«Οι μεγάλοι σεισμοί μάς αιφνιδιάζουν πάντα»

Τον «χορό» των ρίχτερ που συνεχίζεται με αμείωτη ένταση το τελευταίο διάστημα σε μεγάλο μέρος της επικράτειας ερμηνεύει ο καθηγητής και πρόεδρος του Οργανισμού Αντισεισμικού Σχεδιασμού και Προστασίας Ευθύμιος Λέκκας, με αφορμή την πρόσφατη σεισμική δραστηριότητα στην κομβική για τους επιστήμονες περιοχή όπου συναντάται ο Κορινθιακός με τον Σαρωνικό, η οποία έδωσε και τη σεισμική δόνηση των 4,2 ρίχτερ – που ταρακούνησε και την Αττική – την 31η Αυγούστου. Στο κατά πόσο μια πολύμηνη καταγραφή σεισμικών δονήσεων μπορεί να προμηνύει κάτι μεγαλύτερο, για παράδειγμα έναν μεγάλο σεισμό όπως αυτόν που έζησε πέρυσι η Σάμος ή εκείνον το μεσημέρι της 7ης Σεπτεμβρίου 1999, οι επιστήμονες δεν απαντούν καθησυχαστικά. «Συνήθως οι μεγάλοι σεισμοί μάς αιφνιδιάζουν και ως προς τον χρόνο εκδήλωσης αλλά και ως προς το σημείο εκδήλωσης, την περιοχή. Οπότε αυτό είναι ένα θέμα. Αιφνιδιαζόμαστε πάντα, δεν είναι κάτι που το περιμένουμε», εξηγεί στα «ΝΕΑ» ο καθηγητής.

Αναφορικά με τον πρόσφατο σεισμό της Τρίτης των 4,2 ρίχτερ 19 χιλιόμετρα ανατολικά – νοτιοανατολικά της Κορίνθου, που τον διαδέχθηκαν το ίδιο 24ωρο επτά μετασεισμοί μικρότερης έντασης – από 1,3 έως 2,8 ρίχτερ -, ο ίδιος σημειώνει ότι πρόκειται για μια ευαίσθητη περιοχή. «Τέτοια είναι ο Σαρωνικός και ο Κορινθιακός, εκεί όπου ουσιαστικά συναντώνται: ο Κορινθιακός με υψηλή σεισμικότητα και ο Σαρωνικός με πιο μειωμένη. Ο σεισμός ήταν σε αυτό το κομβικό σημείο. Φαίνεται να πρόκειται για κάποιο μεμονωμένο γεγονός, δεν φαίνεται να είναι κάτι το ιδιαίτερο», συνεχίζει ο καθηγητής, ενώ ερωτηθείς αν αυτό είναι ένα γεωγραφικό σημείο από το οποίο μπορεί να προκύψει κάτι πιο ανησυχητικό συμπληρώνει: «Αυτό θα το δούμε, δεν ξέρουμε, είναι ένα θέμα. Δηλαδή, μπορεί να συνεχίσει, μπορεί και όχι, αλλά πρέπει να έχουμε τον χρόνο για να δούμε πώς θα εξελιχθεί η ιστορία. Μέχρι στιγμής, έδωσε δύο μικροσεισμούς, από εκεί και πέρα τίποτα».

Εκτός από τους θερινούς μήνες που η σεισμική δραστηριότητα ήταν πλούσια και κατά τόπους έντονη, μόνο την τελευταία ημέρα του καλοκαιριού που σημειώθηκε και το «τεσσάρι» στην Κόρινθο κατεγράφησαν συνολικά 38 σεισμικές δονήσεις, δραστηριότητα που συνεχίστηκε και χθες, με τα ίδια περίπου επίκεντρα: Κόρινθος, Θήβα, Κρήτη, Εύβοια, Ιόνιο, Νίσυρος, Ρόδος, Κάρπαθος. Σύμφωνα με τον Ευθύμιο Λέκκα, αυτή η δραστηριότητα δεν αποτελεί την έξαρση του φαινομένου αλλά πιθανότερα την εκτόνωσή του: «Υπάρχει μια σεισμική δραστηριότητα στη χώρα, αλλά δεν είναι τόσο υψηλή αυτό το χρονικό διάστημα. Τον περασμένο μήνα είχαμε και στην Κρήτη, και στη Θήβα, και σε άλλα σημεία έντονη δραστηριότητα. Αυτό στην Κόρινθο είναι μια μεμονωμένη διαδικασία. Ταυτόχρονα είναι μία ακόμα που εξελίσσεται στην Τήλο, αλλά και αυτή αρχίζει να φθίνει. Ουσιαστικά είμαστε σε ύφεση».

Για την ευρύτερη θαλάσσια περιοχή της Κρήτης που συνεχώς δίνει σεισμούς – μόνο το διήμερο Τρίτης – Τετάρτης κατέγραψε εννέα σεισμικές δονήσεις με μεγαλύτερη τα 3,2 ρίχτερ, 71 χιλιόμετρα νότια της Γαύδου, το πρωί της Τρίτης – ο καθηγητής κρίνει ότι και σε αυτήν την περίπτωση οι πολλοί και μεγάλοι σεισμοί που σημειώνονται λειτουργούν εκτονωτικά αποτρέποντας κατά το δυνατόν μια μεγάλη δόνηση με συνέπειες καταστροφικές. Οπως λέει χαρακτηριστικά, «και στην Κρήτη, επάνω στο Αρκαλοχώρι, φαίνεται ότι έχει αρχίσει να εκτονώνεται πια η διαδικασία. Τουλάχιστον όλα τα δεδομένα αυτό δείχνουν».

Αλλη μία περιοχή που έχει ανησυχήσει μέσα στο καλοκαίρι για την έντονη σεισμική δραστηριότητα είναι αυτή της Νισύρου, με τελευταία «προειδοποιητική» δόνηση τα 3,2 ρίχτερ νότια – νοτιοδυτικά του νησιού το μεσημέρι της Τρίτης. Νωρίτερα τον Αύγουστο, τους κατοίκους και επισκέπτες της Νισύρου είχαν ξυπνήσει τα 5,3 ρίχτερ που σημειώθηκαν τα χαράματα της Κυριακής, 1ης Αυγούστου, με το Γεωδυναμικό Ινστιτούτο του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών να χαρακτηρίζει τον συγκεκριμένο σεισμό «ισχυρό», ενώ ακολούθησαν και άλλοι σεισμοί λίγες ημέρες μετά, στις 6 Αυγούστου, 4,2 και 3,6 ρίχτερ, νότια – νοτιοδυτικά της Τήλου. Για τη σεισμική δραστηριότητα στην περιοχή ο πρόεδρος του Οργανισμού Αντισεισμικού Σχεδιασμού και Προστασίας σχολιάζει ότι «αυτό κανονικά είναι στην Τήλο, αλλά επειδή δεν υπάρχει σταθμός στην Τήλο αναφέρεται στη Νίσυρο. Πιο κοντά στην Τήλο είναι όμως. Εκεί είχαμε για δυόμισι μήνες μεγάλους σεισμούς, όμως έπειτα άρχισε κάπως να ξεθυμαίνει το φαινόμενο», αναφέρει, ενώ για τις υπόλοιπες δονήσεις καταλήγει στην ίδια διαπίστωση: «Στην Κάρπαθο είχαμε μια μεμονωμένη διαδικασία, δεν είχαμε κάτι που επέμεινε. Αντιθέτως, το φαινόμενο επέμεινε στη Θήβα. Και εκεί υπήρξε δραστηριότητα για ενάμιση μήνα που σιγά σιγά απομειώθηκε».

Καταλήγοντας, ο καθηγητής σχολιάζει και τις εν εξελίξει συζητήσεις για τη δημιουργία υπουργείου Πολιτικής Προστασίας, θέτοντας υπόψη των ιθυνόντων μια ενδιαφέρουσα παράμετρο: «Η χώρα θα πρέπει να αποκτήσει μια πιο μεγάλη επιστημονική τεκμηρίωση στο κομμάτι της Πολιτικής Προστασίας. Και σίγουρα θα πρέπει και οι επιστήμονες να έχουν έναν σημαντικό ρόλο στις αποφάσεις. Εμείς, μέσω ΟΑΣΠ, έχουμε μια πιο ουσιαστική παρουσία, αλλά χρειαζόμαστε το ίδιο και στους άλλους κινδύνους, πλημμύρες, φωτιές…».