Κυρώσεις για {LF}την «κρατική αεροπειρατεία»

Η Ευρώπη, οι Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά και η αεροπορική εταιρεία Ryanair, μίλησαν για κρατική αεροπειρατεία. Πολλές αεροπορικές εταιρείες ανακοίνωσαν ότι θα αποφεύγουν στο εξής τον εναέριο χώρο της Λευκορωσίας. Και η Ευρωπαϊκή Ενωση αποφάσισε χθες το βράδυ την επιβολή νέων κυρώσεων εναντίον του καθεστώτος Λουκασένκο για μια επιχείρηση που φαίνεται πως ήταν οργανωμένη μέχρι την τελευταία λεπτομέρεια.

Και όλα αυτά την ώρα που το δίκτυο ΝΕΧΤΑ, όπου εργαζόταν ο Ρόμαν Προτάσεβιτς, μετέδιδε ότι ο 26χρονος, ο οποίος συνελήφθη την Κυριακή από το καθεστώς της Λευκορωσίας, νοσηλεύεται σε κρίσιμη κατάσταση σε νοσοκομείο του Μινσκ. Η μητέρα του νεαρού ενημέρωσε τους συναδέλφους του ότι νοσηλεύεται με πρόβλημα στην καρδιά.

Οπως προκύπτει από συγκλίνουσες πηγές, τέσσερις πράκτορες της λευκορωσικής KGB παρακολουθούσαν τον αντιφρονούντα λευκορώσο δημοσιογράφο Ρόμαν Προτάσεβιτς καθ’ όλη τη διάρκεια της παραμονής του στην Ελλάδα – πρώτα στην αντιπροσωπεία της ηγέτιδας της λευκορωσικής αντιπολίτευσης Σβετλάνα Τιχανόφσκαγια που βρισκόταν στην Αθήνα για το Φόρουμ των Δελφών και στη συνέχεια στις διακοπές του στην Κρήτη. Οι ίδιοι πράκτορες τον παρακολουθούσαν στενά και στο αεροδρόμιο Ελευθέριος Βενιζέλος, ο ένας μάλιστα είχε γίνει «σκιά» του, στεκόταν πίσω του στην ουρά για τον έλεγχο των διαβατηρίων και κάποια στιγμή του απηύθυνε μια βλακώδη ερώτηση στα ρωσικά. Στη συνέχεια, οι τέσσερις επιβιβάστηκαν μαζί του στο αεροπλάνο, αφού φυσικά είχαν επιδείξει πλαστά ταξιδιωτικά έγγραφα. Και όταν έγινε γνωστή η υποτιθέμενη απειλή βόμβας (την οποία μάλιστα το καθεστώς του Μινσκ απέδωσε στη Χαμάς για να γίνει πιο πιστευτό), φαίνεται πως λογομάχησαν με το πλήρωμα, απείλησαν τους πιλότους και τους ανάγκασαν, συνοδεία ενός τουλάχιστον λευκορωσικού μαχητικού, να προσγειώσουν το αεροπλάνο στο Μινσκ – όπου και συνελήφθη ο Προτάσεβιτς.

Κατηγορηματικός για την παρουσία πρακτόρων μέσα στο αεροσκάφος ήταν και ο διευθύνων σύμβουλος της Ryanair Μάικλ Ο’Λίρι. «Φαίνεται πως πρόθεση των Αρχών ήταν να απομακρύνουν έναν δημοσιογράφο και όσους ταξίδευαν μαζί του (…) πιστεύουμε πως κάποιοι πράκτορες της KGB αποβιβάστηκαν επίσης στο αεροδρόμιο (του Μινσκ)», είπε σε συνέντευξή του.

Οι λιθουανικές Αρχές ανακοίνωσαν ότι πέντε επιβάτες που είχαν ξεκινήσει από την Αθήνα δεν αποβιβάστηκαν στο Βίλνιους. Αν ληφθεί υπόψη ότι στο Μινσκ συνελήφθησαν τόσο ο Προτάσεβιτς όσο και η 23χρονη φίλη του Σοφία Σαπέγκα, αυτό δείχνει ότι τρεις ακόμη άνθρωποι αποβιβάστηκαν στο Μινσκ.

«Θέλω απλώς να πω ότι ο γιος μου είναι ένας ήρωας», είπε κλαίγοντας η μητέρα του Προτάσεβιτς σε ένα βίντεο που μεταδόθηκε από την ειδησεογραφική υπηρεσία NEXTA, όπου εργαζόταν ο γιος της πριν στήσει το δικό του μπλογκ. «Ελπίζω πραγματικά ότι η διεθνής κοινότητα θα κινητοποιηθεί υπέρ του».

Απέλαση πρεσβευτών. Πολλοί ευρωπαίοι ηγέτες ζήτησαν χθες να υπάρξει άμεση και σθεναρή αντίδραση γι’ αυτή την πράξη κρατικής τρομοκρατίας. Η Λευκορωσία και η Λετονία προέβησαν σε αμοιβαία απέλαση των πρεσβευτών τους, ενώ η Ρωσία κατηγόρησε τη Δύση για υποκρισία. «Είναι αδιανόητο να χαρακτηρίζει η Δύση το επεισόδιο στον εναέριο χώρο της Λευκορωσίας σοκαριστικό», έγραψε στο Facebook η εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών Μαρία Ζαχάροβα, αναφερόμενη σε άλλες περιπτώσεις εκτροπής πτήσεων από δυτικές χώρες προκειμένου να συλλάβουν καταζητούμενους πολίτες.

Την ίδια στιγμή, ορισμένες αεροπορικές εταιρείες δεν περίμεναν τις αποφάσεις της ΕΕ και αποφάσισαν από μόνες τους να μη χρησιμοποιούν τον λευκορωσικό εναέριο χώρο. Κάτι τέτοιο όμως κοστίζει και δεν είναι βέβαιο πόσες θα ακολουθήσουν.

Πλήγμα για την οικονομία. Οι ηγέτες των χωρών-μελών της Ευρωπαϊκής Ενωσης ζήτησαν την άμεση απελευθέρωση του Προτάσεβιτς και της συντρόφου του. Κάλεσαν τις ευρωπαϊκές αεροπορικές εταιρείες να αποφεύγουν τον εναέριο χώρο της Λευκορωσίας, ενώ απαγόρευσαν στον λευκορωσικό αερομεταφορέα Belavia να χρησιμοποιεί τα ευρωπαϊκά αεροδρόμια και τον εναέριο χώρο της ΕΕ. Κάτι που αποτελεί μεγάλο πλήγμα για την ήδη ασταθή οικονομία της Λευκορωσίας. Επίσης ζήτησαν να επιβληθούν το συντομότερο δυνατόν κυρώσεις σε πρόσωπα και άλλες κυρώσεις στην κυβέρνηση Λουκασένκο, ενώ ζητείται από τον Διεθνή Οργανισμό Πολιτικής Αεροπορίας (ICAO) να ερευνήσει επειγόντως την εξαναγκαστική προσγείωση ενός αεροσκάφους της εταιρείας Ryanair στο Μινσκ, την Κυριακή.

Η γερμανίδα καγκελάριος Ανγκελα Μέρκελ ζήτησε περαιτέρω κυρώσεις εναντίον αξιωματούχων της Λευκορωσίας και απαγόρευση των πτήσεων από τον εναέριο χώρο της. Αποκάλεσε, δε, τις ενέργειες των Αρχών της Λευκορωσίας «άνευ προηγουμένου» και είπε ότι οι εξηγήσεις τους ήταν «εντελώς αναξιόπιστες». Ο ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ χαρακτήρισε «απολύτως απαράδεκτο» το συμβάν με το αεροσκάφος της Ryanair και δήλωσε ότι οι ηγέτες είναι αποφασισμένοι να λάβουν μέτρα κατά της Λευκορωσίας.