Μεγάλοι (και μικρότεροι) ηγέτες στο σινεμά

Ρωσία – «Η μάχη του Στάλινγκραντ» (1949): Η μεγαλύτερη ίσως μάχη που γνώρισε ποτέ η ανθρωπότητα συνέβη το καλοκαίρι του 1942 σε μια μεγάλη έκταση της σοβιετικής γης, στο Στάλινγκραντ. Η Σοβιετική Ενωση βρέθηκε αντιμέτωπη «πρόσωπο με πρόσωπο» με τη γιγαντιαία γερμανική πολεμική μηχανή του Χίτλερ και ο άνθρωπος που είχε την ευθύνη από την πλευρά των Σοβιετικών ήταν ο Ιωσήφ Στάλιν (1878 – 1953) τον οποίο υποδύθηκε ο Αλεξέι Ντίκιτζ σε μια θρυλική σοβιετική ταινία, την οποία ο Βλαντιμίρ Πετρόφ γύρισε σε δύο μέρη. Εντελώς προπαγανδιστική και φιλοσοβιετική φυσικά (μέσα στο κλίμα της εποχής) αλλά σινεμά με την απόλυτη έννοια του όρου και ο Ντίκιτζ πραγματικά θαυμάσιος.

Ινδία – «Γκάντι» (1982): Πολυβραβευμένο στα Οσκαρ του 1983 βιογραφικό έπος με την υπογραφή του Ρίτσαρντ Ατένμπορο, ο οποίος έφτιαξε το πλήρες κινηματογραφικό πορτρέτο του ινδού πρωτοπόρου και ριζοσπαστικού ηγέτη Μαχάτμα Γκάντι (1869 – 1948), χάρη στον οποίο η Ινδία κέρδισε την ανεξαρτησία της από τη βρετανική κυριαρχία. Τον Γκάντι ενσάρκωσε σε έναν ρόλο ζωής ο Βρετανός Μπεν Κίνγκσλεϊ, του οποίου τo πραγματικό όνομα είναι Κρίσνα Μπάντζι καθότι ο ίδιος ινδικής καταγωγής – γιος του ινδού γιατρού Ραχίμ Τούλα Χάρτζι Μπάντζι και της βρετανίδας ηθοποιού Αννα Λίνα Μαίρη Γκούντμαν.

Αγγλία – «Σιδηρά κυρία» (2011): O ορισμός της κινηματογραφικής αγιογραφίας, ένας αχρείαστος φόρος τιμής προς τη Μάργκαρετ Θάτσερ (1925 – 2013). Η πολύ καλή Μέριλ Στριπ κρατά τον ρόλο της γυναίκας που στην πατρίδα της μισήθηκε όσο καμία άλλη τον 20ό αιώνα. Η ερμηνεία της Στριπ είναι ίσως ο μόνος λόγος για να δει κανείς την ταινία που σκηνοθετήθηκε από τη Φιλίντα Λόιντ, η οποία είχε ήδη συνεργαστεί με την ηθοποιό στη «Μamma Mia». Τρίτο Οσκαρ για τη Στριπ και δεύτερο α’ ρόλου μετά την «Εκλογή της Σόφι».

Αγγλία – «Η πιο σκοτεινή ώρα» (2017): «Είναι ένας άντρας, όπως όλοι» λέει στην αρχή της ταινίας του Τζο Ράιτ η Κλημεντίνη Τσώρτσιλ (Κριστίν Σκοτ Τόμας) αναφερόμενη στον σύζυγό της Γουίνστον Τσώρτσιλ (1874- 1965). Δεν είχε άδικο βέβαια, οι καθημερινές συνήθειες του εκκεντρικού πολιτικού που διετέλεσε πρωθυπουργός της χώρας του στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, δεν ήταν και το πιο αξιοζήλευτο πράγμα του κόσμου. Ομως τι άντρας! Τι οξύ μυαλό, τι πνευματώδες χιούμορ, τι πολιτικοί ελιγμοί, τι σθένος, τι κουράγιο, τι αντοχές, τι πατριωτισμός, τι φιλοσοφία για τη ζωή! Πόσο χαρισματικός ομιλητής! Μα και τι ερμηνεία από τον ηθοποιό Γκάρι Ολντμαν που εδώ τον υποδύεται στην πένα – λόγος για τον οποίο απέσπασε το Οσκαρ α’ ρόλου.

Ιταλία – «Il divo» (2008): Mια αξιοπερίεργη αναδρομή πάνω στην πρόσφατη πολιτική ιστορία της Ιταλίας, με πυρήνα της τον Χριστιανοδημοκράτη Τζούλιο Αντρεότι (1919 – 2013), κυρίαρχο πρόσωπο στην πολιτική σκηνή της Ιταλίας στην τελευταία 50ετία, τον οποίο υποδύεται ένας υπέροχος Τόνι Σερβίλο. Επτά φορές πρωθυπουργός της χώρας, ο Αντρεότι πέρασε επίσης από πολλά υπουργεία και από το 1993 άρχισε να κατηγορείται για σχέσεις με την Κόζα Νόστρα. Ο Πάολο Σορεντίνο είναι θαρραλέος και γενναιόδωρος στις αποκαλύψεις παρότι το όλο εγχείρημα κλονίζεται από τον βομβαρδισμό προσώπων και καταστάσεων που δύσκολα μπορεί να παρακολουθήσει κάποιος που δεν γνωρίζει καλά την ιστορία της Ιταλίας.

Γερμανία – «Η πτώση» (2004): Οι τελευταίες ημέρες του Αδόλφου Χίτλερ (1889 – 1945) στο καταφύγιό του και ενώ το Βερολίνο κατέληγε ερείπια. Σημαντική ταινία ιστορικού περιεχομένου εμπνευσμένη εν μέρει από τα απομνημονεύματα της προσωπικής γραμματέως του δικτάτορα, Τράουντ Γιούνγκε. Βασικού ατού της παραγωγής ένας καταπληκτικός Μπρούνο Γκαντς που αποδίδει τον Φύρερ έχοντας βρει τη χρυσή τομή ανάμεσα στο τέρας και τον άνθρωπο. Το φιλμ που υπογράφει ο σκηνοθέτης του εξίσου ενδιαφέροντος «Πειράματος» απέσπασε υποψηφιότητα για το ξενόγλωσσο Οσκαρ και έκανε ρεκόρ εισιτηρίων στη χώρα του.

Ιαπωνία – «Ο ήλιος» (2005): Μετά τον Αδόλφο Χίτλερ του «Μόλωχ» (1999) και τον Βασίλι Ι. Λένιν του «Τaurus» (2001), ο ρώσος σκηνοθέτης Αλεξάντερ Σοκούροφ καταπιάστηκε με τον ιάπωνα αυτοκράτορα Χιροχίτο (1901 – 1989) ο οποίος το 1945 μετά τη ρίψη της ατομικής βόμβας στη Χιροσίμα, συνθηκολόγησε με τους Αμερικανούς για να σώσει τα εκατομμύρια των συμπατριωτών του. Με τον θαυμάσιο ιάπωνα ηθοποιό Ισέι Οκάντα στη διάθεσή του, ο Σοκούροφ βάζει κάτω από το μικροσκόπιο τον αυτοκράτορα και δεν αναζητεί μόνον τον ευφυή πολιτικό αλλά και τη σκέψη ενός υποχόνδριου ανθρώπου με μικρές και μεγάλες αδυναμίες.

Γαλλία – «De Gaulle» (2020): Aφού υποδύθηκε τον γκουρού των θαλάσσιων εξερευνήσεων Ζακ Υβ Κουστό στην «Οδύσσεια» (2016), ο καλός γάλλος ηθοποιός Λαμπέρ Γουιλσόν ανέλαβε πρόπερσι να ενσαρκώσει μια ακόμη μεγαλύτερη προσωπικότητα της πολιτικής ιστορίας της πατρίδας του, τον  Σαρλ Ντε Γκωλ (1890 – 1970). Η ταινία «De Gaulle» του Γκαμπριέλ Ντε Μπομέ περιορίζεται στο 1940, όταν ο Ντε Γκωλ έγινε η φωνή της Γαλλίας μέσω των ραδιοφωνικών εκπομπών του στο BBC που ενθάρρυναν εκατομμύρια Γάλλους. Σύντομα θα τη δούμε στις αίθουσες.

Ελλάδα – «Ενήλικοι στην αίθουσα» (2019): Προσπαθώντας να ισορροπήσει ανάμεσα στο «πραγματικό» και στη μυθοπλασία και με «οδηγό» το βιβλίο «Ανίκητοι ηττημένοι» του υπουργού Οικονομικών επί ΣΥΡΙΖΑ Γιάνη Βαρουφάκη, ο Κώστας Γαβράς προσπάθησε με έναν πολύ αμήχανο τρόπο να εμβαθύνει στους λόγους που οδήγησαν στην επί ΣΥΡΙΖΑ ελληνική οικονομική κρίση και στο πώς η χώρα μας «παγιδεύθηκε» από την ισχυρή Ευρώπη. Εντελώς άστοχη η επιλογή του Αλέξανδρου Μπουρδούμη στον ρόλο του τότε πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα που στην ταινία θυμίζει χαμηλόβαθμο κομισάριο επί σοβιετικού καθεστώτος, αφού μάλλον έτσι τον αντιμετώπιζε ο κ. Βαρουφάκης που υποδύεται εξαιρετικά ο Χρήστος Λούλης.

Πολωνία – «Βαλέσα: Η δύναμη της ελπίδας» (2013): Με αφετηρία το 1970 όταν μετά τη βίαιη καταστολή των διαδηλώσεων των εργαζομένων από τις κομμουνιστικές αρχές, ο Λεχ Βαλέσα (Ρόμπερτ Βιέσκεβιτς) αναγκάστηκε να υπογράψει υποχρεωτική συνεργασία με τις Υπηρεσίες Ασφαλείας, ο Αντρέι Βάιντα δομεί την πολιτική ωρίμανση του πρώτου σε συνάρτηση πάντα με την οικογενειακή ζωή του και ολοκληρώνει την τριλογία του για τον πολιτικό ηγέτη της χώρας, 32 χρόνια μετά τον «Ανθρωπο από σίδερο» (1981) και 36 μετά τον «Ανθρωπο από μάρμαρο» (1977) την πρώτη ταινία του Βάιντα για τον Βαλέσα.

Κούβα – «Τσε: Ο επαναστάτης» (2008): Βιογραφική ταινία -μαμούθ του Στίβεν Σόντερμπεργκ που σε δύο μέρη διάρκειας περίπου 2 ωρών το καθένα, προσπαθεί να εμβαθύνει στην ψυχή του αργεντινού επαναστάτη Ερνέστο «Τσε» Γκεβάρα (1928 – 1967). Το πρώτο μέρος αφορά τη γνωριμία του με τον Φιντέλ Κάστρο (1926 – 2016) τοποθετείται στη Βολιβία, όπου ο Τσε κλήθηκε να οργανώσει ένα επαναστατικό κίνημα παρόμοιο της Κούβας αλλά δεν πρόλαβε γιατί εν τέλει συνελήφθη και εκτελέστηκε. Ο πορτορικανός ηθοποιός Μπενίσιο Ντελ Τόρο απέσπασε το βραβείο ερμηνείας στο Φεστιβάλ των Καννών για τη δουλειά του ως Τσε, ενώ τον ίδιο ρόλο αλλά σε πολύ νεότερη ηλικία κράτησε και ο μεξικανός ηθοποιός Γκαέλ Γκαρσία Μπερνάλ στα «Ημερολόγια μοτοσυκλέτας» (2004) του Βραζιλιάνου Βάλτερ Σάλες, μια ταινία που έκανε μεγάλη αίσθηση παντού – και στη χώρα μας.

ΗΠΑ – «Frost / Nixon: Η αναμέτρηση» (2008): Βασισμένη σε ένα θεατρικό έργο του Πίτερ Μόργκαν, η ταινία του Ρον Χάουαρντ  «αποκρυπτογραφεί» το παρασκήνιο της περίφημης συνέντευξης που το καλοκαίρι του 1977 παραχώρησε ο πρώην πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ρίτσαρντ Νίξον (1913 – 1994) στον βρετανό δημοσιογράφο Ντέιβιντ Φροστ (οι Φρανκ Λανγκέλα και Μάικλ Σιν αντιστοίχως). Πολύ καλή στιγμή στην καριέρα του σκηνοθέτη, η ταινία ήταν υποψήφια για 5 Οσκαρ (Σκηνοθεσίας, Μοντάζ, Καλύτερης Ταινίας, Καλύτερου α’ Ανδρικού Ρόλου, Καλύτερου Διασκευασμένου Σεναρίου). Και σίγουρα είναι ανώτερη εκείνης του Ολιβερ Στόουν όπου η ερμηνεία του Αντονι Χόπκινς ήταν πιο κοντά στην καρικατούρα.