Χωρισμός ίσον θάνατος

Η μοίρα δεν στάθηκε καθόλου γενναιόδωρη απέναντι στην Κούμπρα και την Αρζού, κάποτε υγιέστατες νεαρές Τουρκάλες αφοσιωμένες στην ανατροφή των παιδιών τους, οι οποίες στην πορεία καταστράφηκαν έχοντας υπάρξει θύματα βίαιων επιθέσεων από τους συζύγους τους. Πρόκειται για ένα φαινόμενο που παρουσιάζεται με ανατριχιαστική συχνότητα στη γειτονική χώρα και στις μέρες μας αναδεικνύεται μέσω του βρετανικού ντοκιμαντέρ «Dying to Divorce» (σ.σ. «Πεθαίνοντας για διαζύγιο») που είναι μάλιστα η επίσημη πρόταση του Ηνωμένου Βασιλείου για τα Οσκαρ του 2022 στην κατηγορία της καλύτερης διεθνούς ταινίας.

Δημιούργημα της σκηνοθέτριας Κλόε Φεργουέδερ και της παραγωγού Σινέντ Κίργουαν, η ταινία γυρίστηκε στην Τουρκία κάτω από τρομερά εμπόδια που προκλήθηκαν από τις γραφειοκρατικές και νομικές υπηρεσίες της χώρας. Σε πρόσφατη συνέντευξή της, η Φεργουέδερ είπε ότι άγγιξε τα όρια της απελπισίας νιώθοντας ότι το «Dying to divorce είναι αδύνατον να ολοκληρωθεί».

Ενδεχομένως η δημιουργία αυτής της ταινίας θα ήταν απαγορευτική για κινηματογραφιστή τουρκικής υπηκοότητας. Ωστόσο, μια άλλη Τουρκάλα, η δικηγόρος Ιπκέκ Μποζκούρτ, ήταν που κατάφερε να προσφέρει πολύτιμες υπηρεσίες στην παραγωγή. Γνωστή για τους αγώνες της υπέρ των δικαιωμάτων των κακοποιημένων Τουρκάλων, η Μποζκούρτ πέρα από το ότι ανέλαβε την υπόθεση των δύο γυναικών πείθοντάς τες να υποβάλλουν καταγγελίες κατά των συζύγων τους, λειτούργησε επίσης ως οδηγός της παραγωγής του ντοκιμαντέρ.

Η Κούμπρα γνώρισε τον παραγωγό σύζυγό της στο Λονδίνο και ενώ εργαζόταν ως παρουσιάστρια του Bloomberg News. Την έπεισε να τον ακολουθήσει στην Τουρκία, όπου ενώ στην αρχή όλα φαινόταν να πηγαίνουν καλά, λίγο μετά τη γέννηση του παιδιού τους βγήκε στην επιφάνεια ο βίαιος χαρακτήρας του. Η Κούμπρα υπέστη σοβαρή αιμορραγία στο κεφάλι και για ένα διάστημα δεν μπορούσε να μιλήσει ή να περπατήσει την ώρα που ο σύζυγός της ισχυριζόταν ότι η βλάβη του εγκεφάλου της οφειλόταν στην καισαρική τομή στην οποία είχε υποβληθεί στη γέννα. Χρειάστηκε να περάσουν χρόνια ώστε η Κούμπρα να ξαναδεί την κόρη της, ενώ ο σύζυγός της παρότι καταδικάστηκε δεν μπήκε ποτέ στη φυλακή.

Η περίπτωση της Αρζού είναι ακόμα χειρότερη, σχεδόν αδιανόητη: πυροβολήθηκε επτά φορές στα χέρια και τα πόδια από τον κατά δέκα χρόνια μεγαλύτερο σύζυγό της τον οποίο παντρεύτηκε στα 14. Τον παρακάλεσε δε, χωρίς αποτέλεσμα, να μην την πυροβολήσει στα χέρια ώστε να μπορεί να φροντίζει τα παιδιά τους! Ο σύζυγος της Αρζού που βρίσκεται στη φυλακή περιμένοντας τη δίκη του, δήλωσε ότι κατά τη γνώμη του οι πράξεις του υπήρξαν αναπόφευκτη συνέπεια της συμπεριφοράς της γυναίκας του.

Και εδώ βρίσκει κανείς την πολιτική διάσταση της ταινίας: δείχνει την εκστρατεία της Μποζκούρτ κατά των νομικών αλλαγών που εισήγαγε ο αυταρχικός πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και περιλαμβάνει πρόσφατες ειδήσεις από μια πολιτική συγκέντρωση στην οποία χρησιμοποιήθηκαν παραδοσιακά τουρκικά πολιτιστικά ιδανικά για την ιερότητα των μητέρων υπονοώντας ότι η θέση τους είναι στο σπίτι και μόνο στο σπίτι.