Επικίνδυνες περιοχές για σεισμό
Πατραϊκός, Κορινθιακός, Σποράδες, Βόρειο Αιγαίο και Δωδεκάνησα εμφανίζουν αυξημένο σεισμικό κίνδυνο - Να εφαρμοστούν άμεσα οι νέες τεχνολογίες, όπως τα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης, τονίζει ο καθηγητής Βασίλης Καραστάθης
Ενώ η Κρήτη συνεχίζει να «χορεύει» στον ρυθμό των Ρίχτερ, με φόντο τον νεκρό 65χρονο, τους τραυματίες και τα εκατοντάδες κατεστραμμένα κτίρια στο Αρκαλοχώρι, η ανησυχία πλέον επικεντρώνεται σε άλλες περιοχές της Ελλάδας – συγκεκριμένα σε Πατραϊκό, Κορινθιακό, Σποράδες, Βόρειο Αιγαίο και Δωδεκάνησα – που εμφανίζουν αυξημένο σεισμικό κίνδυνο και απαιτούν την προσοχή της Πολιτείας. Η συζήτηση της επόμενης ημέρας περιλαμβάνει ως προτεραιότητες, την ενσωμάτωση χρήσης νέων τεχνολογιών στη μάχη απέναντι σε τέτοια αιφνιδιαστικά φαινόμενα και την ανάγκη ελέγχου παραδοσιακών οικισμών και ιστορικών μνημείων, ιδιαίτερα σε περιοχές με γνωστό σεισμικό παρελθόν. Αυτή είναι η βεντάλια των θεμάτων που θα πρέπει να απασχολήσει άμεσα, σύμφωνα με τον αναπληρωτή διευθυντή του Γεωδυναμικού Ινστιτούτου Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, Βασίλη Καραστάθη.
«Οι σεισμοί με θύματα στον πληθυσμό το μόνο μήνυμα που στέλνουν είναι να ενσωματώσουμε κάθε νέα τεχνολογία που θα μειώσει τον κίνδυνο έκθεσης του πληθυσμού στον σεισμό. Τη μέρα μετά, χρειάζεται να πάμε τη σεισμολογία σε μια νέα σελίδα, με νέες τεχνολογίες, όπως τα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης που έχουμε ήδη εγκαταστήσει πειραματικά στον Ανατολικό Κορινθιακό και τον Πατραϊκό, στο Ιόνιο. Δεν σημαίνει ότι τα εγκαταστήσαμε εκεί επειδή υπάρχει κάποιο αλέρτ. Σίγουρα όμως δεν θα πηγαίναμε σε μέρος που δεν έχει σεισμικότητα. Υπάρχει η λεγόμενη σεισμική επικινδυνότητα που εξαρτάται από τις σεισμικές πηγές της περιοχής. Ολοι γνωρίζουμε για τη σεισμικότητα του Ιονίου, του Κορινθιακού και άλλων περιοχών», εξηγεί στα «ΝΕΑ» και προσθέτει: «Τα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης βασίζονται στην άμεση εκτίμηση των εστιακών παραγόντων του σεισμού. Βάζεις ένα πολύ πυκνό δίκτυο γύρω από περιοχές που περιμένεις σεισμό και, μόλις γίνει, οι κοντινοί σταθμοί υπολογίζουν σε δύο-τρία δευτερόλεπτα το επίκεντρο και το μέγεθος, πριν καλά – καλά φτάσουν τα καταστροφικά κύματα σε κάποια θέση ενδιαφέροντος. Ο χρόνος προειδοποίησης εξαρτάται από το επίκεντρο. Αν το επίκεντρο είναι αρκετά απομακρυσμένο από εμάς και έχει πολύ κοντινούς σταθμούς, θα το εντοπίσουν αμέσως και θα προλάβουν να το στείλουν, ώσπου να φτάσει το εγκάρσιο καταστροφικό κύμα. Αν είναι ακριβώς δίπλα μας, δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτα, θα μας προλάβει».
Παραδοσιακοί οικισμοί. «Στην Ιαπωνία αυτό χρησιμοποιείται ως ώριμη τεχνολογία. Σταματάει η τηλεόραση την εκάστοτε εκπομπή και βγαίνει σήμα που λέει “σε 30 δευτερόλεπτα, σε 20 δευτερόλεπτα, σε 19 δευτερόλεπτα σεισμός, εντάσεως τάδε”, οπότε ο κόσμος μπαίνει κάτω από τα τραπέζια, την… κοπανάει από το σπίτι, προλαβαίνει να κλείσει ηλεκτρικές συσκευές. Στο Μεξικό προτιμούν τις σειρήνες, στην Αμερική τις εφαρμογές στα κινητά. Παγκοσμίως εγκαθίστανται σε εθνικό επίπεδο τέτοια συστήματα, υπάρχουν σε Ιαπωνία, Ταϊβάν, Μεξικό, Καλιφόρνια», περιγράφει ο Βασίλης Καραστάθης. Μαζί με τις νέες τεχνολογίες που χρειάζεται να εφαρμοστούν άμεσα για το καλό του πολίτη, όπως σημειώνει ο καθηγητής, αναφέρεται και σε ένα εξίσου σημαντικό ζήτημα: «Εχουμε υπέροχους παραδοσιακούς οικισμούς, στους οποίους όμως αν γίνει κάποιος σεισμός δεν ξέρουμε πώς θα αντιδράσουν. Η Μάνη, το Πήλιο, η Ηπειρος. Μιλάμε για περιοχές που δεν είναι απαλλαγμένες από σεισμικό κίνδυνο. Ελεγχοι πρέπει να γίνουν και για τα ιστορικά μνημεία. Γιατί αν πέσει κάποιο μνημείο, μετά είναι πολύ αργά. Στους παραδοσιακούς οικισμούς κινδυνεύει κόσμος, στα ιστορικά μνημεία μιλάμε καθαρά για διαφύλαξη της πολιτιστικής κληρονομιάς. Ο χρόνος δεν μας περιμένει. Και κάποια στιγμή θα βρεθούμε προ εκπλήξεων».
Από τη συζήτηση για περιοχές στην Ελλάδα με σεισμική επικινδυνότητα δεν θα μπορούσε να λείπει το Αιγαίο. «Το Αιγαίο περιλαμβάνει επικίνδυνες περιοχές όπως αυτές που διέρχεται το ρήγμα της Ανατολίας, μιλάμε για τις Σποράδες, τη Λέσβο, τον Αγιο Ευστράτιο. Υπάρχει το τόξο από κάτω, που μπορεί να χτυπήσει περιοχές όπως τα Δωδεκάνησα, μιλάμε για Ρόδο, Κάρπαθο, Κω», καταλήγει.
Κατανόηση της φυσικής σεισμικότητας
Το υπερσύγχρονο σεισμολογικό δίκτυο Ινστιτούτου Φυσικής Εσωτερικού της Γης, με έδρα τα Χανιά, έχει εγκατεστημένους σταθμούς στον χώρο του Νοτίου Αιγαίου στο μέτωπο του ελληνικού τόξου. Οπως εξηγεί ο διευθυντής του Ινστιτούτου Φίλιππος Βαλλιανάτος, «οι σταθμοί μας εκτείνονται από τη Γαύδο μέχρι και τις Κυκλάδες, τη Σαντορίνη, από τη Νότια Πελοπόννησο μέχρι τα Δωδεκάνησα και φυσικά καλύπτουν όλη την Κρήτη. Τα σεισμολογικά δεδομένα της περιοχής αναλύονται μέσα από έξυπνες εφαρμογές, με τεχνητή νοημοσύνη, συστήματα μάθησης, καθώς και συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης. Αναπτύσσονται ειδικές μεθοδολογίες μέσα από θεωρίες πολυπλοκότητας που επιτρέπουν την κατανόηση του σεισμικού φαινομένου με τις πλέον σύγχρονες σεισμικές μεθόδους», αναφέρει ο καθηγητής, ενώ εξηγεί γιατί επελέγη το συγκεκριμένο πεδίο έρευνας: «Μας ενδιαφέρει να κατανοήσουμε τη φυσική της σεισμικότητας σε μια από τις πιο ενδιαφέρουσες δομές του ελληνικού αλλά και ευρωπαϊκού σεισμικού χώρου. Εδώ έχουμε τη σύγκρουση της αφρικανικής με την ευρασιατική πλάκα και την υποβύθισή της κάτω από το Αιγαίο».














