«Η γνήσια τέχνη είναι το αντίδοτο της ασχήμιας»

Ολοι είχαμε προετοιμαστεί και όλοι θρηνήσαμε σαν να μην το περιμέναμε, σαν να μη δεχόμασταν την απουσία του. Με αυτή την κοινή παραδοχή άρχισε η συζήτηση με τη Μαρία Φαραντούρη επ’ αφορμή της παράστασης που ετοιμάζει μαζί με τον Δημήτρη Καταλειφό, «Επέστρεφε στην ποίηση», στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, αφιερωμένη στον Μίκη Θεοδωράκη. Για τη σπουδαία ερμηνεύτρια ο Μίκης ήταν παρών στο σπίτι κάτω από την Ακρόπολη σαν άλλος Ιερός Βράχος και τον επισκεπτόταν συχνά. «Οταν έφυγε, ήταν σαν να έχασα έναν δικό μου άνθρωπο, τον πατέρα μου. Ολη μου η ζωή ήταν πολύ δεμένη με τον ίδιο και το έργο του. Τώρα που το σκέφτομαι, είναι σαν να είναι παρών ακόμα, σα να μην έφυγε ποτέ – δεν πεθαίνουν οι μύθοι ούτε το έργο τους. Οι μελωδίες του θα ενώνουν τις καρδιές μας, θα μας ανοίγουν καινούργιους δρόμους, όπως κάνει κάθε μεγάλη τέχνη. Σαν να τον βλέπω να ανοίγει τα φτερά του και να συνεχίζει να μας διευθύνει».

Ο βασικός άξονας της παράστασης είναι τα μελοποιημένα ποιήματα. «Την έχουμε ανάγκη την ποίηση και σήμερα και πάντα. Εννοείται ότι σε μια συναυλία δεν μπορούν να ειπωθούν όλα, ούτε να παρουσιαστούν μεγάλα κι αυτόνομα έργα, αλλά θα έχει μια επιλογή από ωραία τραγούδια που στηρίχτηκαν στους ποιητές μας, αρχίζοντας από τη Σαπφώ, τον Αριστοφάνη, τον Κάλβο, τον Καρυωτάκη, τον Καβάφη, τον Σεφέρη, τον Ελύτη, τον Ρίτσο, τον Αναγνωστάκη, διατρέχοντας την ποίησή μας μέσα από τη μελοποίησή της μέχρι σήμερα».

Τη σκηνή θα μοιραστεί με τους πολύ καλούς μουσικούς Τάκη Φαραζή (ενορχηστρώσεις – πιάνο), David Lynch (σαξόφωνο και φλάουτο), Ηρακλή Ζάκκα (μπουζούκι και μαντολίνο), Μιχάλη Πορφύρη (βιολοντσέλο), αλλά και τον Δημήτρη Καταλειφό, τον «εξαίρετο», όπως τον χαρακτηρίζει η Μαρία Φαραντούρη, τον οποίο θαυμάζει και παρακολουθεί χρόνια. «Ποιητής κι ο ίδιος, θα απαγγείλει ποιητικά κείμενα που επιλέξαμε, και όχι απαραίτητα των τραγουδιών αλλά εκείνα που ταιριάζουν στην όλη παράσταση. Επίσης μας έχει μια έκπληξη: θα τραγουδήσει κι ο ίδιος ένα ωραίο τραγούδι a capella!».

ΤΑ ΜΕΓΑΛΑ ΕΡΓΑ. Ποια μπορεί να είναι η λειτουργία της ποίησης στους δύσκολους και πρωτόγνωρους καιρούς που ζούμε; «Τα μεγάλα έργα δεν είναι ποτέ παρελθόν αλλά διαχρονικά. Πώς θα πούμε ότι το “Αξιον Εστί” είναι παρελθόν; Προφανώς έκανε αίσθηση όταν πρωτοκυκλοφορησε και κυνηγήθηκε κιόλας. Με διάφορα προσχήματα, είχε απαγορευτεί να παιχτεί στο Ηρώδειο πριν ακόμα από τη δικτατορία! Σήμερα, μετά 60 χρόνια, παίζεται, γίνονται συναυλίες, το έχουν ανακαλύψει δύο γενιές και τώρα περνάει στην τρίτη, οι ξένοι το γνωρίζουν. Το ίδιο συμβαίνει με το “Μαουτχάουζεν” – η τραγωδία του Ολοκαυτώματος δεν ξεχνιέται – ή με τον “Επιτάφιο” – ο πόνος της μάνας για το χαμένο παιδί της πάντα θα υπάρχει. Εξάλλου η ποίηση πρέπει να βρίσκεται στη ζωή μας, η ευαισθησία, η αισθητική, τα υψηλά νοήματα, ο πλούτος της ελληνικής γλώσσας, η ωραία μελωδία σε αντίθεση με την πεζή καθημερινότητα που πολλές φορές προσβάλλει με τη βαρβαρότητά της τον λόγο και τις πράξεις μας. Η γνήσια τέχνη είναι το αντίδοτο της ασχήμιας».

Σε αυτή την παράσταση η οποία παρουσιάζει τα ακριβά λόγια των ποιητών υπάρχει μια επιθυμία: να μείνει η αγάπη για την ομορφιά του ελληνικού λόγου και της μουσικής. «Επιθυμούμε να μείνει μια καλλιέργεια της ευαισθησίας μας που μας προσφέρει η τέχνη. Αυτά δεν είναι ουτοπίες, αλλιώς δεν θα υπήρχε καλλιτεχνική δημιουργία. Η Ελλάδα έχει μεγάλη ιστορία στην ποίηση, εδώ γεννήθηκαν τα Ομηρικά Επη, η λυρική ποίηση, η τραγωδία, και δεν χάθηκαν ποτέ στη διαδρομή, το αντίθετο, δημιούργησαν απογόνους σε όλον τον κόσμο. Στα χρόνια μας η ελληνική ποίηση βραβεύτηκε με δύο Νομπέλ. Η μουσική και τα τραγούδια μας ξεχώρισαν κι έξω από τα σύνορα, διεθνώς. Δεν είναι λίγο αυτό. Η ελληνική ποίηση μέσα στους αιώνες έχει μια αδιάκοπη συνέχεια με γνωστές κορυφώσεις, είμαι σίγουρη ότι και σήμερα και στο μέλλον δεν θα κοπεί αυτό το νήμα της παράδοσης ούτε στην ποίηση ούτε και στη μουσική. Μη μας φοβίζουν τα μεγάλα μεγέθη που γνωρίσαμε εμείς, θα υπάρχουν πάντα, όπως και πάντα θα υπάρχει ένα υπόκωφο ρεύμα νέων δημιουργών και νέων μορφών στην τέχνη. Θέλω να είμαι αισιόδοξη».

INFO

Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, 1-2/10, τηλ. 210 7282.333. Πριν από την έναρξη θα γίνουν έκτακτες ξεναγήσεις στην έκθεση «Ο γαλαξίας μου: Μίκης Θεοδωράκης», στις 19.00, δωρεάν δελτίο στο https://webtics.megaron.gr/el/events/?eventid=2592&showid=6307#6307