Το ουκρανικό σχέδιο που «έδειξε» τον δρόμο και ο ρόλος της Μόσχας

«Αεροπλάνο που κατευθύνεται από την Κωνσταντινούπολη προς τη Βενεζουέλα υποχρεώνεται σε αναγκαστική προσγείωση στο Κίεβο, όπου οι 33 από τους επιβάτες συλλαμβάνονται από τις υπηρεσίες ασφαλείας της Ουκρανίας». Πρόκειται, σύμφωνα με ορισμένες πηγές, για υπαρκτό σενάριο που μπορούσε να είχε υλοποιηθεί τον περασμένο Ιούλιο και είχε ως στόχο τη σύλληψη μελών της παραστρατιωτικής ρωσικής οργάνωσης Βάγκνερ, τα οποία συμμετείχαν σε στρατιωτικά εγκλήματα στην Ανατολική Ουκρανία, μεταξύ των οποίων και στην κατάρριψη του μαλαισιανού Μπόινγκ.

Η εν λόγω επιχείρηση, σύμφωνα με δημοσιεύματα του ουκρανικού Τύπου, προετοιμαζόταν επί τουλάχιστον έναν χρόνο ενώ δεν είναι γνωστές οι αιτίες για τις οποίες τελικά δεν πραγματοποιήθηκε. Ενδεχομένως ακριβώς η επικινδυνότητα του εγχειρήματος και οι πιθανές αντιδράσεις της διεθνούς κοινότητας ήταν εκείνες που έπαιξαν σημαντικό ρόλο. Και παρά το γεγονός ότι στόχος ήταν εγκληματίες πολέμου και όχι ένας 26χρονος δημοσιογράφος.

«Δεν μπορούμε να μην προσέξουμε τις ομοιότητες ανάμεσα στο σενάριο με τα μέλη της Βάγκνερ και την πρόσφατη ιστορία στη Λευκορωσία. Προφανώς οι Λευκορώσοι και αυτοί που τους βοήθησαν, πήραν το συγκεκριμένο σενάριο και το εφάρμοσαν με ορισμένες παραλλαγές. Για παράδειγμα, το ουκρανικό σενάριο προέβλεπε ότι πρόσχημα για την αναγκαστική προσγείωση θα ήταν πρόβλημα υγείας κάποιου επιβάτη. Παράλληλα, από τις πληροφορίες που έχω, το ουκρανικό σενάριο δεν προέβλεπε τη χρήση μαχητικού αεροπλάνου, παρά μόνο σε έκτακτη περίσταση» λέει στα «ΝΕΑ» ο ουκρανός δημοσιογράφος και αναλυτής Ταράς Μπερεζοβέτς, ο οποίος είχε ασχοληθεί με την υπόθεση των μελών Βάγκνερ.

Ο Μπερεζοβέτς εκτιμά ότι η προχθεσινή επιχείρηση των Λευκορώσων είχε -τουλάχιστον – εγκριθεί από τη Μόσχα. Παράλληλα ο ίδιος και άλλοι αναλυτές εκτιμούν ότι οι μυστικές υπηρεσίες της Λευκορωσίας δεν έχουν την επιχειρησιακή δυνατότητα να πραγματοποιήσουν από μόνοι τους τέτοια επιχείρηση. Ο Μπερεζοβέτς συνδέει αυτή την επιχείρηση με τη Μόσχα.

Διαφορετική… διπλωματία. Ο ίδιος υποστηρίζει ότι οι μυστικές επιχειρήσεις είναι μέρος της ρωσικής πολιτικής στη Δύση, δεν είναι απλά συνηθισμένες αλλά αποτελούν μέρος της πολιτικής του Κρεμλίνου. «Η Μόσχα εδώ και καιρό και με επιτυχία χρησιμοποιεί την κατεύθυνση κατασκοπίας και σαμποτάζ όσον αφορά την εξωτερική της πολιτική. Αυτό το εργαλείο έχει μετατραπεί σε ένα είδος ρωσικής διπλωματίας. Περιλαμβάνει απαγωγές, δολοφονίες, απαξίωση των αντιπάλων και εξαγορά στελεχών και δημοσιογράφων ξένων κρατών». Ο ίδιος εκτιμά ότι αυτό είναι κάτι που γνωρίζουν πολύ καλά οι υπηρεσίες ασφαλείας των δυτικών χωρών, αλλά υπάρχει κωλυσιεργία στην αντίδραση σε πολιτικό επίπεδο λόγω της επιρροής της Μόσχας σε ορισμένους πολιτικούς δυτικών χωρών.

Τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει γνωστές πολλές περιπτώσεις παράνομης δράσης ρωσικών υπηρεσιών σε δυτικές χώρες. Από την απόπειρα δηλητηρίασης του πρώην ρώσου πράκτορα Σεργκέι Σκριπάλ, στο Σόλσμπερι της Αγγλίας τον Μάρτιο του 2018, μέχρι την προσπάθεια ακύρωσης της «Συμφωνίας των Πρεσπών», τον Ιούνιο του ίδιου έτους, μετά την οποία είχαν απελαθεί από την Ελλάδα δύο ρώσοι διπλωμάτες. Η χρησιμότητα που μπορούν να έχουν οι μυστικές υπηρεσίες για την επίλυση πολιτικών ζητημάτων είναι γνωστή στη ρωσική κεφαλή. Ο ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν όχι μόνο εργαζόταν στην KGB αλλά ήταν και επικεφαλής της διαδόχου FSB, προτού πιάσει τα ηνία του κράτους. Για αυτό ίσως οι ρωσικές αρχές δεν δείχνουν να έχουν ενδοιασμό στο να πραγματοποιούν μυστικές επιχειρήσεις στο εξωτερικό και οι πράκτορές τους που αποκαλύπτονται τυχαίνουν υποδοχής ηρώων επιστρέφοντας στη χώρα τους, όπως η Αννα Τσάπμαν, που έγινε τηλεπερσόνα, και η Μαρία Μπούτινα, η οποία κατεβαίνει στις επερχόμενες εκλογές με το κυβερνών κόμμα. Αμφότερες είχαν καταδικαστεί στις ΗΠΑ για κατασκοπία.