ζάγκρεμπ, την πρωτεύουσα της Κροατίας, κοντά σε ένα οικοδομικό τετράγωνο όπου διαμένουν πολλοί φοιτητές. Το γεγονός σήμανε συναγερμό, καθώς ενώ μαινόταν ήδη ο πόλεμος στην Ουκρανία, το drone, σοβιετικής τεχνολογίας Tu141, μπόρεσε και διέσχισε, χωρίς να εντοπιστεί, μια απόσταση 560 χιλιομέτρων μέσα από τον εναέριο χώρο της Ρουμανίας, της Ουγγαρίας και της Κροατίας, τρεις χώρες της ΕΕ και του ΝΑΤΟ. Εκτοτε έχουν ξεκινήσει έρευνες για το πώς συνέβη όλο αυτό, με τον κροάτη πρωθυπουργό Αντρέι Πλένκοβιτς να λέει πως «πρέπει να ξεκαθαριστεί άμεσα εάν η πτώση του drone στο Ζάγκερμπ ήταν σκόπιμη». Πριν από λίγες ημέρες ο Πλένκοβιτς επισκέφθηκε για τον λόγο αυτόν το Κέντρο Συνδυασμένων Αεροπορικών Επιχειρήσεων του ΝΑΤΟ στην Ισπανία προκειμένου να λάβει περισσότερες πληροφορίες.

«Το ζήτημα είναι πολύ σοβαρό» τόνισε μιλώντας στην ισπανική εφημερίδα «El Pais», λίγο μετά τη συνάντησή του με τον ισπανό ομόλογό του Πέδρο Σάντσεθ. «Το drone έπεσε 50 μέτρα από ένα κτιριακό συγκρότημα όπου βρίσκονταν 4.500 φοιτητές, δίπλα σε ένα εστιατόριο, κοντά σε μια γέφυρα και ένα νυχτερινό κέντρο διασκέδασης. Ημασταν απίστευτα τυχεροί που δεν υπήρξαν θάνατοι ή τραυματισμοί. Το πιο ανησυχητικό είναι ότι ανακαλύψαμε πως υπήρχαν εκρηκτικά στο drone. Αν είχε χτυπήσει κάποιο από τα κοντινά κτίρια, θα είχε προκαλέσει τραγωδία, αφάνταστη ζημιά. Ελπίζουμε ότι η έρευνα θα ρίξει φως σε όλες τις συνθήκες». Σύμφωνα με πηγές η βόμβα, βάρους 120 κιλών, την οποία μετέφερε το drone εξερράγη, δεν έχει γίνει όμως γνωστό εάν αυτό συνέβη όσο ακόμη βρισκόταν στον αέρα.

Το μη επανδρωμένο αεροσκάφος – ακόμη δεν έχει διευκρινιστεί εάν προήλθε από την Ουκρανία ή τη Ρωσία – προχωρούσε σε ευθεία γραμμή με μεγάλη ταχύτητα, σε χαμηλό ύψος και στα ραντάρ της Ρουμανίας και της Ουγγαρίας δεν θεωρήθηκε πιθανός κίνδυνος. Εκείνη την ημέρα υπήρχε μεγάλη αεροπορική κίνηση που καταγραφόταν σε αυτά τα ραντάρ και έτσι θεωρήθηκε ότι ήταν ψευδής συναγερμός, εξηγεί ο κροάτης πρωθυπουργός. Μετά, μπήκε στην Κροατία και πέρασαν λίγα λεπτά μέχρι να προσγειωθεί στην πρωτεύουσα. Και τονίζει: «Αυτό που πρέπει να διευκρινίσουμε είναι αν πρόκειται για ατύχημα, αν το αεροσκάφος έφτασε στο Ζάγκρεμπ κατά λάθος, αν σχετίζεται με κάποιου είδους δολιοφθορά ή αν ήταν σκόπιμη ενέργεια. Προς το παρόν, δεν έχουμε καμία επιβεβαίωση για το ποιος εκτόξευσε το drone».

Το θέμα έχει απασχολήσει και συνεχίζει να απασχολεί το ΝΑΤΟ – πριν από τέσσερις ημέρες ένα ζεύγος μαχητικών F-16 που βρίσκονται στην αεροπορική βάση Αβιάνο της Ιταλίας μεταφέρθηκε στην Κροατία για να πάρει μέρος σε ασκήσεις στη νοτιοανατολική πτέρυγα του Συμφώνου. Θα παραμείνουν στην κροατική αεροπορική βάση στο Πλέσο, κοντά στο Ζάγκρεμπ. Νωρίτερα ο Πλένκοβιτς είχε κατηγορήσει το ΝΑΤΟ για αργή απάντηση, ενώ σε συνέντευξή Τύπου είχε ενημερώσει πως η Ουάσιγκτον τον διαβεβαίωσε ότι θα έστελνε F-16 να ενισχύσουν την κροατική άμυνα.

Εν τω μεταξύ πριν από λίγες ημέρες η ρουμανική κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι ξεκινά έρευνα για ένα άλλο drone αγνώστου προέλευσης που εντοπίστηκε στην πόλη Μπιστρίτα-Νασόντ, στα βόρεια της χώρας. Το μη επανδρωμένο αεροσκάφος εντοπίστηκε από νεαρό σε έναν αγρό κοντά στο σπίτι του. Διαπιστώθηκε ότι πρόκειται για Orlan-10, το οποίο χρησιμοποιείται για συλλογή πληροφοριών, εντοπισμό στόχων για επιθέσεις πυροβολικού καθώς και για ηλεκτρονικό πόλεμο. Το drone δεν είχε διακριτικά, αλλά σύμφωνα με ρουμάνους αξιωματούχους μόνο η Ρωσία χρησιμοποιεί αυτόν τον τύπο μη επανδρωμένων αεροσκαφών.