Η καινούργια «προφητεία» {LF}του Μισέλ Ουελμπέκ

«Κάποιες Δευτέρες στα τέλη Νοεμβρίου ή στις αρχές Δεκεμβρίου ειδικά αν είσαι ελεύθερος έχεις την αίσθηση ότι είσαι θανατοποινίτης». Αυτή είναι η πρώτη φράση στο όγδοο μυθιστόρημα του γάλλου συγγραφέα και ποιητή Μισέλ Ουελμπέκ «Anéantir», το οποίο κυκλοφόρησε στη Γαλλία την περασμένη Παρασκευή από τον εκδοτικό οίκο Flammarion σε 300.000 αντίτυπα και αντλεί το θέμα του από τις επικείμενες εκλογές. Αυτό το μικρό απόσπασμα αναφέρει στην κριτική του ο δημοσιογράφος της «El Pais» Μαρκ Μπασέτς, από τους ελάχιστους αναγνώστες που κράτησαν τις σελίδες του «Anéantir» προτού τυπωθεί. Στην Ελλάδα αναμένεται να κυκλοφορήσει (εκδόσεις Εστία, μετάφραση Γιώργος Καράμπελας) υπό τον τίτλο «Εκμηδένιση».

Στο 730 σελίδων πόνημά του ο 65χρονος Ουελμπέκ τοποθετεί την πολιτική αυτή αναμέτρηση στο 2027, με τη Μαρίν Λεπέν να έχει αποσυρθεί και κεντρικό ήρωα τον Πολ Ρεζόν, ο οποίος ρίχνεται στη μάχη των προεδρικών εκλογών. Πρωταγωνιστικό πρόσωπο είναι και ο γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, ο οποίος όμως δεν κατονομάζεται όπως ο Μπρουνό Λε Μερ, ο σημερινός υπουργός Οικονομίας από τον οποίο εμπνεύστηκε τον χαρακτήρα του βιβλίου Bruno Jude. Σε αυτή την ιστορία του Μισέλ Ουελμπέκ όπου η Γαλλία είναι μια τραυματισμένη χώρα με υψηλά ποσοστά ανεργίας και φτώχειας, ο Jude επικρίνει τον απερχόμενο – στην ιστορία του βιβλίου πάντα – πρόεδρο λέγοντας χαρακτηριστικά: «έχει μια πολιτική πεποίθηση μόνο: “ήμουν φτιαγμένος για να γίνω πρόεδρος”».

Μάλιστα ο γάλλος υπουργός αναφερόμενος σε πρόσφατη συνέντευξή του στο νέο βιβλίο του φίλου Ουελμπέκ είπε: «Νιώθω βαθύ θαυμασμό για το πρόσωπό του και είναι ένας από τους καλύτερους “καθρέφτες” που αντανακλούν όχι μόνο την αγωνία και την ανησυχία της γαλλικής κοινωνίας αλλά γενικά της δυτικής κοινωνίας».

ΑΝΑΤΡΟΠΗ. Ο ισπανός δημοσιογράφος χαρακτήρισε το «Anéantir» μια «μπαλάντα αγάπης και καταστροφής με πολλά σκαμπανεβάσματα, κάτι περισσότερο από ένα γεωπολιτικό θρίλερ με επιθέσεις και κατασκόπους». Για τον Μαρκ Μπασέτ πρόκειται για ένα μυθιστόρημα που αφηγείται «την ευθραυστότητα της ύπαρξης και τη μοναξιά του σύγχρονου ανθρώπου σε έναν κόσμο χωρίς θεό. Ενα βιβλίο που αναφέρει τους λόγους για τους οποίους μπορείς να ζήσεις τη ζωή ή να την εγκαταλείψεις, για την αρρώστια, την εντροπία και την καταστροφή, γράφοντας όμως το τέλος με μια μεγάλη ανατροπή». Οι γάλλοι κριτικοί υποδέχθηκαν το νέο συγγραφικό εγχείρημα του αιρετικού συγγραφέα με ενθουσιασμό. Για παράδειγμα, μια κριτική αναφέρει ότι πρόκειται «για τον μεγαλύτερο εν ζωή γάλλο συγγραφέα, ο οποίος δημιουργεί αυτό που χρειαζόμαστε σήμερα, πραγματική λογοτεχνία, τίμια και ειλικρινή». Την ίδια στιγμή άλλοι κριτικοί έκαναν λόγο για ένα μάλλον απαισιόδοξο όραμα το οποίο απεικονίζει χαρακτήρες που έχουν χαθεί, που δεν χωρούν στον πραγματικό κόσμο που κινείται σε υψηλές ταχύτητες.

Τα τελευταία βιβλία του Μισέλ Ουελμπέκ, ο οποίος δήλωσε ότι «μετά την πανδημία δεν θα ξυπνήσουμε σε έναν νέο κόσμο. Ο ίδιος θα είναι, λίγο χειρότερος», απεδείχθησαν προφητικά. Στην «Υποταγή» του 2015 (εκδόσεις Εστία), μια δυστοπία στην οποία αφηγείται τον εξισλαμισμό της Γαλλίας και που κυκλοφόρησε κατά διαβολική σύμπτωση την ίδια ημέρα που έγινε η επίθεση στο «Charlie Hebdo», προέβλεπε τα τρομοκρατικά χτυπήματα των τζιχαντιστών στην καρδιά του Παρισιού, ενώ στη «Σεροτονίνη» προφήτευσε το κίνημα των Κίτρινων Γιλέκων.

Αλλά η αγωνία του εκκεντρικού συγγραφέα μπορεί κανείς να πει ότι συνοψίζεται στη φράση του από μια και μοναδική συνέντευξη που έδωσε, επ’ αφορμή του νέου του βιβλίου, στην εφημερίδα «Le Monde» τον περασμένο Δεκέμβριο: «Γράφω για το χειροκρότημα, όχι για τα λεφτά. Για να με αγαπούν, να με θαυμάζουν».